Tanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tanka (jap. 短歌 tanka; ‘krótka pieśń’, ‘krótki wiersz’) – jedna z najstarszych form poezji japońskiej (pierwotnie jedna z odmian waka) powstała około VI wieku. Każda tanka składa się z 31 sylab ułożonych w pierwszej części wiersza (kami no ku) w wersy według schematu 5 + 7 + 5 sylab, a w drugiej części (shimo no ku) według schematu 7 + 7 sylab. Używa się terminów górna strofa tanki i dolna strofa tanki. Jest jedną z najżywotniejszych form poezji japońskiej, uprawianą również obecnie.

Układ stroficzny – ogólny schemat utworu wierszowanego. Na schemat ten składają się następujące elementy kompozycyjne:Ise monogatari (jap. 伊勢物語, Opowieści z Ise) – japoński utwór literacki z gatunku uta-monogatari, powstały w okresie Heian. Jest to zbiór 205 poezji w stylu tanka, obudowanych 143 opowiastkami opisującymi okoliczności ich powstania.

Obecnie termin waka (w związku z zanikiem innych jego odmian) jest używany jako synonim tanka.

Formę górnej tanki mają utwory z gatunku haiku.

Formę strof oryginału w przekładzie na język polski zachowywał wiernie Wiesław Kotański.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • chōka
  • literatura japońska
  • Man’yōshū
  • Ise monogatari
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mikołaj Melanowicz, Tanka, Zagadnienia Rodzajów Literackich, 1/1970.
    2. Teresa Kostkiewiczowa, Tanka, [w:] Michał Głowiński, Teresa Kostkiewiczowa, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Słownik terminów literackich, Wrocław 2002.
    3. Jacek Baluch, Piotr Gierowski: Czesko-polski słownik terminów literackich. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2016, s. 320. ISBN 978-83-233-4066-9.
    4. Teresa Kostkiewiczowa, Tanka, o.c. tamże.
    5. Teresa Kostkiewiczowa, Haiku, [w:], Michał Głowiński, Teresa Kostkiewiczowa, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Słownik terminów literackich, o.c.
    6. Dziesięć tysięcy liści. Antologia literatury japońskiej. Przełożył z japońskiego, wstęp i komentarze opracował Wiesław Kotański, Warszawa 1961.
    We wczesnych pracach japońskiej literatury widać duży wpływ kultury chińskiej oraz literatury chińskiej, często zapisanej w klasycznym języku chińskim. Widoczne są też wpływy literatury indyjskiej, obecnej przez rozprzestrzenianie się buddyzmu w Japonii. Japońska literatura w końcu rozwinęła swój własny styl, kiedy japoński pisarze zaczęli tworzyć swoje własne dzieła o Japonii, ale wpływ Chin pozostał do końca epoki Edo. Od czasu kiedy Japonia otworzyła swoje porty dla Zachodu, obie kultury zaczęły mieć na siebie wyraźny wpływ.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.




    Warto wiedzieć że... beta

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Waka (jap. 和歌, waka) lub Yamato-uta (jap. 大和歌, Yamato-uta) – gatunek japońskiej poezji. Waka tłumaczy się dosłownie jako „japoński wiersz”. Słowo to powstało w okresie Heian, aby odróżnić ojczystą poezję od chińskiej, zwanej kanshi, którą dobrze znała cała wyedukowana sfera japońskiego społeczeństwa.
    Hiszpańska Biblioteka Narodowa (Biblioteca Nacional de España) – największa biblioteka w Hiszpanii i jedną z największych na świecie. Znajduje się w Madrycie, a dokładnie przy Paseo de Recoletos.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama