Therawada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Therawada (pāli: थेरवाद theravāda; sanskr. स्थविरवाद sthaviravāda; dosł. „doktryna starszych”) – najdłużej istniejąca szkoła buddyjska spośród wczesnych szkół buddyjskich. Jej zwolenników zwiemy therawadinami (sanskr. theravādin, dosł. „głoszącymi (-vādin)) [to, co nauczają] starsi” (thera), czyli mistrzowie, nauczyciele wywodzący swą naukę bezpośrednio od Buddy.

Chan (chin. 禪 pinyin: chán; sans. ध्यान dhyāna ; kor. sŏn (선), sŏn chong (선종); jap. zen (禅), zen shū (禅宗); wiet. thiền, thiền tông) – jedna z najważniejszych szkół chińskiego buddyzmu, założona w VI wieku przez Bodhidharmę. Szkoła ta należy do praktycznej i medytacyjnej tradycji buddyzmu, w odróżnieniu od teoretycznej i filozoficznej tradycji doktrynalnej.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

Przez kilka wieków była religią dominującą na Sri Lance (78%) i w kontynentalnej, Południowo-Wschodniej Azji (południowo-wschodnia część Chin, Kambodża, Laos, Birma i Tajlandia). Zyskuje sobie także popularność w Singapurze i Australii. Wyodrębniona poprzez schizmę, która miała miejsce na III soborze buddyjskim (Pāṭaliputra, 250 p.n.e.), która miała odłączyć się od „nauki starszych” (kierujących zakonem (sanghą)). Termin „theravāda” po raz pierwszy pojawia się w VII w. w manuskryptach należących do nich samych. Owe manuskrypty mówią, iż szkoła pragnie zachować autentyczne nauki Buddy Śakjamuniego. Wyznawcy tej tradycji wywodzą swą linię od sthawirawadinów (sanskr. sthaviravādin, pālijskie: thera = sanskryckie: sthavira) od których oddzielili się mahasamghikowie (sanskr. mahāsaṃghika) na II soborze buddyjskim (Vesali, 383 p.n.e.) kiedy to mnisi pod przewodnictwem Mahākassapy Thery zajęli ortodoksyjną pozycję przestrzegania wszystkich „pomniejszych i pośrednich” przykazań ustanowionych przez Buddę Gotamę. Do dzisiaj tę tradycję uważa się za radykalną, konserwatywną i ortodoksyjną.

Huayan – (Kwiatowa Girlanda; 華嚴 pinyin Huáyán; kor. Hwaeom 화엄; jap. 華厳宗 Kegon-shū; wiet. Hoa nghiêm) – chińska szkoła buddyjska (chin. zong 宗) odwołująca się do intelektu (tak jak i tiantai), powstała około VI wieku w Chinach (nie ma jej odpowiednika w Indiach). Szkoła ta rozwijała się w Chinach od lat 500. do połowy lat 800. Idee szkoły miały wielki wpływ na teorię i praktykę szkoły chan w Chinach. Schizma – formalny rozdział między wyznawcami jednej religii, ideologii lub grupy kultowej nie spowodowany różnicami doktrynalnymi.

Czasami tej tradycji przyczepia się etykietkę „hināyāna” („Niższy Wóz”, „Gorszy Wóz”) w opozycji do mahāyāny („Wielkiego Wozu”). Jednak nie jest to właściwe zarówno ze względu na poprawność merytoryczną, jak i historyczną. Theravāda nigdy bowiem w historii sama siebie nie określała tym mianem, a zwolennicy mahāyāny tę nazwę stosowali łącznie do 18 szkół wczesnego buddyzmu, w tym i wymienionych poniżej.

Inkarnacja (z łac.: incarnatio; od incarnare, gdzie caro – ciało, mięso) – w religiach dharmicznych jest to jedno z wcieleń przyjmowanych przez żywą istotę (duszę) w cyklu samsary.Stupa (sanskr. स्तूप stūpa; pali थुप thūpa, język tajski: เจติย czedi; język laotański that; jap. 卒塔婆 sotoba, kopiec, szczyt) – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii, pełniącej funkcję relikwiarza. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii – czedi, w Indonezji – candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii – suburganu.

