Teorba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Teorba

Teorba (lutnia basowa) – szarpany instrument muzyczny (chordofon szarpany), nazwa ta odnosi się do wielu instrumentów z rodziny lutni o długiej szyjce i podwójnej główce, takich jak: włoskie liuto attiorbato, francuskie théorbe des pièces, arcylutnia, niemiecka lutnia barokowa, angélique. Etym. – fr. t(h)éorbe 'jw.' z wł. tiorba 'wielka lutnia'

Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Instrument szarpany – muzyczny instrument strunowy, w którym wzbudzenie drgań struny odbywa się poprzez jej szarpnięcie. Może być to bezpośrednie szarpnięcie gołymi lub uzbrojonymi palcami, lub - jak to ma miejsce w klawiszowych instrumentach szarpanych za pomocą drewnianego pióra (klawesyn) - uderzenie w klawiaturę.

Pochodzenie i historia[ | edytuj kod]

Teorba powstała pod koniec XVI w. jako kolejne stadium ewolucji lutni, do której dodawano kolejne struny basowe celem rozszerzenia możliwości repertuarowych instrumentu. Nowością było dodanie tzw. strun burdonowych, czyli strun basowych zawieszonych na dodatkowej główce, umieszczonej na rozbudowanej szyjce instrumentu. Takie struny mogły być strojone w zależności od wykonywanych utworów i szarpano je bez skracania ich palcami. Teorba była instrumentem akompaniatorskim, realizowano na niej basso continuo. W XVII wieku popularna w kapelach, była także instrumentem operowym. Pod koniec XVIII wieku ustępuje miejsca instrumentom klawiszowym, takim jak klawesyn.

Wielka Encyklopedia Rosyjska (ros. Большая российская энциклопедия, БРЭ) – jedna z największych encyklopedii uniwersalnych w języku rosyjskim, wydana w 36 tomach w latach 2004–2017. Wydana przez spółkę wydawniczą o tej samej nazwie, pod auspicjami Rosyjskiej Akademii Nauk, na mocy dekretu prezydenckiego Władimira Putina nr 1156 z 2002 roku Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

Na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, teorba przekształciła się w teorban (często z nią mylony), który był instrumentem o nieco innej budowie i służył do akompaniamentu pieśni.

Strojenie[ | edytuj kod]

Teorba miała od 14 do 19 chórów (par strun), przy czym w przeciwieństwie do lutni renesansowej, chóry nie zawsze były podwójne, lecz czasem pojedyncze. Podwójne struny burdonowe strojone były często w oktawach, podczas gdy struny melodyczne strojono unisono.

Klawesyn (fr. clavecin, wł. (clavi)cembalo) – znany powszechnie w Europie od XV wieku instrument strunowy szarpany, wyposażony w klawiaturę, zaliczany do rodziny cytr.Chór - termin używany w odniesieniu do instrumentów strunowych, oznaczający strunę (pojedynczy chór), bądź pewną liczbę jednobrzmiących strun, najczęściej parę (podwójny chór), rzadziej trójkę (potrójny chór). Struny takie szarpie się jednocześnie (traktując je jak pojedynczą strunę), nie zaś każdą z osobna. Zdarza się również, że jedna struna z chóru strojona jest o oktawę niżej.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Theorbo (ang.)
  • Teorba (pol.)





  • Warto wiedzieć że... beta

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama