Teodora Komnena

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Teodora Komnena, gr. Θεοδώρα Κομνηνή - Theodōra Komnēnē (ur. ok. 1145) – siostrzenica cesarza bizantyńskiego, Manuela I. Królowa Jerozolimy jako żona Baldwina III. Kochanka cesarza Andronika I.

Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Bagdad (arab. بغداد = Baghdād) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.

Była córką sebastokratōra Izaaka Komnena i jego drugiej żony - Ireny Synadeny. Jej ojciec był synem cesarza Jana II i Piroski Węgierskiej, córki Władysława I – króla Węgier. Manuel I był jednym z jej stryjów. Jej siostra - Eudokia Komnena poślubiła Wilhelma VIII z Montpellier i była babcią Jakuba I Zdobywcy, króla Aragonii. Jej siostra przyrodnia - Maria Komnena poślubiła Stefana IV i została królową Węgier. Jej siostrzeńcem (synem jej innej siostry przyrodniej - Ireny) był Izaak Komnen, władca Cypru w latach 1184-1191.

Paflagonia (gr.: Παφλαγονία, Paphlagonίa) – starożytna kraina w północnej części Azji Mniejszej (ob. Turcja) nad południowym brzegiem Morza Czarnego między Bitynią na zachodzie a Pontem na wschodzie. Na południu graniczyła z Frygią (późniejsza Galacja). Według Strabona, geografa greckiego, zachodnią granicą regionu była rzeka Parthenius (ob. Bartın), a wschodnią Halys (ob. Kızılırmak).Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

Królowa Jerozolimy[ | edytuj kod]

W 1153 Baldwin III wreszcie wyzwolił się spod kontroli swojej matki-regentki - królowej Melisandy. W 1157 Wysoka Rada postanowiła znaleźć królowi żonę z Cesarstwa Bizantyńskiego (najpotężniejszego i najbogatszego sąsiada Królestwa Jerozolimskiego). Taki sojusz przyniósłby potrzebne pieniądze w formie posagu oraz w razie potrzeby wsparcie wojskowe przeciwko sułtanowi SyriiNur ad-Dinowi.

Andronik I Komnen (gr. Ανδρόνικος Α’ Κομνηνός, Andronikos I Komnēnos) (ok. 1123 - 12 września 1185 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyjski od 1183.Bejrut (arab. بيروت, Bayrūt, fr. Beyrouth, gr. Berytos) – stolica i największe miasto Libanu, leżące w środkowej części kraju. Liczy 2 mln 60 tys. mieszkańców (2012), większość pochodzenia arabskiego. Dawniej miasto było nazywane: Birutu, Berytos. Znajduje się tu wiele zabytków i dobytku historycznego kraju.

Na żonę wybrano Teodorę, która miała wtedy zaledwie 12-13 lat. Teodorze zagwarantowano m.in. otrzymanie miasta Akka, w razie gdyby Baldwin zmarł bezdzietnie. Ambasadorowie przybyli z Teodorą do Jerozolimy, we wrześniu 1158. Emeryk de Limoges, patriarcha Antiochii odprawił ceremonię ślubną, ponieważ nowy patriarcha Jerozolimy nie został jeszcze konsekrowany. Baldwin, który wcześniej znany był ze swojego zabawowego trybu życia, teraz stał się oddanym i przykładnym mężem.

Cypr – azjatycka wyspa we wschodniej części Morza Śródziemnego, często traktowana jako część Bliskiego Wschodu, czasami jednak zaliczana do Europy, historycznie, kulturowo i politycznie stanowiąca część Europy. Trzecia pod względem wielkości wyspa na Morzu Śródziemnym po Sycylii i Sardynii.Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.

Małżeństwo jednak trwało krótko i nie przyniosło potomków. Baldwin zmarł kilka lat później, w 1162 - Teodora została wdową w wieku 16 lat. Otrzymała Akrę tak jak jej to obiecano.

Kochanka cesarza[ | edytuj kod]

W 1166, kuzyn ojca Teodory - Andronik odwiedził Królestwo Jerozolimy i otrzymał tytuł pana Bejrutu od brata-następcy Baldwina III - Amalryka I. Andronik zaprosił Teodorę do Bejrutu, a potem pojechali razem do Damaszku. W tamtym czasie był on już żonaty, ale miał też romans z Filipą z Antiochii (córką Konstancji, księżnej Antiochii, i siostrą Marii, żony Manuela I). Prawdopodobnie chciał on uciec przed prześladowaniami ze strony cesarza, który oczywiście nie pochwalał tego romansu. Wkrótce miasto Akka wróciło do króla Amalryka, który poślubił inną księżniczkę bizantyjską - Marię Komnenę. Sojusz bizantyjsko-jerozolimski został jeszcze bardziej wzmocniony.