Zdaniem André Bareau („Les sectes bouddhique du Petit Vehicule”, s. 205), theravāda określa siebie jako szkołę odrębną od ok. 30 szkół, zwł. od mahāsaṃghiki, sarvāstivādy i vātsīputrīyi-saṃmitīyi – szkół, które rozwinęły się między II a V wiekiem w. po śmierci Buddy (czyli między III wiekiem p.n.e. a I wiekiem n.e.). Dzisiaj theravāda liczy sobie ponad 100 milionów wyznawców na całym świecie. W zeszłych dekadach XX w. theravāda zaczęła rozwijać się na Zachodzie. W Polsce Therawada pojawiła się około lat 70, praktykowana przez pojedyncze osoby. Obecnie theravāda zyskuje coraz większe zainteresowanie, jednak nikt nie zna dokładnej liczby osób deklarujących jej wyznawanie.

Nirwana (dosłownie zgaśnięcie) – wygaśnięcie cierpienia, termin używany w religiach dharmicznych na określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia. Zdarzało się, że niektórzy widzieli w tym stanie całkowitą anihilację świadomości, jest to jednak pogląd z gruntu błędny. Klasztor buddyjski (chiń. si 寺; kor. sa 사; jap. 寺 ji lub tera; wiet. tự lub chùa) – budynek lub kompleks budynków, w którym przebywają i praktykują mnisi buddyjscy lub mniszki buddyjskie. Jest to centrum religijnego, duchowego i nieraz naukowego życia w buddyzmie.

Początki tradycji[ | edytuj kod]

Poranna medytacja w Colombo (Sri Lanka)

Szkoła theravādy wywodzi się ostatecznie z grupy vibhajjavāda, która wyłoniła się ze starszej grupy sthavira w czasie Trzeciej Rady Buddyjskiej (około roku 250 p.n.e.), podczas rządów Cesarza Aśoki w Indiach. Po Trzeciej Radzie, vibhajjavādini stopniowo rozwinęli się w cztery grupy: mahīśāsaka, kāśyapīya, dharmaguptaka oraz tāmraparnīya. Theravāda pochodzi od tāmraparnīya, co oznacza „linię lankijską”. Z drugiej strony, niektóre źródła twierdzą, że mahīśāsaka, kāśyapīya i dharmaguptaka nie wywodzą się prosto od vibhajjavādinów.

Budda; skr. बुद्ध buddha – przebudzony, oświecony; chiń. fo (佛), fotuo (佛陀); kor. bul, pult’a; jap. butsu (仏), hotoke (仏), budda (仏陀); wiet. phật, phật-đà, Bột đà; tyb. sangdzie (སངས་རྒྱས།, Wylie: sangs.rgyas). Anicca (czyt. aniczcza; sans. अनित्य anitya; pāli अनिच्च anicca; tyb. mi rtag pa; chiński 無常 wúcháng; kor. 무상 musang;jap. 無常 mujō; wiet. vô thường) – podstawowe pojęcie buddyzmu oznaczające nietrwałość.

Nazwa tāmraparnīya została nadana lankijskiej linii w Indiach i nie ma oznak, że oznaczało to jakiekolwiek zmiany w doktrynie lub świętych pismach, ponieważ nazwa odnosi się tylko do położenia geograficznego. Theravādini oceniając swoje pochodzenie wspominają, że przyjęli nauki, w sprawie których porozumiano się podczas trzeciej rady buddyjskiej i które to nauki znane były jako vibhajjavada.

Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pǒp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np. w buddyzmie i hinduizmie.Siunjata (pāli. suññata; sanskr. śūnyatā; शून्यता - pustka, pustość, niesubstancjonalność; chiń. 空 kōng, kongxing 空性; kor. kong 공, kongsǒng; jap. kū, kūshō; wiet. không, không tính; tyb. stong pa nyid) – pojęcie występujące we wszystkich odłamach buddyzmu. Jest kluczowym pojęciem dla zrozumienia mahajany. Zgodnie z jej doktryną wszystkie rzeczy, czyli dharmy, są przejawieniami pozbawionymi realnego istnienia czy definitywnego nieistnienia. Szkoły buddyzmu wczesnego, na ogół przyjmowały istnienie dharm, takimi jakimi wydają się przejawiać, choć zakładały brak tożsamości "ja". Niniejszy artykuł został napisany w całości z punktu widzenia buddyzmu mahajany.

