Szuwar trzcinowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szuwar trzcinowy, zespół trzciny pospolitej, trzcinowisko (Phragmitetum australis) – syntakson w randze zespołu budowany przez słodkowodny makrofit: trzcinę pospolitą. Należy do klasy zespołów szuwarowych Phragmitetea.

Nymfeidy (nimfeidy) – forma życiowa hydrofitów (roślin wodnych). Są to zakorzenione rośliny o łodydze prostej lub słabo rozgałęzionej i posiadające duże liście pływające. Pojęcie nymfeidów odnosi się do kategoryzacji form życiowych roślin opracowanej przez Den Hartoga i Segala w 1964 r. oraz Segala w 1970 r.Lemnidy - jedna z form życiowych makrofitów (pleustofitów). Rośliny unoszące się wolno na powierzchni wody. W wąskim ujęciu zaliczane są tu wyłącznie drobne rośliny pleustonowe ze zredukowanym pędem, którego górna część przystosowana jest do środowiska powietrznego (występują aparaty szparkowe), a dolna do wodnego. W szerokim ujęciu są to wszystkie rośliny wodne unoszące się na powierzchni wody (akropleustofity), mimo że czasem unoszą się tuż pod nią albo nawet przejściowo zakotwiczają. W takim ujęciu są to, oprócz typowych lemnidów, wolffielidy, czyli rośliny unoszące się pod powierzchnią wody, bez przystosowań do środowiska powietrznego, ale znoszące kontakt z powierzchnią wody i okresowe wynurzenie i hydrocharidy, tj. rośliny trochę większe od rzęs, pływające przynajmniej przez jakiś okres po powierzchni wody. Nie są natomiast zaliczane rośliny unoszące się w toni wodnej, ale wypływające na powierzchnię tylko wyjątkowo (mezopleustofity, ceratofilidy).

Charakterystyka[ | edytuj kod]

Zbiorowisko zajmujące bardzo różne siedliska od stosunkowo głębokich wód stojących lub wolno płynących (z dużym udziałem roślin wodnych) po obszary zalewane wodą tylko w czasie powodzi (z dużym udziałem roślin typowo lądowych i mszaków). Najlepiej rozwija się na siedliskach stosunkowo żyznych (jeziora eutroficzne), ale nierzadko występuje także na siedliskach ubogich, także humotroficznych lub słonawych. Występuje zarówno na podłożu mineralnym drobnoziarnistym (piaski), jak i na silnie zatorfionym. Niegdyś łączone z oczeretami jako Scirpo-Phragmitetum Koch 1926. Obecnie wydzielane jako odrębny zespół, jednak ze względu na szeroki zakres zajmowanych siedlisk jego stanowisko syntaksonomiczne bywa podważane. W sukcesji wypiera zbiorowiska nymfeidów i lemnidów, początkowo tworząc z nimi pasy zbiorowisk kompleksowych. W miarę lądowacenia dostosowuje się do nowych warunków i długo nie jest wypierane przez inne zbiorowiska. Po całkowitym przekształceniu środowiska zastępowane jest przez zbiorowiska podmokłych siedlisk lądowych (turzycowiska, mechowiska, lasy). W jeziorach może przekształcać się w szuwar darniowy paprociowy (Thelypteridi-Phragmitetum). Płaty często pokrywają duże powierzchnie i produkują znaczne ilości biomasy, przez co szuwar ten odgrywa istotną rolę w wypłycaniu zbiorników wodnych. Ze względu na powszechność występowania i długo utrzymującą się ilość martwej biomasy (stojącej zwykle całą zimę i początek następnego sezonu wegetacyjnego, a później tworzącą pływające maty) trzcinowiska są głównym miejscem występowania lub gnieżdżenia wielu zwierząt (np. trzciniaka, perkozów, szczupaka).

