• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tattwa

    Przeczytaj także...
    Śiwaizm kaszmirski (dewanagari कश्मीर शैवदर्शन, trl. kaśmīr śaivadarśana, ang. Kashmir shaivism ) – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu (trzech do dziś istniejących). Praktykowany jest w Kaszmirze i generalnie w Indiach północnych, a także w innych częściach Indii i reszty świata. Głównymi eksponentami byli: Wasugupta, Abhinawagupta i Kszemaradźa.Filozofia indyjska – filozofia uprawiana na subkontynencie indyjskim oraz na obszarach, w których zaznaczyły się indyjskie wpływy kulturowe (jak Azja Środkowa, Tybet, Indonezja, Indochiny). Powstała niezależnie od filozofii europejskiej i od filozofii chińskiej. Jest ściśle związana z religiami indyjskimi, zwłaszcza z hinduizmem, buddyzmem i dżinizmem.
    Radźas lub guna radźasu (dewanagari रजोगुण, transkrypcja radźoguna) – guna pasji, charakteryzuje ją wzajemny pociąg kobiety i mężczyzny. Kiedy ta guna wzrasta, rozwija się żądza przyjemności materialnych, czyli pragnienie zadowalania zmysłów.

    Tattwa – ewolut prakryti lub śakti, pierwiastek rzeczywistości, kategoria ontyczna w filozofii indyjskiej. Każda z tattw jest emisją poprzedniej i przyczyną kolejnej, coraz mniej subtelnej formy. Bóstwo władające konkretna tattwą to tattweśwara.

    Liczba tattw[ | edytuj kod]

    24 – sankhja (w Sankhjakarika) objaśnia istnienie dwudziestu czterech tattw.
    24 – Bhagawadgita:

  • Pieśń 13 to wykład ontologii krysznaickiej. Kryszna przedstawia w nim 25 elementów z których składa się prakryti (materia, natura) i przeciwstawia im Puruszę, czyli ducha obecnego we wszystkim.
  • Pieśń 14 to rozwinięcie tez zawartych w poprzedniej pieśni, czyli wykład teorii trzech gun. Są to – sattwa, radźas i tamas, czyli: światło, pożądanie i zaślepienie. Kryszna wyjaśnia ich sens i mówi, że tylko wyzwolenie się z nich jest prawdziwą drogą do boga.
  • 36 – Śri widja i śiwaizm kaszmirski Abhinawaguptapady wymienia trzydzieści sześć zasad kosmicznych
    51 – Brahmawidyopaniszad (62) zawiera opis pięćdziesięciu jeden pierwiastków
    96 – Warahopaniszad mówi o liczbie dziewięćdziesięciu sześciu tattw

    Sattwa lub guna satwy ( dewanagari सत्त्वगुण , transkrypcja sattwaguna ) – guna dobroci. Efektem jej wpływu jest rozwijanie cechy dobroci, także osiągnięcie mądrości.Ontyczny (z gr. on - byt) - bytowy, odnoszący się do bytu, w jakiś sposób związany z bytem. Niekiedy używa się też rzeczownika ontyczność. Pod wpływem znaczenia terminu w filozofii Martina Heideggera używa się tego terminu także na określenie tego, co dotyczy jedynie bytów konkretnych.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Panća Tattwa – jako pięć bóstw
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Marzena Jakubczak: Podstawy filozofii sankhji. W: Filozofia Wschodu. Beata Szymańska (red.). Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 49. ISBN 83-233-1487-X.
    2. Małgorzata Sacha-Piekło: Tam gdzie pustka staje się światłem. Symbol światła w doktrynie i praktykach siddhajogi. Wyd. 1. Kraków: Zakład wydawniczy >>NOMOS<<, 1999, s. 78. ISBN 83-85527-92-3.
    3. Tattwa. W: Georg Feuerstein: Joga – Encyklopedia. Maria Kużniak (tłum.). Wyd. 1. Poznań: Wydawnictwo BRAMA, 2004, s. 305. ISBN 83-914652-5-X.
    4. Zagłada świata. W: Gopinath Kawiradż: Pogląd siaktyjski w literaturze tantrycznej. (przełożyła z języka hindi) Anna Rucińska. Wyd. 1. Warszawa: Fundacja Vivaswan, 2014, s. 232. ISBN 978-83-938477-3-0.
    5. Budowa wszechświata. W: Anna Rucińska: Hymny Siankary. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Miniatura, 2006, s. 30–31. ISBN 83-7081-710-6.
    Wydawnictwo Miniatura czyli Wydawnictwo Miniatura - Stowarzyszenie Siwobrodych Poetów - to wydawnictwo z siedzibą w Krakowie publikujące pozycje z zakresu poezji, aforystyki oraz literatury z pogranicza filozofii i mistyki.Sankhja – dualistyczny, ortodoksyjny, to znaczy uznający autorytet wed system filozofii indyjskiej. Według Sankhji świat powstał w wyniku współdziałania dwóch zasad: ducha - purusza i materii - prakryti Istotą jak każdego klasycznego systemu indyjskiego jest nauka o wyzwoleniu. Kierunek ten określa kondycje człowieka i naucza w jaki sposób zdobyć zrozumienie wyzwalające.




    Warto wiedzieć że... beta

    Prakryti ( pra - przed + kr - tworzyć, produkować, ang. Prakrti ) – oznacza początkową, pierwotną substancję stworzenia (natura). W hinduizmie występuje obok puruszy – tego, kto raduje się tą naturą.
    Abhinawagupta, Abhinawaguptapada (अभिनवगुप्त Abhinavagupta; ur. ok. 950, zm. ok. 1120) – hinduski uczony, filozof i mistyk pochodzący z Kaszmiru, urodzony w rodzinie bramińskiej. Jego pisma obejmują około 50 rozpraw, komentarzy i hymnów mistyczno-filozoficznych. Według tradycji był wcieleniem Śeszy.
    Gopinath Kaviraj (ur. 7.09.1887 w Dhamrai, Bengal Wschodni, zm. 12.06.1976 w Waranasi) – indyjski uczony, jogin i filozof. W 1934 rząd indyjski w uznaniu niezwykłej wiedzy nadał mu tytuł mahamahopadhjaja.
    Pańćatattwa (z sanskrytu: Pięć Prawd lub Pięć Rzeczywistości) – w teologii gaudija wisznuizmu określenie Pięciu Aspektów Najwyższej Osoby Boga, czyli Kryszny lub Prawdy Absolutnej.
    Purusza ( dewanagari पुरुष , ang. Purusha ) – w hinduizmie ten, kto kontroluje i raduje się prakryti (naturą), czyli inaczej Iśwara – znawca, który kontroluje zarówno naturę materialną, Maję, jak i duszę indywidualną Dźiwę oraz panuje nad nimi.
    Kryszna (dewanagari कृष्ण, trl. kṛṣṇa, ang. Krishna ) – Bóg w hinduizmie. W Bhagawadgicie opisany jest jako Najwyższa Istota i Najwyższy Bóg. Kryszna i związane z nim opowieści pojawiają się w wielu filozoficznych i teologicznych dziełach hinduizmu. Chociaż te opisy różnią się szczegółami, związanymi z daną tradycją, to zasadnicza charakterystyka jest zawsze taka sama. Opisuje ona boskie wcielenie (inkarnację), pasterskie dzieciństwo i młodość, a następnie bohaterskiego wojownika i nauczyciela. Ogromna popularność Kryszny w Indiach spowodowała, że także różne niehinduistyczne religie, pochodzące z Indii, znają to imię.
    Bhagawadgita (sanskryt भगवद्गीता Bhagavadgītā, Pieśń Pana) – gita (pieśń) w formie dialogu skomponowana prawdopodobnie pomiędzy III a II wiekiem p.n.e., stanowiąca niewielką część epickiego poematu Mahabharaty (ok. 700 strof Bhiszma-Parwa, rozdziały 23-40). Jedna ze świętych ksiąg hinduizmu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.74 sek.