Vibhajjavādini postrzegają siebie jako kontynuatorów ortodoksyjnych sthavirów i po Trzeciej radzie kontynuują odnoszenie się do swojej szkoły jako sthavira/thera („Starsi”), pomimo tego, że ich doktryna jest prawdopodobnie podobna do starszych sthavirów, ale raczej nieidentyczna. W VII wieku chińscy pielgrzymi: Xuanzang i Yi Jing nazywali buddyjskie szkoły na Sri Lance „sthavira”. W Starożytnych Indiach te szkoły które używały sanskrytu jako religijnego języka nazywały swoją szkołę „sthavira”, ale te które używały pāli jako języka religijnego odnosiły się do swojej szkoły „thera”. Zarówno sthavira (w sansktrycie), jak i thera (w pāli) oznacza dosłownie „starsi”. Szkoła używała dla siebie nazwy theravāda co najmniej od czwartego wieku.

Saṅsāra lub saṃsāra (pali, sans.: संसार, tel.: సంసారం; chiń.: trad. 輪迴, upr. 轮回, pinyin lún huí, jap.: 輪廻 rinne) – w hinduizmie, dźinizmie i buddyzmie termin dosłownie oznacza nieustanne wędrowanie, czyli kołowrót narodzin i śmierci, cykl reinkarnacji, któremu od niezmierzonego okresu podlegają wszystkie żywe istoty włącznie z istotami boskimi (dewy). Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy. W buddyzmie wyzwolenie z sansary następuje dzięki kroczeniu szlachetną ośmioraką ścieżką, która prowadzi do nirwany.Cztery Szlachetne Prawdy (pāli. cattari arya sacchani; sanskr. catvari arya satyani) – to podstawa nauk buddyzmu. Pojawiają się one wielokrotnie w buddyjskich tekstach (np. Kanon Pālijski). Powstały one w wyniku doświadczenia przez Buddę Śakjamuniego "Przebudzenia" (pāli. bodhi). Są one postrzegane przez buddyzm jako głęboka analiza psychologiczna rzeczywistości i metodologia postępowania, a nie zwykła filozofia. Dlatego też Budda mówił:

Historia[ | edytuj kod]

Tajska świątynia buddyjska w tradycji theravāda (konkretnie viharn – najświętsze miejsce w świątyni). Londyn (Wielka Brytania)

Podczas rządów króla Aśoki w Indiach, odbył się III sobór buddyjski w cesarskim mieście Pāṭaliputta (253 p.n.e.). Przewodniczącym zgromadzenia był czcigodny Moggaliputta Tissa, który zredagował pismo zwane Kāthavatthu („Punkty Sporne”), w którym starał się obalić to, co uważał za heretyckie i fałszywe, a co stanowiło teorie głoszone przez grupy mnichów.