Charakterystyczna kombinacja gatunków – dla danego syntaksonu jest to zbiór wszystkich gatunków charakterystycznych, wyróżniających oraz towarzyszących o najwyższym stopniu stałości. Oznaczany jest skrótem ChSC (od ang. characteristic species combination). Tak np. charakterystyczną kombinację gatunków dla zespołu można określić wzorem:Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.
Występowanie W Polsce jedno z najpospolitszych zbiorowisk na terenie całego kraju. Charakterystyczna kombinacja gatunków ChAss.: trzcina pospolita (Phragmites australis). ChCl., ChAll.: żabieniec babka wodna (Alisma plantago-aquatica), ponikło błotne (Eleocharis palustris), skrzyp bagienny (Equisetum fluviatile), manna mielec (Glyceria maxima), trzcina pospolita (Phragmites australis), szczaw lancetowaty (Rumex hydrolapathum), oczeret Tabernemontana (Schoenoplectus tabernaemontani), marek szerokolistny (Sium latifolium), pałka szerokolistna (Typha latifolia). Typowe gatunki Charakterystyczna kombinacja gatunków zbiorowiska ma znaczenie dla diagnostyki syntaksonomicznej, jednak nie wszystkie na nią się składające gatunki występują często. Dominantem jest trzcina pospolita. Inne częściej występujące gatunki to: oczeret jeziorny, skrzyp bagienny, pałka szerokolistna, szczaw lancetowaty, grążel żółty, żabiściek pływający, rzęsa trójrowkowa i rzęsa drobna.
Sukcesja ekologiczna, sukcesja biocenoz, sukcesja – jedna z najważniejszych form zmienności biocenoz w czasie. Prawidłowo sukcesja oznacza następstwo i bardzo dobrze oddaje istotę zjawiska. W odróżnieniu od cyklicznych fluktuacji sezonowych sukcesja ekologiczna jest procesem kierunkowym. Proces przebiega etapami od stadium początkowego poprzez stadia pośrednie do klimaksu. Stadium klimaksu w danych warunkach klimatyczno-siedliskowych można uznać za stadium stabilne. Jednak i to stadium podlega zmianom, dzieje się tak pod wpływem ciągłych zmian klimatu oraz ewolucji. W naturalnych warunkach Polski zmiany biocenoz klimaksowych zachodzą ok. 10 razy wolniej niż zmiany w biocenozach etapów wcześniejszych.Zbiornik wodny – zagłębienie terenu wypełnione wodą stojącą (w przeciwieństwie do cieków – wód płynących).


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Ponikło błotne (Eleocharis palustris (L. Roem. & Schult.) – gatunek byliny z rodziny ciborowatych (turzycowatych). Jest szeroko rozprzestrzeniony na półkuli północnej. Występuje w Ameryce Północnej, Afryce Północnej i Makaronezji, w Europie i Azji. W Polsce występuje pospolicie w całym kraju (rzadko w górach).
Szuwar darniowy paprociowy, pło nerecznicowe, zespół nerecznicy błotnej, zespół zachylnika błotnego (Thelypteridi-Phragmitetum) – zespół roślinności szuwarowej budowany głównie przez zachylnika błotnego i gatunki szuwaru właściwego - najczęściej trzcinę pospolitą, czasem pałkę szerokolistną lub wąskolistną. W systemie Władysława Matuszkiewicza należy do związku Magnocaricion, choć ze względu na stosunkowo mały udział turzyc i obecność gatunków typowych dla szuwarów wysokich początkowo umieszczany był w obszernym zespole Scirpo-Phragmitetum, a po wyodrębnieniu – w związku Phragmition.
Szczaw lancetowaty (Rumex hydrolapathum Huds.) – gatunek rośliny z rodziny rdestowatych. Występuje w Turcji i w Europie. W Polsce dość pospolity na niżu.
Police (do 1945 niem. Pölitz) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, siedziba powiatu polickiego i gminy miejsko-wiejskiej Police, miasto satelickie Szczecina, położone nad Łarpią i Odrą-Domiążą na Równinie Wkrzańskiej. Port morski na lewym brzegu ujściowego odcinka Odry. Police otacza Puszcza Wkrzańska.
Żabiściek pływający (Hydrocharis morsus-ranae L.) – gatunek byliny, należący do rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae). Nymfeid, występujący w stojących i wolno płynących zbiornikach wodnych śródlądowych w Europie (z wyjątkiem dalekiej północy i krańców południowych) oraz w zachodniej i północnej Azji, poza tym zawleczony i zdziczały w wielu miejscach. W Polsce do niedawna bardzo pospolity, obecnie zanikający z powodu degradacji siedlisk.
Marek szerokolistny (Sium latifolium L.) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Rośnie dziko w Europie oraz na Syberii Zachodniej i w Kazachstanie.
Zespół roślinny, asocjacja roślinna, fitoasocjacja (skrót: Ass. od association) – najniższa kategoria syntaksonomiczna. Jest to naturalne zbiorowisko roślinne o charakterystycznym, określonym składzie gatunkowym i charakterystycznej kombinacji gatunków, wśród których szczególnie ważną rolę odgrywają tzw. gatunki charakterystyczne, występujące niemal wyłącznie w tym zespole. W charakterystyce zespołu roślinnego wyróżnia się gatunki przewodnie, wyróżniające, towarzyszące i przypadkowe (jest to opis tzw. wierności) oraz określa się częstość występowania gatunków (czyli tzw. stałość). Zespół roślinny jest bytem abstrakcyjnym powtarzającym się w czasie i przestrzeni w podobnych warunkach przyrodniczych. Konkretnie realizujące się w rzeczywistości w przyrodzie zbiorowiska roślinne (fitocenozy) mogą być do niego przyrównywane jeśli spełniają określone kryteria.

Reklama