To jest dobry artykuł

Textus receptus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
"Tekst, który masz, jest teraz przez wszystkich przyjęty": Elzevir 1633.

Textus receptus (z łac. tekst przyjęty) – tekst grecki Nowego Testamentu obecny w drukowanych wydaniach XVIXVII wieku.

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.

Ustalony został w oparciu o późne rękopisy reprezentujące bizantyjską tradycję tekstualną, ale ze względu na drobne naleciałości tekstu cezarejskiego, Wulgaty oraz tekstu zachodniego nie jest klasycznym tekstem bizantyjskim. Niektóre jego warianty pochodzą z Wulgaty i nigdy nie były obecne w tekście greckim.

Textus receptus był podstawą przekładów Biblii z języków oryginalnych do wieku XIX. W końcu XIX wieku jego rola w tłumaczeniach zaczęła maleć na rzecz tekstu aleksandryjskiego, który odtąd jest standardowym oparciem dla wydań greckiego tekstu Nowego Testamentu.

William B. Eerdmans Publishing Company – religijne wydawnictwo naukowe z siedzibą w Grand Rapids (Michigan) założone w roku 1911 przez Williama B. Eerdmansa. Specjalizuje się w książkach akademickich dotyczących teologii chrześcijańskiej, biblistyki, historii religii, książkach popularno-naukowych z zakresu socjologii, krytyki kultury i literaturoznawstwa, a także stricte komercyjnych religijnych książkach dla dzieci. Profil wydawnictwa nie jest łatwy do scharakteryzowania, nie powinno być charakteryzowane jako chrześcijańskie wydawnictwo.Biblioteka Watykańska (Bibliotheca Apostolica Vaticana) – biblioteka znajdująca się na terenie państwa Watykan. Jedna z najstarszych i najbardziej znanych bibliotek.

Textus Receptus przez zwolenników tego zbioru bywa nazywany „tekstem większości”, co mylnie utożsamia go z tekstem bizantyjskim (tj. tekstem większościowym), na którym się opiera.

Wydania poprzedzające Textus receptus[ | edytuj kod]

Pierwszą wydaną drukiem książką była Wulgata, tzw. Biblia Gutenberga (1452–1456). W ciągu następnych pięćdziesięciu lat ukazało się co najmniej sto drukowanych wydań łacińskiej Biblii. Wydano też hebrajski Stary Testament, a do roku 1500 wydano całą Biblię w kilku językach europejskich: czeskim, francuskim, niemieckim, holenderskim i włoskim.

Juan Ginés de Sepúlveda (ur. 1490 w Pozoblanco w regionie Kordoby, zm. 17 listopada 1573) – hiszpański teolog, humanista i kronikarz, znawca filozofii antycznej, autor pierwszych tłumaczeń dzieł Arystotelesa z łaciny na język hiszpański; obecnie znany przede wszystkim ze swojej kontrowersji z Bartolomé de Las Casas, która miała miejsce na przełomie lat 1550-1551 w Valladolid.Johann Albrecht Bengel (ur. 24 czerwca 1687 w Winnenden, zm. 2 listopada 1752 w Stuttgarcie) – niemiecki duchowny i teolog luterański.

W 1502 roku, z inicjatywy kardynała Francisco Jiméneza de Cisneros (1437–1517), biskupa Toledo, przystąpiono w Alcalá (łac. Complutum) w Hiszpanii do przygotowania wydania Biblii wielojęzycznej (tekst hebrajski, aramejski, grecki i łaciński). Grecki tekst Nowego Testamentu ukończony został w 1514 roku, ale ponieważ przewidziany był jako piąty tom większego dzieła, musiał zaczekać aż ukończone zostaną cztery pierwsze tomy. Całość ukończona została w 1517 roku, ale dopiero w 1520 roku Biblia Complutensis uzyskała aprobatę papieża Leona X, do obiegu zaś weszła dopiero w 1522 roku. Nie odegrała jednak większej roli, pozostając w cieniu tekstu przygotowanego przez Erazma, choć została wykorzystana przez Stefanusa.

Ruch „Tylko Król Jakub” (ang. King-James-Only Movement) – fundamentalistyczny ruch protestancki działający w krajach anglojęzycznych. Jego zwolennicy posługują się jedynie Biblią Króla Jakuba (King James Version; KJV) i odrzucają inne współczesne przekłady.Codex Vindobonensis, Suppl. Gr. 52, zazwyczaj określany jako minuskuł 3 (wedle numeracji Gregory—Aland), δ 253 (von Soden) – rękopis Nowego Testamentu z tekstem czterech Ewangelii, pisany minuskułą na pergaminie w języku greckim z XII wieku.
Pierwsza strona Nowego Testamentu Erazma

Tekst Erazma z Rotterdamu[ | edytuj kod]

Na wieść o pracach nad wydaniem greckiego Nowego Testamentu, Jan Frobeniusz (1460–1527), drukarz z Bazylei, uprosił Erazma z Rotterdamu (1469–1536), by ten przygotował do druku grecki tekst Nowego Testamentu. Propozycja złożona została w kwietniu 1515 roku, Erazm ją przyjął i już w lutym 1516 roku ukazało się pierwsze jego wydanie greckiego Nowego Testamentu. Erazm posłużył się sześcioma lub siedmioma rękopisami z XII i XIII wieku (1, 1, 2, 2, 4, 7 i 817), pięć z nich reprezentowało tekst bizantyjski (z wyjątkiem minuskułu 1, reprezentującego tekst cezarejski i pochodzący z XI wieku). Rękopisy te pożyczył od kaznodziejów zakonnych w Bazylei (zakonu dominikanów). W Bazylei znajdował się w tym czasie Kodeks Bazylejski E (07), pochodzący z VIII wieku, Erazm jednak nie dotarł doń. Tekst Apokalipsy Erazm opracował wyłącznie na podstawie jednego tylko, pożyczonego od Reuchlina rękopisu (1 – zawiera tylko komentarz do Apokalipsy), kończącego się na 22,15 i mającego kilkanaście krótkich luk w środku księgi. Również i w innych księgach Nowego Testamentu, np. w Dziejach, znajdowały się krótkie luki. Ostatnie sześć wierszy oraz pozostałe brakujące luki przełożył z Wulgaty – Erazm nigdy do tego się nie przyznał – i tym samym stworzył nowe warianty tekstowe nie występujące w żadnych greckich rękopisach. Tekst Ewangelii przygotowany został w oparciu o dwa rękopisy (przede wszystkim minuskuł 2). Korzystał z cytatów Ojców Kościoła. Erazm nie zadał więc sobie trudu, by dotrzeć do najlepszych rękopisów, zgromadzone przezeń rękopisy nie przekazywały nawet pełnego tekstu Nowego Testamentu.

Kodeks Bazylejski A.N.IV.2, minuskuł 1 (na liście rękopisów Gregory—Aland), δ 254 (von Soden) – rękopis Nowego Testamentu, pisany minuskułą na pergaminie w języku greckim, paleograficznie datowany na XII wiek. Dawniej oznaczany był przy pomocy symbolu 1 (niektórzy stosują go po dziś dzień), dzisiaj przy pomocy samego 1.Bazylea (niem. Basel, fr. Bâle, wł. /retorom. Basilea, łac. Basilia) – miasto szwajcarskie u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen kanton Bazylea-Miasto. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym i Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüningen.
Ostatnia strona erazmiańskiego Nowego Testamentu (Ap 22,8-21).

Tekst erazmiański, pomimo iż został przygotowany pośpiesznie i niedbale, spotkał się z nader życzliwym przyjęciem, szybko uzyskał aprobatę papieża Leona X (1475–1521). Do sukcesu erazmiańskiego tekstu greckiego przyczynił się prawdopodobnie przekład łaciński, dobrze przygotowany, lepszy od Wulgaty zarówno pod względem literackim, jak i wierności grece. Sądzono więc, że tekst grecki jest nie mniej dobry. Humanistom i osobom świeckim podobało się odejście od Wulgaty, podczas gdy przedstawiciele Kościoła początkowo nie przywiązywali do tego większej wagi. Wkrótce został wydany po raz drugi w 1519 roku. W drugim wydaniu wykorzystany został nowy rękopis, minuskuł 3. Tym wydaniem posłużył się Luter do swego przekładu.

Samuel Prideaux Tregelles (ur. 30 stycznia 1813, zm. 24 kwietnia 1875 roku) – brytyjski biblista, krytyk tekstu i teolog.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Najpierw zarzuty padały niemal wyłącznie w odniesieniu do not filologicznych, zarzucano że są nieprawowierne z punktu widzenia dogmatu katolickiego, sam jednak Kościół zaprzątnięty był w tym czasie innymi problemami. Noty filologiczne skrytykowane zostały jedynie przez teologów z Cambridge i przed nimi Erazm się tłumaczył. Jedyny, postawiony w odniesieniu do tekstu greckiego zarzut, dotyczył braku Comma Johanneum w 1 J 5,7 (Stunica). Erazm odpowiedział, że nie znalazł tego w żadnym greckim rękopisie, ale gdyby rękopis taki został odnaleziony, to natychmiast go wykorzysta. Wkrótce po tym oświadczeniu znalazł się taki rękopis (Codex Montfortianus). Erazm dotrzymał obietnicy i wykorzystał go w wydaniu z roku 1522, jednak w Annotationes wyraził swoje wątpliwości, co do autentyczności tego tekstu. Wkrótce po tym wydaniu, ukazała się Poliglota kompluteńska. Była staranniej przygotowana, ale nie spotkała się z równie dobrym uznaniem jak tekst Erazma. Erazm wykorzystał ją do poprawienia swego tekstu, przede wszystkim tekstu Apokalipsy. Kolejne udoskonalone wydania erazmiańskiego tekstu ukazały się w 1527 i 1535 roku. Nie odegrały one już jednak żadnej roli w historii tekstu Nowego Testamentu, ponieważ wszystkie następne wydania greckiego tekstu Nowego Testamentu oraz jego przekłady bazowały na trzecim wydaniu z roku 1522. W latach 1521–1534 Erazm wdał się w korespondencję z prefektami Biblioteki Watykańskiej, najpierw Bombastiusem, następnie Sepulvedą, dotyczyła ona niezgodności jego tekstu z Wulgatą. Dyskusja ta nie miała już żadnego wpływu na dalszą historię drukowanego tekstu NT.

John Mill (ur. ok. 1645 w Shap, zm. 23 czerwca 1707 w Oksfordzie) – angielski teolog protestancki, biblista, autor krytycznego wydania tekstu greckiego Nowego Testamentu.Johann Jakob Griesbach (ur. 4 stycznia 1745, zm. 24 marca 1812) – niemiecki biblista, krytyk tekstu Nowego Testamentu, duchowny luterański. Wykształcenie zdobył we Frankfurcie, Tybindze, Lipsku i Halle.
Robert Stefanus


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Johann Jakob Wettstein (także Wetstein, ur. 5 marca 1693, zm. 23 marca 1754) – szwajcarski teolog, który wyróżnił się na polu krytyki tekstu Nowego Testamentu, był jednym z pierwszych krytyków Textus receptus.
Tekst bizantyński (albo bizantyjski) – nazwa używana w odniesieniu do jednej z czterech rodzin podstawowych typów tekstu Nowego Testamentu. Nazwa „bizantyński” nadana została przez B. H. Streetera i F. G. Kenyona. Westcott i Hort nazywali go syryjskim, określany też bywa antiocheńskim. Ponieważ ten typ tekstu reprezentuje ponad 80% rękopisów, nazywany bywa tekstem większości lub większościowym (The Majority Text).
Comma Johanneum – uważany za nieautentyczny fragment piątego rozdziału Pierwszego listu św. Jana, który obecny był w wielu przekładach Biblii do XIX wieku. 1J 5,7-8 według Biblii Gdańskiej (1632):
Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teolog i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii, współtwórca luteranizmu. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.
Codex Claromontanus, D (Wettstein), 06 (Gregory-Aland), δ 1026 (von Soden), d albo 75 (Beuron)) – bilingwalny grecko-łaciński kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie. Jakkolwiek oba teksty reprezentują zachodnią tradycję tekstualną, zachodzi między nimi wiele różnic. Datowany jest zwykle na VI wiek. Bywa wliczany do wielkich kodeksów i jest ważnym rękopisem Nowego Testamentu.
Kodeks Bezy, łac. Codex Bezae Cantabrigiensis, oznaczany symbolem D lub 05 (na liście rękopisów Nowego Testamentu Gregory-Aland) – rękopis Nowego Testamentu pisany uncjałą na pergaminie, w językach greckim i łacińskim, pochodzi z roku ok. 400. Drugi człon w nazwie – Bezae – pochodzi od nazwiska Teodora Bezy (1519-1605), następcy Kalwina w Genewie, który wszedł posiadanie kodeksu, człon Cantabrigiensis – od Cambridge. Symbol D, nadany został przez J.J. Wettsteina w 1751 roku, symbol 05 zaś przez C. R. Gregory w 1908 roku. Część kart kodeksu zaginęła.
<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Reklama