383 p.n.e. – Wikipedia, wolna encyklopedia document.documentElement.className="client-js";RLCONF={"wgBreakFrames":!1,"wgSeparatorTransformTable":[", .","  ,"],"wgDigitTransformTable":["",""],"wgDefaultDateFormat":"dmy","wgMonthNames":["","styczeń","luty","marzec","kwiecień","maj","czerwiec","lipiec","sierpień","wrzesień","październik","listopad","grudzień"],"wgRequestId":"0675e7e4-0770-498f-99af-125cfaf8dccb","wgCSPNonce":!1,"wgCanonicalNamespace":"","wgCanonicalSpecialPageName":!1,"wgNamespaceNumber":0,"wgPageName":"383_p.n.e.","wgTitle":"383 p.n.e.","wgCurRevisionId":43674785,"wgRevisionId":43674785,"wgArticleId":36509,"wgIsArticle":!0,"wgIsRedirect":!1,"wgAction":"view","wgUserName":null,"wgUserGroups":["*"],"wgCategories":["IV wiek p.n.e."],"wgPageContentLanguage":"pl","wgPageContentModel":"wikitext","wgRelevantPageName":"383_p.n.e.","wgRelevantArticleId":36509,"wgIsProbablyEditable":!0,"wgRelevantPageIsProbablyEditable":!0,"wgRestrictionEdit":,"wgRestrictionMove":,"wgFlaggedRevsParams":{ "tags":{"accuracy":{"levels":1}}},"wgStableRevisionId":43674785,"wgMediaViewerOnClick":!0,"wgMediaViewerEnabledByDefault":!0,"wgPopupsFlags":10,"wgVisualEditor":{"pageLanguageCode":"pl","pageLanguageDir":"ltr","pageVariantFallbacks":"pl"},"wgMFDisplayWikibaseDescriptions":{"search":!0,"nearby":!0,"watchlist":!0,"tagline":!0},"wgWMESchemaEditAttemptStepOversample":!1,"wgULSCurrentAutonym":"polski","wgNoticeProject":"wikipedia","wgCentralAuthMobileDomain":!1,"wgEditSubmitButtonLabelPublish":!0,"wgULSPosition":"interlanguage","wgGENewcomerTasksGuidanceEnabled":!0,"wgGEAskQuestionEnabled":!0,"wgGELinkRecommendationsFrontendEnabled":!1,"wgWikibaseItemId":"Q228279"};RLSTATE={"ext.gadget.small-references":"ready","ext.gadget.citation-access-info":"ready","ext.gadget.main-page-css":"ready","ext.globalCssJs.user.styles":"ready","site.styles":"ready","noscript":"ready","user.styles":"ready","ext.globalCssJs.user":"ready","user":"ready","user.options":"loading", "ext.flaggedRevs.icons":"ready","oojs-ui-core.styles":"ready","oojs-ui.styles.indicators":"ready","mediawiki.widgets.styles":"ready","oojs-ui-core.icons":"ready","skins.vector.styles.legacy":"ready","ext.flaggedRevs.basic":"ready","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.noscript":"ready","ext.uls.interlanguage":"ready","ext.wikimediaBadges":"ready","wikibase.client.init":"ready"};RLPAGEMODULES=["ext.scribunto.logs","site","mediawiki.page.ready","mediawiki.toc","skins.vector.legacy.js","ext.flaggedRevs.advanced","ext.gadget.ll-script-loader","ext.gadget.maps","ext.gadget.heading-icons","ext.gadget.refToolbar","ext.gadget.edit-buttons","ext.gadget.edit-summaries","ext.gadget.edit-first-section","ext.gadget.edit-summary-warning","ext.gadget.wikibugs","ext.gadget.nuxTBKeys","ext.gadget.enhanced-upload","ext.gadget.map-toggler","ext.gadget.ReferenceTooltips","ext.gadget.narrowFootnoteColumns","ext.gadget.WDsearch","ext.gadget.WMPL-share","ext.gadget.main-page-js", "ext.centralauth.centralautologin","ext.popups","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.init","ext.visualEditor.targetLoader","ext.eventLogging","ext.wikimediaEvents","ext.navigationTiming","ext.uls.compactlinks","ext.uls.interface","ext.cx.eventlogging.campaigns","ext.centralNotice.geoIP","ext.centralNotice.startUp","ext.growthExperiments.SuggestedEditSession"]; (RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.loader.implement("[email protected]",function($,jQuery,require,module){/*@nomin*/mw.user.tokens.set({"patrolToken":"+\","watchToken":"+\","csrfToken":"+\"});mw.user.options.set({"variant":"pl"}); });}); 383 p.n.e. Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Rok 383 p.n.e.Sanlun (chiń. 三論宗, pinyin Sānlún zōng; kor. 삼논종, Samnon chong (jeong); jap. Sanron-shū; wiet. Tam luận tông; pol. Szkoła Trzech Traktatów) – jedna z wczesnych szkół chińskiego buddyzmu, kontynuacja madhjamiki.

Nauki uzgodnione i zaakceptowane przez zgromadzenie zostały określone jako „theravāda”. Na tym soborze Abhidhāmma Piṭaka została dodana do Kanonu i tym samym ustalono jego kształt. Został on później zabrany przez czcigodnego Mahindę na Sri Lankę 246 p.n.e. wraz z naukami theravādy. Tam spisano Kanon około 110 p.n.e. w takiej formie w jakiej się go spotyka dzisiaj. Ze Sri Lanki mnisi-misjonarze przenieśli nauki theravāda na Półwysep Indochiński.

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.Abhidhamma Pitaka (chin. lunzang (論藏); kor. lonjang 논장; jap. ronzō ; wiet. luận tang, Tạng Luận; tyb. mngon.pa’i.sde.snod ; pol. skarbnica traktatów; chin. huizang ; kor. hyejang ; jap. ezō ; wiet. huê tang; pol. skarbnica mądrości) – trzeci z trzech koszy Tipitaki.

Uczeni są zdania, że theravāda rozwijała się w kraju Magadhy na wschodzie i w mieście Ujjeni na zachodzie. W tamtejszych skałach zachowały się ryty naskalne i filary Aśoki. Z inskrypcji zachowanej w Bhabru wiemy, że szkoła theravāda zajmowała specjalne miejsce w sercu Aśoki. Napis poleca, by studiować pewne teksty buddyjskie zapisane w języku pālijskim.

