Taotie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maska Taotie na naczyniu typu ding z Muzeum Szanghajskiego
Głowa Taotie na bramie wejściowej mauzoleum rodziny Sheng w Syczuanie

Tāotiè (chiń., 饕餮), Tōtetsu (jap. 饕餮) – nazwa mitologicznego potwora i motywu ornamentacyjnego, charakterystycznego dla chińskich naczyń z brązu z epok Shang i Zhou.

Język chiński (chiń. upr. 汉语, chiń. trad. 漢語, pinyin Hànyǔ; lub chiń. upr./chiń. trad. 中文, pinyin Zhōngwén) – język lub grupa spokrewnionych języków (tzw. makrojęzyk), należących do rodziny chińsko-tybetańskiej.Ding (wym. ting) – naczynie rytualne w formie trójnogu z dwoma uchwytami, używane w Chinach w epokach Shang i Zhou do ceremonii związanych m.in. z kultem przodków. Wywodzi się bezpośrednio z dawnych naczyń służących do gotowania i przechowywania żywności. Początkowo były to naczynia ceramiczne, w późniejszym okresie wyrabiano je z brązu.

Ozdobne ornamenty (zwane maskami) naczyń ceremonialnych (ofiarnych) najczęściej przedstawiają pysk tego potwora, którego wizerunek miał odstraszać złodziei i tych, którzy zakłócają rytuały.

Oba znaki składające się na nazwę tāotiè (饕餮) zawierają w sobie element 食 oznaczający „jeść”, ale samo słowo pochodzi od nazwy potwora Taotie z mitologii chińskiej. W zależności od interpretacji miał on ciało krowy lub owcy, wygięte rogi, tygrysie kły i ludzką twarz. Kojarzony był m.in. z zachłannością i chciwością, albowiem pierwszy znak oznacza pożądanie bogactwa, a drugi pragnienie jedzenia.

Dynastia Shang (chiń.: 商朝; pinyin: Shāng Cháo) lub Yin (殷) – pierwsza historycznie potwierdzona dynastia panująca w Chinach, która panowała na północnym wschodzie Chin właściwych w dolinie Rzeki Żółtej od 1600 p.n.e. do 1046 p.n.e. Była następczynią na wpół legendarnej dynastii Xia i poprzedzała dynastię Zhou.

Według legendy opartej na wzmiance w starożytnych chińskich księgach, taotie to mieli być ludzie mieszkający na południowym zachodzie, o ciałach porośniętych sierścią i świńskich ryjach zamiast twarzy. Byli rzekomo okrutni i chciwi, łącząc się w gromady, napadali na podróżnych celem zdobycia łupów.

Jeszcze do niedawna nazwą taotie określano w Chinach urzędnika przyjmującego łapówki.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Japanese-English Character Dictionary. Tokyo: Charles E. Tuttle Company: Publishers, 1999, s. 570. ISBN 4-8053-0574-6.
  2. Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, s. 271. ISBN 83-05-13407-5.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.




  • Reklama