Antiochia – nazwa miasta utworzona od męskiego imienia Antioch (gr. Antiochos), występującego licznie w dynastii Seleucydów. Władcy ci na terenie swojego państwa często zakładali miasta, nazywane, na cześć fundatora lub jego przodka, „Antiochia” albo „Seleucja”. W okresie hellenistycznym i później rzymskim istniało wiele miast o nazwie „Antiochia” rozlokowanych na terenie Azji.Maria Komnena, gr. Μαρία Κομνηνή, Maria Komnēnē (data urodzin i śmierci - nieznana) - była córką Izaaka Komnenosa i jego pierwszej żony - Teodory. Izaak był synem cesarza Jana II Komnena i Piroski, córki Władysława I - króla Węgier.

W Damaszku, na dworze sułtana Nur ad-Din, Andronikowi i Teodorze urodziło się dwoje dzieci; Aleksy i Irena. Wszyscy udali się do Bagdadu, a później dalej - do Sułtanatu Rum, gdzie Andronik został mianowany panem zamku w Paflagonii.

Dalsze życie[ | edytuj kod]

Kilka lat później Teodora i jej dzieci dostały się do niewoli Manuela I. Ten trzymał ich w Konstantynopolu, jako przynętę dla Andronika, żeby zachęcić go do powrotu do Bizancjum. W 1180 Andronik rzeczywiście skapitulował i w 1182 odwiedził ojczyznę. W 1183 został cesarzem, ale nie ma żadnych dowodów, że znowu żył z Teodorą. W tym czasie jednak ich córka Irena poślubiła Aleksego (nieślubnego syna Manuela I i Teodory Vatatziny). Teodorze udało się również przekonać Andronika, aby zapłacił okup za jej siostrzeńca - Izaaka Komnena, byłego bizantyjskiego zarządcy Izaurii (pojmanego w Armenii). Andronik żałował później swojej decyzji, ponieważ Izaak przejął kontrolę na Cyprze.

Maria Komnena, gr. Μαρία Κομνηνή, Maria Komnēnē (ok. 1154–1208/1217) - druga żona Amalryka I, króla Jerozolimy. Matka królowej Izabeli Jerozolimskiej.Jan II Komnen (Grecki: Ιωάννης Β΄ Κομνηνός, Iōannēs II Komnēnos) (ur. 13 września 1087, zm. 8 kwietnia 1143), cesarz bizantyjski od 15 sierpnia 1118. Syn Aleksego I i Ireny Dukas. Był trzecim cesarzem bizantyjskim z dynastii Komnenów po Izaaku I (1057-1059) i ojcu Aleksym I (1081-1118). Jego celem było przywrócenie potęgi Cesarstwa, a także jego terytoriów sprzed klęski w bitwie pod Manzikertem (1071). Jest też znany jako Kaloïōannēs (Jan Piękny).




Warto wiedzieć że... beta

Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, nieobecności w kraju lub poważnej choroby.
Królestwo Cypru – feudalne państwo założone w średniowieczu na wyspie Cypr przez krzyżowców. W roku 1489 kupcy weneccy przejęli kontrolę nad Królestwem i zmusili jego ostatnią władczynię, Katarzynę Cornaro, do abdykacji, po której wyspa Cypr stała się kolonią Republiki Weneckiej.
Izaak Komnen (także: Komnenos lub Comnenus (gr.: Ισαάκιος Κομνηνός, Isaakios Komnēnos), (ur. 1155 zm. 1195 lub 1196) - władca Cypru od 1184 do 1191.
Jakub I Zdobywca (katal. Jaume I el Conqueridor, hiszp. Jaime I el Conquistador, ur. 2 lutego 1208 w Montpellier, zm. 27 lipca 1276 w Walencji) – król Aragonii i hrabia Barcelony od 1213 r., noszący również tytuły króla Walencji i króla Majorki.
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Władysław I Święty, węg. I. (Szent) László (ur. ok. 1040-1048 w Krakowie, zm. 29 lipca 1095 w Nitrze na Węgrzech, obecnie Słowacja) – król Węgier z dynastii Arpadów, stronnik papieża Grzegorza VII podczas jego konfliktu z cesarzem Henrykiem IV, święty Kościoła katolickiego i patron Węgier.
Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.

Reklama