Dilun( chiń. 地論, pinyin Dìlún) – jedna z wczesnych szkół chińskiego buddyzmu, prekursorska dla szkoły huayan. Drugi sobór buddyjski – odbył się w Vesali, około sto lat po osiągnięciu Parinibbany przez Buddę, w celu uregulowania poważnych kwestii zasad Winai. Ortodoksyjni mnisi chcieli przekonać tych mnichów, których zachowanie stawiano pod znakiem zapytania. Sprawozdania z tych rozmów zostały zachowane w tekstach Winai kilku wczesnych szkół buddyjskich. Jakiś czas po Drugim Soborze Buddyjskim powstał rozłam w monastycznej sandze, którego rezultatem było utworzenie się kilku nowych podgrup (szkół) takich jak sthaviravada, mahasanghika i sarvastivada. Powstanie tych szkół jest czasem wiązane z Drugim Soborem Buddyjskim, ale nie ma na to żadnych dowodów, wszystkie wczesne sprawozdania potwierdzają, ze konflikt ten został rozwiązany. Dyskusja rozgorzała od nowa na temat tzw. dziesięciu punktów. Jest wzmianka dotycząca niektórych mnichów łamiących dziesięć zasad, z których część uważano za główne. Dziesięcioma punktami Winai były:

Po szczytowym okresie theravādy, za czasów panowania Aśoki, jej znaczenie zaczęło się zmniejszać w północnych Indiach. W roku 428 do władzy dochodzi potężna Dynastia Guptów. Być może w tym wydarzeniu leży przyczyna upadku „indyjskiej” theravādy. Guptowie byli Hindusami i faworyzowali sanskryt. Był to czas ożywienia literatury sanskryckiej i zabrakło tu miejsca dla theravādy – buddyjskiej szkoły używającej wyłącznie języka pāli. Theravādinowie przenieśli się wtedy na południe Indii i osiedlili się na wschodnim wybrzeżu, gdzie narodzili się tacy buddyjscy komentatorzy jak Dhammapāla z Kāncīpury (dzisiaj Kanchipuram) i Buddhadatta z Uragapury.

Bhikku – nazwa w pełni wyświęconego mnicha buddyjskiego. W różnych krajach buddyjskich nazwa ta może być odmienna: bhikkhu (pali.), bhiksiu, bhiksu, bhikszu, śramana. Od tych nazw utworzono żeńskie odpowiedniki: bhikkhuni (pali.), bhiksiuni, bhiksuni, bhikszuni.Natura Buddy (także Tathagatagarbha, Sugatagarbha; sans. Buddhata, chin. 佛性 fóxìng, kor. pulsǒng, jap. 仏性 bussho, wiet. phật tính, wylie: de bzhin gshegs pa’i snying po) – esencja umysłu, najwyższa mądrość, absolutna natura wszystkiego, co istnieje, umożliwiająca osiągnięcie Oświecenia według buddyzmu. Nauki o naturze buddy według nauk mahajany, obok nauk o siunjacie, są najbardziej istotnymi naukami Buddy Siakjamuniego i związane są szczególnie z tzw. Trzecim Obrotem Kołem Dharmy Buddy oraz doktrynami czittamatra i madhjamaka.

Jednak największym ośrodkiem theravādy, jeszcze na długo przed podróżą na południe, była Mahāvihāra („Wielki Klasztor”) nieopodal Anuradhapury na Śri Lance. Tam działał słynny Bhadantācariya Buddhaghosa, największy z komentatorów tradycji theravāda. Miejsce to było ostoją świętego języka pāli i miejscem pracy wielu wybitnych pisarzy palijskich. Ówczesne antagonistyczne sekty są stosunkowo słabo znane (znamy tylko ich nazwy i krótkie streszczenia doktryn sporządzone przez zwolenników theravādy) – Mahāvihāra była bowiem dość potężna, by zwyciężyć swych przeciwników.

Śamatha (sanskryt), samatha (pali), szine (tyb. ཞི་གནས་, Wylie: zhi gnas) — jedna z podstawowych technik medytacji w buddyzmie, polegająca na utrzymywaniu w sposob ciągły uważności, poprzez skupienie na jakimś obiekcie, co prowadzi do uspokojenia umysłu. Nazwa pochodzi od sanskryckiego rdzenia "śam-" (spokój, uspokajać) i "(s)tha" (pozostawać).Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

W wyniku wojen prowadzonych na Śri Lance tradycja theravādy okresowo tam zanikała. Wtedy sprowadzano mnichów z Birmy lub z Tajlandii, by odnowić tradycję wyświęcania (dlatego istnieje tam kilka tradycji wyświęceń). Podobnie było w Birmie i Tajlandii – kiedy linia wygasała, proszono o pomoc mnichów ze Śri Lanki.

Dzisiaj Śri Lanka wyróżnia się jako kraj mnichów – misjonarzy, którzy nie tylko mają za sobą intensywną praktykę buddyjską, ale także posiadają nowoczesne wykształcenie i tym skuteczniej mogą krzewić Dharmę, zwłaszcza na zachodzie.

Mahīśāsaka to jedna ze szkół wczesnego buddyzmu. Wyróżniła się ze szkoły vibhajjavādy w II w.n.e. Jej nazwa prawdopodobnie pochodzi od nazwiska jej twórcy lub od miejsca jej powstania. Jednym z jej pierwszych wyznawców był Asanga, jednak zrezygnował z jej nauk i założył szkołę yogacara zwana też szkołą tantryczną. Z tej tradycji wywodziło się wielu dharmaguptaków.Rękopis (manuskrypt) – zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. W szerszym znaczeniu, rękopis to każdy tekst zapisywany ręcznie za pomocą np. ołówka, atramentu, tuszu.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
Faxiang – (Cechy Dharm; chin. 法相 pinyin Fǎxiàng; kor. 법상 Beopsang; jap. Hossō ; wiet. Pháp tương) – chińska szkoła buddyjska (chin. zong 宗) będąca odpowiednikiem jogaczary. Była także nazywana Szkołą Idealistyczną (chin. 唯識宗 pinyin wéishí zōng, pol. Tylko Świadomość; kor. 유식종 yusik jong; jap. yuishikigyō; wiet. duy thức tông). Powstała około VII wieku w Chinach, zastępując wcześniejszą szkołę - 攝論 shelun.
Dharmaguptaka (pali. Dhammaguttika, chin. 法蔵部) – jedna z osiemnastu szkół wczesnego buddyzmu. Kierunek ten wyłonił się ze szkoły mahisasaka na przełomie II i I wieku p.n.e.. Założycielem był cejloński mnich Dharmagupta. Jednak za swego największego nauczyciela uważają ucznia Buddy – Mahamaudgalyayanę (pali. Mahamoggallana) Szkoła ta miała wielki wkład w kształtowanie się wczesnego buddyzmu w Chinach i Centralnej Azji. Ich dyscyplina klasztorna jest wciąż przestrzegana w niektórych krajach Wschodniej Azji.
Przejrzyste światło (tyb. འོད་གསལ་, Wylie. ‘od gsal), inna nazwa "czyste światło" – termin stosowany w buddyzmie tybetańskim związany z tantrami jogi najwyższej.
Dzogczen (wymowa przyjęła się z brzmienia angielskiego dzogchen, a po tybetańsku brzmi dzokcien, རྫོགས་ཆེན་, Wylie. rdzogs chen, ZWPY: Zogqên) – to fundamentalny, pierwotny stan oraz kompleksowy system nauk i praktyk prowadzących do tego stanu traktowany jako „wielki szczyt” ścieżek do oświecenia występujących w tradycji ningma buddyzmu tybetańskiego i przed-buddyjskiej religii bön. „Dzogczen nie winno rozpatrywać się jako religię, i by pytać kogokolwiek by uwierzył w cokolwiek. Wręcz przeciwnie, to nakierowuje, by każdy indywidualnie widział siebie i rozpoznał swój rzeczywisty stan”.
Trzy ciała Buddy (zwane również jako trzy kaje Buddy; skt. trikaya, buddhakaya) - podział stanu Buddy stosowany w mahajanie. Synonim "Doskonałego Oświecenia" (skt. Anuttarā Samyak Saṃbodhi), tj. ostatecznego rezultatu do którego prowadzi mahajana.
Duḥkha (pal. dukkha दुक्ख; skt दुःख; chiń. ku 苦; kor. ko ( ); jap. ku ( ); wiet. khổ) – buddyjski termin pochodzący z sanskrytu oznaczający cierpienie lub bolesność, często jest też tłumaczony jako psychiczny dyskomfort związany z brakiem trwałego zadowolenia.

Reklama