Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leon Kaufmann, Zebranie członków Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, w Vevey w Szwajcarii, 1916 (w rzeczywistości spotkanie w tym składzie nie miało miejsca, ten zbiorowy portret jest wyobrażeniem artysty). Od lewej siedzą: Maria z Babskich Sienkiewiczowa (żona Henryka), Władysław Mickiewicz, Henryk Sienkiewicz, Helena Paderewska (żona Ignacego), Leonia Wierusz-Kowalska (żona Józefa), Józef Wierusz-Kowalski; na pierwszym planie troje dzieci Wierusz-Kowalskich. Od lewej stoją: Szymon Askenazy, Ignacy Paderewski, Antoni Osuchowski. W tle m.in. Tadeusz Romer i Erazm Piltz oraz dzieci Sienkiewicza: Henryk Józef i Jadwiga

Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce (Comité Général de Suisse pour les Victimes de la Guerre en Pologne) znany również jako Komitet Veveyski – organizacja założona w Szwajcarii niosąca pomoc materialną polskim ofiarom I wojny światowej.

Jan Molenda (ur. 12 lipca 1930 w Kosinie) – polski historyk, badacz dziejów najnowszych, profesor nauk humanistycznych.Książęco-Biskupi Komitet Pomocy dla Dotkniętych Klęską Wojny (KBK) - charytatywna organizacja, założona na początku 1915 w Krakowie przez biskupa Adama Stefana Sapiehę.

Powstał 9 stycznia 1915 z inicjatywy Erazma Piltza w Lozannie, a 27 stycznia przeniósł się na stałe do Vevey, pod tym miastem. Mieścił się on najpierw w Grand Hotelu, a od listopada 1915 w Hotelu du Lac. Apel do Polonii,a także społeczeństw państw neutralnych "Do Ludów Ucywilizowanych" o pomoc materialną dla ludności polskiej zredagował Henryk Sienkiewicz. Komitet działał za pośrednictwem 174 komitetów lokalnych rozsianych wśród Polonii całego świata, w tym 117 w Stanach Zjednoczonych. Jego prezesem był Henryk Sienkiewicz, wiceprezesem Ignacy Paderewski, zaś przewodniczącym Rady Wykonawczej Antoni Osuchowski. Sekretarzem Komitetu pozostawał Tadeusz Romer. W skład Zarządu Komitetu poza nimi wchodzili: Józef Wierusz Kowalski, Andrzej Plater-Zyberk, Erazm Piltz, Henryk Marconi, Szymon Askenazy, Gabriel Narutowicz, ks. Kazimierz Skirmunt. Członkami byli m.in.: Witold Czartoryski, Włodzimierz Czetwertyński, Maria Skłodowska-Curie, Leopold Kronenberg, Zdzisław Lubomirski, Józef Potocki, Mikołaj Potocki, Ferdynand Radziwiłł, Jan Kanty Steczkowski, Wojciech Trąmpczyński, Maurycy Zamoyski, Tadeusz Estreicher, Ludwik Janowski, Władysław Mickiewicz, Urszula Ledóchowska, Stanisław Dobrzycki.

Szymon Askenazy (ur. 24 grudnia 1865 w Zawichoście, zm. 22 czerwca 1935 w Warszawie) – polski historyk żydowskiego pochodzenia, zajmujący się głównie stosunkami międzynarodowymi w XVIII i XIX wieku. Profesor Uniwersytetu Lwowskiego i następnie Warszawskiego. W swoich poglądach politycznych zbliżony do obozu legionowo-piłsudczykowskiego. Twórca lwowskiej szkoły historycznej nazywanej też szkołą Askenazego.Tadeusz Estreicher (ur. 19 grudnia 1871 w Krakowie, zm. 8 kwietnia 1952 tamże) – polski chemik, profesor uniwersytetów w Krakowie i Fryburgu.

