Timor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Timor – wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich, w południowo-wschodniej Azji. Część zachodnia wyspy należy do Indonezji, natomiast część wschodnia stanowi niepodległe państwo – Timor Wschodni. Na zachód od Timoru leżą wyspy Sumba i Flores, na północny zachód Celebes, a w kierunku południowym znajduje się Australia.

Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.Języki timor-alor-pantar – rodzina języków papuaskich używanych na wyspach Timor, Alor i Pantar. Obszar ich funkcjonowania obejmuje tereny należące do dwóch krajów: Indonezji oraz Timoru Wschodniego. Według serwisu Ethnologue grupa liczy 23 języki. Językami tymi posługuje się ponad 200 tys. ludzi. Jest to najbardziej wysunięta na zachód grupa języków papuaskich.
  • Powierzchnia: 30,8 tys. km² (największa wyspa Małych Wysp Sundajskich)
  • Główne miasta:

  • Kupang (450 tys. mieszkańców)
  • Dili (150 tys. mieszkańców)
  • Warunki naturalne[ | edytuj kod]

    Wnętrze wyspy jest górzyste z najwyższym szczytem Foho Tatamailau (Ramelau), 2963 m n.p.m., natomiast w rejonach przybrzeżnych są niewielkie skrawki nizin.

    Klimat równikowy, wilgotny. Naturalną roślinność stanowią sawanny i lasy monsunowe z eukaliptusem, palmami i drzewem sandałowym. Rozwinięte rolnictwo i hodowla bydła, koni, trzody chlewnej. Uprawia się: ryż, kukurydzę, palmę kokosową, bataty, kawę, tytoń. Rybołówstwo. Eksploatacja lasów.

    Niepodległość – niezależność państwa od formalnego wpływu innych jednostek politycznych. Niepodległość można również określić jako suwerenność potencjalną.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Historia[ | edytuj kod]

  • 1522: odkrycie przez Portugalczyków
  • 16131618: zajęcie zachodniej części Timoru przez Holendrów
  • podział wyspy między te 2 państwa, zatwierdzony traktatami z 1860 i 1914
  • 19421945: okupacja japońska
  • 1950: holenderski Timor Zachodni przyłączył się do Indonezji, Timor Wschodni pozostał kolonią portugalską
  • 1975: Timor Wschodni siłą przyłączony do Indonezji
  • walka polityczna i partyzancka w celu uzyskania niepodległości przez Timor Wschodni
  • szacuje się, że w czasie 24 letniej okupacji wymordowanych zostało ok. 200 tys. Timorczyków,
  • 31 sierpnia 1999: referendum niepodległościowe
  • 1999: do czasu wkroczenia wojsk międzynarodowych „INTERFET” we wrześniu, wymordowanych zostaje kolejne 20 tys. osób i zniszczone od 80 do 90% domów Timorczyków wschodnich.
  • 2001 sierpień: zaprzysiężenie parlamentarzystów i członków rządu
  • 2002 marzec: ratyfikowanie konstytucji
  • 20 maja 2002: niepodległość Timoru Wschodniego
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • władcy Timoru
  • języki timor-alor-pantar
  • Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata , jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.Timor Wschodni (Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego) – państwo na wyspie Timor w Archipelagu Malajskim, 450 km na północ od Australii. Do 1975 jako Timor Portugalski, w 1976 anektowany przez Indonezję, czego nigdy nie uznała Organizacja Narodów Zjednoczonych. Od 1999 pod administracją ONZ. Pełna niepodległość od 20 maja 2002. Od zachodu graniczy z Indonezją.




    Warto wiedzieć że... beta

    Małe Wyspy Sundajskie, Nusa Tenggara – archipelag stanowiący część Archipelagu Malajskiego. Położony jest w południowo-wschodniej Azji na wschód od wyspy Jawy.
    31 sierpnia jest 243. (w latach przestępnych 244.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 122 dni.
    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.
    Wilec ziemniaczany (Ipomoea batatas (L. Poir.) – gatunek byliny należący do rodziny powojowatych, znany pod nazwami: batat, patat lub słodki ziemniak. Pochodzi z Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej. Nie jest znany w dzikim stanie, jest natomiast popularny w uprawie w całej strefie tropikalnej.
    Celebes, Sulawesi – indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego i Wielkich Wysp Sundajskich. Z powierzchnią równą 174 600 km² znajduje się na 11. miejscu listy największych wysp świata.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama