• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tabulatura



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Tabulatura pelplińska - sześciotomowy zbiór wielogłosowych kompozycji organowych lub wokalnych transkrybowanych na organy, zawierający 892 utwory, odnaleziony w roku 1957, podczas prac porządkowych w katedrze pelplińskiej.Valentinus Greff Bakfark ur. jako Bálint Bakfark [ˈbaːlint ˈbɒkfɒrk], czasami znany jako Bachfarrt, Backvart, Bekwark; ur. między sierpniem 1506 a sierpniem 1507 (być może też 1527?) w Braszowie (Siedmiogród); zm. 22 sierpnia 1576 w Padwie) – węgierski kompozytor i wirtuoz-lutnista; lutnista i szpieg pruski na polskim dworze królewskim.
    Tabulatura lutniowa[ | edytuj kod]

    Istnieją trzy podstawowe rodzaje tubulatur lutniowych: tabulatura lutniowa włoska, tabulatura lutniowa francuska oraz tabulatura lutniowa niemiecka. Wszystkie trzy powstały w XV wieku. Jedne z pierwszych wydań tabulatur lutniowych są dziełem Ottaviano Petrucciego (1507, Intabolatura de lauto Francesca Spinacino). Tabulatura lutniowa włoska była używana również w Hiszpanii. W XVII wieku tabulatura francuska wyparła skomplikowaną tabulaturę niemiecką, a także częściowo włoską.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Skrzypce – muzyczny instrument strunowy z grupy smyczkowych. Obecnie skrzypce są najmniejszym instrumentem z tej grupy, zarazem charakteryzują się najwyższym strojem.
    Tabulatura lutniowa włoska, fragment intawolatury Sancta Trinitas Vincenzo Capiroli.

    Tabulatura lutniowa włoska[ | edytuj kod]

    Każdą z sześciu strun lutni, strojonych kwartowo-tercjowo: G c f a d g, w tabulaturze reprezentowała jedna linia pozioma. Najwyższa struna była reprezentowana linią najniższą, najniższa struna linią najwyższą. W Hiszpanii układ był odwrotny, najwyższa struna była reprezentowana linią najwyższą, najniższa struna najniższą linią. Na liniach umieszczano cyfry arabskie oznaczające kolejne progi podwyższające dźwięk o półton, przy czym cyfra 0 oznaczała pustą strunę. Dla przykładu cyfra 3 na linii najwyższej oznaczała dźwięk B, uzyskany po przyciśnięciu struny G do trzeciego progu. Nad liniami zaznaczano wartość nuty bądź akordu na wzór notacji menzuralnej, tj. kreska pionowa z jednym daszkiem odpowiadała semiminimie (w transkrypcji współczesnej ósemka), z dwoma daszkami fusie (szesnastka) itd. Kropka pod cyfrą oznaczała trącenie struny palcem wskazującym.

    Hans Neusiedler (także Neusidler), ur. 1508 (1509?) w Preszburgu (dziś Bratysława), zm. 2 lutego 1563 w Norymberdze - niemiecki kompozytor i wirtuoz gry na lutni pochodzenia węgierskiego.Tabulatury organowe w Polsce są jednymi z najważniejszych przykładów takiego rodzaju muzyki organowej na świecie. Pomiędzy 1420 i 1700 na terenie Polski powstało co najmniej 20 tabulatur. Pierwsza, która zachowała się w postaci kompletnej, to tabulatura Jana z Lublina, jedna z najstarszych i największych na świecie.
    Tabulatura lutniowa francuska, Valentin Bakfark Fantasie nr 1 (Paryż, 1564).

    Tabulatura lutniowa francuska[ | edytuj kod]

    Podobnie jak w tabulaturze lutniowej włoskiej mamy w tym przypadku zespół linii. Odwrotnie jednak niż w tabulaturze lutniowej włoskiej, a podobnie jak w tabulaturze lutniowej hiszpańskiej, struna najwyższa jest tu reprezentowana najwyższą linią, struna najniższą najniższą linią. W tabulaturze lutniowej francuskiej często linii było tylko cztery lub pięć, a dźwięki na najniższej strunie notowano pod zespołem linii. Szóstą linię wprowadził Ennemond Gaultier. Przyczynił się on również w znacznym stopniu do zmiany stroju lutni na A d f a d f. Podstawową różnicą w stosunku do tabulatury lutniowej włoskiej jest inne oznaczanie progów, nie poprzez cyfry, a poprzez litery (gdzie "a" oznacza pustą strunę, "b" przyciśnięcie struny do pierwszego progu itd.) Często litery pojawiały się nie bezpośrednio na liniach, ale nad liniami.

    Cytra (z gr. kitara) – instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych. Współczesna odmiana cytry pochodzi z terenów Niemiec i Austrii. Jej nazwa wskazuje na pokrewieństwo ze starogrecką kitharą, podobnie jak nazwa gitara.Ottaviano Petrucci (ur. 18 czerwca 1466, zm. 7 maja 1539 r.) – włoski wydawca i drukarz. Przypisuje mu się wydanie w 1501 roku pierwszego drukowanego ruchomą czcionką zbioru muzycznego – Harmonice Musices Odhecaton, w którym zawarł kolekcję chanson. Wydał także liczne utwory najbardziej poważanych kompozytorów renesansu, wśród nich m.in. Josquin des Pres.
    Przykład tabulatury lutniowej niemieckiej, Hans Neusidler Preambuła i fantazja nr 41.

    Tabulatura lutniowa niemiecka[ | edytuj kod]

    Tabulatura lutniowa niemiecka różni się znacznie od tabulatur lutniowych włoskiej i francuskiej. Podobnie jak w tabulaturze lutniowej hiszpańskiej i francuskiej, najwyższa struna były reprezentowana przez najwyższą wertykalnie pozycję. Nie było jednak w tej notacji linii. Pierwotnie przeznaczona była dla lutni 5-strunowej, strojonej najczęściej na dźwiękach d g h e a. W XVI wieku dostosowano ją dla lutni 6-strunowej, dodając najniższą strunę A Progi na strunie najniższej oznaczano zwykle cyframi arabskimi (gdzie I oznaczało pustą strunę, II przyciśnięcie struny do pierwszego progu itd.) lub dużymi literami (gdzie A oznaczało pustą strunę, B przyciśnięcie struny do pierwszego progu itd.) Progi na pozostałych strunach oznaczano małymi literami (gdzie „a” oznaczało pierwszy próg na drugiej strunie, „b” pierwszy próg na trzeciej strunie, „c” pierwszy próg na czwartej strunie, [...] „f” drugi próg na drugiej strunie itd.)

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Arnolt Schlick (ur. około 1460 przypuszczalnie w Heidelbergu, zm. po 1520 przypuszczalnie tamże) – niemiecki niewidomy kompozytor i organista.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. zobacz faksymilę Buxheimer Orgelbuch nr 67 w: Musikgeschichte in Bildern. Band III: Musik des Mittelalters und der Renaissance / Lieferung 5, Lipsk 1973, s. 105
    2. Musikgeschichte in Bildern. Band III: Musik des Mittelalters und der Renaissance / Lieferung 5, Lipsk 1973, s. 143


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Intabulacja − transkrypcja utworu wokalnego na instrument klawiszowy, lutnię lub inny chordofon szarpany; termin odnosi się przede wszystkim do utworów zapisanych w XIV−XVI wieku w tabulaturach.
    Flet – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów wargowych. Zazwyczaj ma postać cienkiej, pustej w środku rurki (istnieją również flety o innych kształtach, np. okaryna).
    Intabulacja − transkrypcja utworu wokalnego na instrument klawiszowy, lutnię lub inny chordofon szarpany; termin odnosi się przede wszystkim do utworów zapisanych w XIV−XVI wieku w tabulaturach.
    Wielka Encyklopedia Rosyjska (ros. Большая российская энциклопедия, БРЭ) – jedna z największych encyklopedii uniwersalnych w języku rosyjskim, wydana w 36 tomach w latach 2004–2017. Wydana przez spółkę wydawniczą o tej samej nazwie, pod auspicjami Rosyjskiej Akademii Nauk, na mocy dekretu prezydenckiego Władimira Putina nr 1156 z 2002 roku
    Graduale de sanctis (Graduał Augustianów w Krakowie) – iluminowany, rękopiśmienny kodeks muzyczny powstały w 1528 w klasztorze augustianów w Krakowie. Przechowywany jest w Bibliotece Narodowej w Warszawie (Sygn. rps V 3036).
    Johann Sebastian Bach (ur. 21 marca/31 marca 1685 w Eisenach, zm. 28 lipca 1750 w Lipsku) – kompozytor i organista niemiecki epoki baroku, jeden z najwybitniejszych artystów w dziejach muzyki. Czołowa postać rodu Bachów.
    Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (hiszp. Reino de España, gal. Reino de España, kat. Regne d’Espanya, arag. Reino d’España, bask. Espainiako Erresuma, okc. Regne d’Espanha, ast. Reinu d’España) – największe z trzech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.678 sek.