Dzięki nazwiskom Sienkiewicza i działającego w Stanach Zjednoczonych Paderewskiego do końca września 1916 zebrano ok. 20 mln koron austr. (4 mln dol.). Działalność Komitetu wspomógł finansowo i moralnie także papież Benedykt XV. Z jego inicjatywy biskupi polscy zwrócili się z odezwą do katolików na całym świecie o pomoc dla Polski. Pomoc tę przekazywano za pośrednictwem organizacji samopomocowych w Galicji (głównie Członkowie Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Anna Rudzińska: Zebranie członków Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, w Vevey w Szwajcarii. W: Anna Grochala, Joanna Sikorska: Mistrzowie pastelu. Warszawa: Muzeum Narodowe w Warszawie, 2015, s. 218. ISBN 978-83-7100-917-4.
  2. Danuta Płygawko, Polonia devastata. Polonia i Amerykanie z pomocą dla Polski (1914–1918), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2003, OCLC 830518810.
  3. D. Płygawko, Sienkiewicz w Szwajcarii. Z dziejów akcji ratunkowej dla Polski w czasie pierwszej wojny światowej, Poznań 1986, s. 54
  4. Jerzy Holzer, Jan Molenda, Polska w pierwszej wojnie światowej, Warszawa 1967, s. 355
  5. Jerzy Holzer, Jan Molenda, Polska w pierwszej wojnie światowej, Warszawa 1967, s. 355
  6. Danuta Płygawko Sienkiewicz w Szwajcarii. Z dziejów akcji ratunkowej dla Polski w czasie pierwszej wojny światowej, Poznań 1986, Wydawnictwo UAM, Seria Historia nr 122

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Danuta Płygawko, Sienkiewicz w Szwajcarii. Z dziejów akcji ratunkowej dla Polski w czasie pierwszej wojny światowej, Poznań 1986, ​ISBN 83-7177-134-7
  • Halina Florkowska-Frančič, Między Lozanną, Fryburgiem i Vevey. Z dziejów polskich organizacji w Szwajcarii w latach 1914-1917, Kraków 1997, ​ISBN 83-85527-48-6
  • Aleksander Achmatowicz, Henryk Sienkiewicz, Foreign Office i kuria watykańska. Problem pomocy ofiarom wojny w Polsce w 1915 r., "Przegląd Historyczny" t.80, z. 2, 1989, s. 339-352, wersja elektroniczna
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

    Odezwa Komitetu: "Do Ludów Ucywilizowanych." Vevey, 1ego lutego 1915 – Polona.pl.

    Antoni Osuchowski (ur. 13 czerwca 1849 w Paryżu, zm. 9 stycznia 1928) – polski prawnik, publicysta, polski działacz narodowy na Śląsku, Warmii i Mazurach.Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 w Passy) – uczona polsko-francuska, fizyk, chemik, dwukrotna noblistka.




    Warto wiedzieć że... beta

    Stanisław Dobrzycki (ur. 30 marca 1875 w Krzęcinie koło Skawiny, zm. 15 lipca 1931 w Poznaniu), polski historyk literatury, rektor Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1924–1925, slawista.
    Książę Ferdynand Radziwiłł herbu Trąby (ur. 19 października 1834 w Berlinie – zm. 28 lutego 1926 w Rzymie) – książę, polski polityk, kawaler maltański od 1889 roku.
    Rada Główna Opiekuńcza (RGO) działająca w latach 1916-1921, – największa polska organizacja samopomocowa podczas I wojny światowej, działająca w okupowanej przez Niemców części Król. Polskiego, a od 1919 na terenie większości ziem polskich. Do jej nazwy i działalności nawiązywała działająca podczas II wojny światowej organizacja o identycznej nazwie.
    Władysław Mickiewicz (ur. 23 czerwca 1838 w Paryżu, zm. 9 czerwca 1926 tamże) – działacz sprawy polskiej na emigracji, najstarszy syn Adama Mickiewicza i Celiny z Szymanowskich.
    Główny Komitet Ratunkowy – organizacja samopomocowa działająca w latach 1915–1918 w części Królestwa Polskiego okupowanej przez Austro-Węgry.
    Józef Wierusz-Kowalski (ur. 16 marca 1866 w Puławach, zm. 30 listopada 1927 w Ankarze) − polski fizyk i dyplomata. Rektor uniwersytetu we Fryburgu (1897), po odzyskaniu niepodległości poseł RP przy Stolicy Apostolskiej, w Holandii, Austrii i Turcji.
    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.