Tepanekowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tepanec, Tepanekowie – lud meksykański, który przybył do Doliny Meksyku pod koniec XII wieku lub na początku XIII. Należeli do tej samej rodziny, co Mexikowie, mieli podobny panteon bóstw i mówili językiem nahuatl. Stworzyli imperium, które upadło w wyniku wojny z Aztekami w 1428 roku. Głównymi miastami imperium były między innymi: Azcapotzalco, pełniące rolę stolicy imperium, Coyoacan, Tlacopán, Tiliuhcan, Atlacuihuayan.

Maxtla - wódz tepaneków z Azcapotzalco syn Tezozomoca. Panował w latach od 1425 do 1428. Władzę zdobył zabijając swego brata Tayauha. Rozkazał zabić władcę Azteków Chimalpopocę. Pokonany i zabity przez koalicję trzech państw: Tenochtitlan, Texcoco i Tlacopán.Itzcóatl (Itskoatl; nahuatl: wąż z obsydianu) - czwarty władca (tlatoani) Azteków, rządzący w latach 1427 (albo 1428) do 1440. Stworzył podwaliny późniejszego Imperium, za jego rządów Aztekowie odrzucili zwierzchnictwo Tepaneków.

Historia[ | edytuj kod]

Osiedlili się na zachodnim brzegu jeziora Texcoco. Za panowania tlatoaniego Acolnahuacatla, Tepanekowie przejęli Azcapotzalco z rąk miejscowej ludności.

Lata świetności Tepaneków przypadają na początek XV wieku, kiedy panował Tezozomoc. Indiańskie kroniki podają, że żył około 100 lat. Nie był zadowolony z działań, jakie prowadził jego najstarszy syn Maxtla, któremu należał się tron. W testamencie zapisał więc, aby jego młodszy syn – Teyauh objął władzę po jego śmierci.

Azcapotzalco (klasyczny nahuatl: Āzcapōtzalco - āzcapōtzalli „mrowisko” + -co „miejsce”; dosłownie: „w mrowisku”) – jedna z 16 dzielnic miasta Meksyk, położona w jego północno-zachodniej części, która w przeszłości funkcjonowała jako niezależne miasto. Liczy 414 711 mieszkańców.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Tezozomoc umarł w 1426 roku, a po odczytaniu testamentu Maxtla wzniecił protest i wraz z bratem doszli do kompromisu, który zakładał, że razem mieli rządzić imperium Tepaneków. Obaj bracia chcieli wyeliminować siebie nawzajem. Teyauh nie dorósł jednak do swego partnera Maxtli. Był chwiejny w decyzjach i bojaźliwego charakteru, za panowania Tezozomoca mało mieszał się w sprawy polityczne i pozostawał w cieniu brata, który jako pan Coyohuacanu od 1410 roku był drugą osobą po ojcu.

Tlacopán (nahuatl - "kwitnąca roślina na płaskiej ziemi") - miasto-państwo w prekolumbijskiej Mezoameryce, znane też jako Tacuba. Tlacopán był położony na zachodnim brzegu jeziora Texcoco.Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Maxtla nie zamierzał oczywiście dzielić się władzą i postępował samowolnie, jakby był jedynym władcą. Teyauh zgłosił się o pomoc do Azteków z Tenochtitlánu. Młody władca Mexików – Chimalpopoca polecił mu zabić brata podczas inauguracyjnego bankietu. Rozmowę tę podsłuchał jednak szpieg Maxtla i doniósł swemu panu. Maxtla zamordował brata, podając mu truciznę i stał się jedynym, niepodzielnym władcą. W tym samym roku polecił uwięzić i zabić Chimalpopoca, którego osadzono w więzieniu-klatce, żywiąc głodową strawą. Chimalpopoca zmarł w 1427 roku.

Texcoco (hiszp. Lago de Texcoco) – jezioro w środkowym Meksyku, położone na wysokości 2239 m n.p.m. Dawniej jedno z pięciu jezior znajdujących się w Dolinie Meksyku (Anáhuac), obecnie zostało osuszone. Jedyną pozostałością po nim są niewielkie słone bagna. Stolica Azteków – Tenochtitlan – była położona na licznych wysepkach, rozsianych po Texcoco, połączonych groblami ze stałym lądem. Na jego wybrzeżach znajdowały się jeszcze dwa inne prekolumbijskie miasta: Texcoco i Tlacopán. Hiszpanie, którzy po pokonaniu Azteków liczyli, że po osuszeniu jeziora uzyskają żyzne gleby nie uzyskali pożądanych rezultatów, głównie z powodu dużego zasolenia.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Następca Chimalpopoca, Itzcoatl, postanowił uniezależnić się spod władzy Tepaneków i wraz ze sprzymierzeńcami wypowiedział wojnę Azcapotzalco. Po roku ciężkich walk, w 1428 roku wojna zakończyła się zwycięstwem wojsk sprzymierzonych. Tenochtitlán stał się państwem suwerennym, a imperium Tepaneków zostało zniszczone przez rodzące się Trójprzymierze, do którego należeli Aztekowie z Tenochtitlánu i Acolhuakanie z Texcoco. Wkrótce do Trójprzymierza dołączył także Tlacopán (dziś: Tacuba), miasto założone przez Tepaneków, które straciło znaczenie, a jego wpływy ograniczone zostały do minimum na rzecz Tenochtitlánu i Texcoco.

Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Tezozomoc – największy władca miasta Azcapotzalco położonego w Dolinie Meksyku. Pochodził z plemienia Tepaneków i panował w latach od 1367 do 1427. W ciągu swojego długiego życia zdołał wywalczyć hegemonię w Dolinie Meksyku. Powstało w ten sposób imperium oparte na daninach płaconych w naturze. Po jego śmierci królem Tepaneków z Azcapotzalco został jego syn Maxtla.

Rok 1428 uznaje się za zniszczenie imperium Tepaneków.

Tezozomoc - władca imperium Tepaneków rezydujący w Azcapotzalco. Kodeks Xolotl.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
Historia Meksyku jako niepodległego państwa ma swój początek 24 sierpnia 1821 r., kiedy to po trwającej ponad 10 lat wojnie o niepodległość wojska hiszpańskie zostały pokonane przez oddziały kreolskie pod dowództwem Agustína de Iturbide, a wicekról Juan Ruiz de Apodaca musiał abdykować.
Chichimekowie (Cziczimekowie, ang. Chichimeca) - prekolumbijski lud koczowników i myśliwych zamieszkujący Wyżynę Meksykańską od XI – XII wieku. Spowodowali upadek miasta Teotihuacán. W XV wieku podbici przez Azteków.
Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
Chimalpopoca (1397 – 1427) – władca Tenochtitlanu, trzeci tlatoani (władca) Azteków (Méxicas) (1417 - 1427). Jego imię w języku nahuatl znaczy "Dymiąca Tarcza". Urodził się w Tenochtitlanie. Przyjęto, że jego ojcem był Huitzilíhuitl, natomiast matką Mahuehxochtzin z Azcapotzalco, córka tepaneckiego władcy Tezozomoca.
<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Reklama