Tennantyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tennantyt (tenantyt) – minerał z gromady siarkosoli, odmiana tetraedrytu. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich. Selen (Se, łac. selenium) – pierwiastek chemiczny z grupy niemetali w układzie okresowym. Znanych jest kilkanaście jego izotopów z przedziału mas 65–91, z których trwałych jest 6.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego chemika Smithsona Tennanta (1761-1815).

Charakterystyka[ | edytuj kod]

Właściwości[ | edytuj kod]

Zazwyczaj tworzy kryształy izometryczne (czworościany, rzadziej ośmiościany lub wielościany). Na powierzchniach ścian występują charakterystyczne rowki. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych. Tworzy wypryski, wrostki w innych minerałach i impregnacje. Kryształy (najczęściej narosłe) spotykane są w druzach. Jest kruchy, nieprzezroczysty. Tworzy szereg izomorficzny (kryształy mieszane) z tetraedrytem.

Pegmatyty – rodzaj skał magmowych charakteryzujących się szczególną mega- lub gigantokrystaliczną teksturą, wzbogaconych w pierwiastki niekompatybilne oraz minerały zawierające składniki lotne jak fluor, bor, fosfor i inne. Najczęstszym typem są pegmatyty granitoidowe, ale występują również pegmatyty gabrowe, sjenitowe, skał wysoko alkalicznych (pegmatyty agpaitowe i miaskitowe). Nazwa pochodzi od gr. pegma – silne łącze, stwardniałość, dla odwzorowania zwięzłości granitu pismowego. Skałę tę wyróżnił i opisał po raz pierwszy René-Just Haüy w 1813 roku.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Często zawiera domieszki: srebrafrederycyt, antymonujulianit, bizmutuannivit i rionit, ołowiu, cynkumiedziankit, sandbergeryt, żelazaferrotennantyt, także: kobaltu, niklu, rtęci, germanu, cyny, wanadu, selenu, telluru.

Występowanie[ | edytuj kod]

Minerał miedzionośnych i polimetalicznych nisko i średniotemperaturowych utworów hydrotermalnych (przeważnie występuje w żyłach i gniazdach kruszcowych). Spotykany jest w utworach pegmatytowych i metasomatycznych. Występuje w skałach osadowych zasobnych w metale ciężkie.

Lubin (niem. Lüben) – miasto i gmina w południowo-zachodniej Polsce, na Śląsku (Dolnym Śląsku), w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu lubińskiego, gminy miejskiej i gminy wiejskiej Lubin. Jest to drugie miasto pod względem liczby mieszkańców (po Legnicy) w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym, piąte w województwie dolnośląskim i pięćdziesiąte w Polsce.Nikiel (Ni, łac. niccolum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Został odkryty w roku 1751 przez szwedzkiego chemika, Axela Cronstedta. W 1804 r. otrzymano go po raz pierwszy w stanie czystym. Przed naszą erą był używany w stopach z miedzią i cynkiem.

Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: chalkopiryt, bornit, kowelin, galena, sfaleryt, arsenopiryt.

Miejsca występowania:

  • Na świecie: Namibia (Tsumeb, Otavi), Peru, Meksyk, Niemcy, Szwecja, USA (Montana), Rumunia, Czechy, Słowacja, Austria.
  • W Polsce: występuje na Dolnym Śląsku – okolice Srebrnej Góry koło Ząbkowic Śląskich, w Rudawach Janowickich, w Górach Kaczawskich, w okolicach Lubina. Znany jest z Tatr – były eksploatowane m.in. w Dolinie Kościeliskiej. Spotykane są w Górach Świętokrzyskich (Miedzianka, Miedziana Góra).
  • Zastosowanie[ | edytuj kod]

  • ważna ruda miedzi i srebra,
  • niekiedy jest cennym źródłem rtęci, cynku, i innych metali stanowiących domieszki,
  • ma znaczenie naukowe – wskaźnik warunków tworzenia się złóż,
  • jest cenny dla kolekcjonerów.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG "Spirifer" W-wa 2005
  • A. Bolewski, A. Manecki: Mineralogia szczegółowa – Wyd. PAE W-wa 1993
  • A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa, Wyd. Geologiczne W-wa 1965
  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. "Alma-Press" 2003
  • Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne, "Horyzont" 2002r.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • zdjęcia i artykuł na stronie Webmineral.com (ang.)
  • tennantyt na stronie Mindat.org (ang.)
  • Góry Kaczawskie (niem. Bober-Katzbach-Gebirge, czes. Kačavské hory) (332.35) – pasmo górskie położone w południowo-zachodniej Polsce, na Śląsku, w północno-zachodniej części Sudetów, w Sudetach Zachodnich.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.




    Warto wiedzieć że... beta

    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.
    Arsenopiryt – minerał z gromady siarkosoli; jego głównym składnikiem siarczek żelazowo-arsenowy. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.
    Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).
    Miedziana Góra – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Miedziana Góra (siedziba władz).
    Tellur (Te, łac. tellurium) – pierwiastek chemiczny, z grupy półmetali w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy Ziemi – tellus.
    Namibia (Republika Namibii, ang. Republic of Namibia, afrik. Republiek van Namibië, niem. Republik Namibia) – państwo w południowo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim (długość wybrzeża – 1572 km). Graniczy z Angolą (długość granicy 1376 km), Botswaną (1360 km), RPA (967 km) oraz Zambią (233 km). Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia.
    Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

    Reklama