Taiji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Taiji – chińska koncepcja filozoficzna związana z konfucjanizmem oraz taoizmem, tłumaczona jako „najwyższa ostateczność”. Taiji to nazwa stanu wszechświata, w którym doszło do podziału na yin i yang; jest przeciwieństwem wuji, stanu sprzed tego podziału.

Wu wei (chin. trad. 無為, upr. 无为, pinyin: wú wéi; kor. muwi, jap. mui, wiet. vô vi, tyb. bja.bral) – podstawowa zasada taoizmu, mówiąca o tym, że należy pozwolić rzeczom istnieć zgodnie z naturą, a zdarzenia mają biec tak, jak biec mają, bez wszelkiej ingerencji i narzucania czegokolwiek. Po chińsku wu wei znaczy "niedziałanie". Odnosząc się do życia jednostki, wuwei przeciwstawia się wszelkiemu formalizmowi dotyczącego moralności, wszelkim przykazaniom, czy zaleceniom, które są sztuczne i maskują prawdziwe uczucia. Człowiek nie powinien być dobry dlatego, że takie ma rozkazy, czy zalecenia, tylko powinno to być dla człowieka w pełni naturalne, nie powinno wymagać od niego jakiegokolwiek wysiłku. Duchowy stan całkowitej naturalności, pozwalający, w myśl zasady wuwei, czynić dobro bez wysiłku/starania się, nazywa się w taoizmie Mocą lub Cnotą (chin. de). W taoizmie politycznym zasada wu wei głosi, że najlepszy władca to taki, który powstrzymuje się od ingerencji. Polityczna zasada wu wei jest najbliższa anarchizmowi.De – pojęcie w tradycyjnej filozofii chińskiej, oznaczające cnotę lub moc. Ma kluczowe znaczenie w taoizmie, w którym jest to wewnętrzna natura przedmiotu, istota tej rzeczy, jej przeznaczenie. De stanowi przejaw powszechnej energii dao w każdej jednostce, rzeczy i zjawisku.

Etymologia[ | edytuj kod]

Popularne wyobrażenie taiji, czyli Taijitu, 太極圖

Znak ji (极) w języku chińskim oznacza „belkę kalenicową”. Z kolei słowo tai (太) jest używane do stopniowania rzeczowników.

Szkoła Lingbao (chiń. upr.: 灵宝派; chiń. trad.: 靈寶派; pinyin: Língbǎo pài; dosł. „Szkoła Świętego Klejnotu”) – szkoła taoistyczna, powstała na przełomie IV i V wieku.Zhang Daoling (ur. 34? w Pei w prow. Jiangsu, zm. 156 w Hanzhong) – chiński filozof religijny. Zasłynął jako twórca taoizmu religijnego. Uważa się go za jednego z prawdopodobnych autorów Xiang’er (想尔), komentarza do Daodejing.

Taiji to zatem dosłownie „najwyższa belka kalenicowa”. Termin ten ma oznaczać byt, który jednocześnie łączy i rozgranicza świat na dwa pierwiastki yin i yang, tak jak belka kalenicowa jednocześnie łączy i rozgranicza dwie połacie dachowe (zacienioną i oświetloną słońcem). Ten fenomen jednoczesnego łączenia i rozgraniczenia jest wyrażany za pomocą taijitu, czyli „diagramu taiji”.

Chen Tuan (ur. 871 lub 906, zm. 989), zwany również Chen Xiyi (陳希夷) – chiński mędrzec taoistyczny i pustelnik.Szkoła Shangqing (chiń.: 上清派; pinyin: Shǎngqīng pài; dosł. „Szkoła Najwyższej Czystości”) – mistyczna szkoła taoistyczna, założona według tradycji w III wieku przez Wei Huacun (魏华存). Nazywa również Maoshan (茅山), od stanowiącej jej główny ośrodek duchowy góry pod Nankinem.

Przeciwieństwem taiji jest wuji - stan wszechświata, w którym nie doszło jeszcze do podziału na yin i yang.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Taijiquan




  • Warto wiedzieć że... beta

    Kalenica – najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych. Jest to tzw. kalenica główna, w odróżnieniu od linii przecięcia skośnych krawędzi połaci, które tworzą tzw. kalenice narożne.
    Neotaoizm – nurt filozoficzny, odmiana taoizmu, rozwijający się w okresie od III do IV wieku. W języku chińskim nosi nazwę xuanxue, czyli ciemna nauka (rozumiane jako tajemna, głęboka).
    Neidan (chiń.: 内丹; pinyin: nèidān; dosł. „wewnętrzny eliksir”) – w alchemii taoistycznej system synkretycznych doktryn i praktyk ezoterycznych, mających prowadzić do zespolenia z dao i w konsekwencji osiągnięcia nieśmiertelności.
    Konfucjanizm (儒學, rúxué, lub 儒家, rújiā) – system filozoficzno-religijny zapoczątkowany w Chinach przez Konfucjusza (Kong Fuzi, Kongzi) w V wieku p.n.e., a następnie rozwinięty m.in. przez Mencjusza (konfucjanizm idealistyczny) i Xunzi (konfucjanizm realistyczny) w III wieku p.n.e. Konfucjanizm głosi, że zbudowanie idealnego społeczeństwa i osiągnięcie pokoju na świecie jest możliwe pod warunkiem przestrzegania obowiązków wynikających z hierarchii społecznej oraz zachowywania tradycji, czystości, ładu i porządku.
    Zhuangzi – starożytny chiński traktat filozoficzny, obok Daodejing zasadnicze dzieło filozofii taoistycznej, cenione także za walory literackie.
    Taijiquan (dosł. pięść taiji) – zaliczana do grupy tzw. systemów wewnętrznych (neijia) chińska sztuka walki, niekiedy traktowana jako związana z chińską filozofią gimnastyka medytacyjna (patrz niżej → Taijigong).
    Ge Hong (ur. ok. 283, zm. ok. 343) – chiński arystokrata, uczony i alchemik taoistyczny żyjący w okresie dynastii Jin.

    Reklama