Sztucer kozienicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sztucer kozienickijednostrzałowy, skałkowy sztucer piechoty produkowany w latach 1790–1794 w Fabryce Broni w Kozienicach. Uznawany jest przez historyków wojskowości za pierwszy seryjnie produkowany karabin polskiej konstrukcji, przeznaczony dla Wojska Polskiego.

Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.Rolnik – osoba pracująca na roli, uprawiająca swoją bądź cudzą ziemię rolną. Często specjalista w zakresie rolnictwa.

Historia[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Fabryka Broni w Kozienicach.

Pomysł wyposażenia armii polskiej w tego rodzaju broń przypisuje się Tadeuszowi Kościuszce, który podczas amerykańskiej wojny o niepodległość w latach 1775–1783 widział skuteczność ochotniczych oddziałów myśliwych oraz farmerów uzbrojonych w broń myśliwską tzw. Kentucky rifles, którzy zadawali nią duże straty wojskom angielskim. Strzelcy ci, z powodu większej skuteczności ówczesnej broni myśliwskiej niż wojskowej, mogli razić żołnierzy angielskich z dużej odległości 500–600 metrów, jednocześnie sami pozostając poza zasięgiem ognia. Zwolennikiem koncepcji, że to Tadeusz Kościuszko zainicjował produkcję sztucerów oraz ich zastosowanie w wojsku polskim, był m.in. historyk wojskowości Konstanty Górski, który w Historii artylerii polskiej napisał, że „Promotorem musiał być generał Tadeusz Kościuszko, a niewątpliwie oparł się przy tem na własnych doświadczeniach z wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych”.

Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie – muzeum w Warszawie, prezentujące zbiory poświęcone historii wojskowości oraz historii Polski, zlokalizowane przy Al. Jerozolimskich 3.Zamek skałkowy – zamek pistoletu skałkowego – ręcznej broni palnej odprzodowej, potocznie nazywanej flintą, od ang. flint – krzemień.

Produkcję sztucerów podjęto na mocy ustawy sejmowej Sejmu Czteroletniego z dnia 8 października 1789 roku. Ustawa ta była później uzupełniana i przewidywała wyprodukowanie broni krajowej produkcji na potrzeby utworzenia czterech batalionów strzelców celnych, a następnie kolejnych podobnych, tworzonych przy batalionach pieszych wojska polskiego. Te nowe oddziały, zwane w armii polskiej strzelcami celnymi lub jegrami służące w piechocie wojska polskiego, miały być uzbrojone w nowy oraz bardziej skuteczny rodzaj broni strzeleckiej – sztucery z gwintowaną lufą. Umieszczony wewnątrz lufy gwint wprowadzający kulę w rotację sprawiał, że broń dalej niosła i była bardziej celna od broni gładkolufowej. Zanim zdecydowano się wprowadzić ją do użycia w czasie wojny, używali jej myśliwi do polowań na zwierzynę leśną. W okresie tym żadna armia na kontynencie europejskim nie była wyposażona ani w broń palną tego rodzaju, ani nie posiadała tego rodzaju jednostek strzelców. Oddziały tego typu szkolone były do walki w tyralierze i rażenia przeciwnika celnym ogniem z dużej odległości. Strzelcy celni pełnili w ówczesnym wojsku rolę strzelców wyborowych, a każdy z nich był w stanie w czasie trwania bitwy wyeliminować od kilku do kilkunastu żołnierzy wroga.

Konstanty Górski (ur. 1826 w Górskiem koło Grodna, zm. 2 stycznia 1898 w Warszawie) - polski pisarz wojskowy, pułkownik piechoty Armii Imperium Rosyjskiego, jeden z czołowych historyków wojskowości polskiej.Sztucer – myśliwska broń kulowa z gwintowaną lufą (często zaopatrzona w celownik optyczny) używana do polowania na grubą zwierzynę.

Decyzja sformowania takich oddziałów w Wojsku Polskim zapadła w sejmie 8 października 1789 roku. Projekt ich utworzenia opracował Tadeusz Kościuszko wzorując się na oddziałach amerykańskich Rangersów. Podobnie jak w Ameryce rekrutowano do nich myśliwych oraz leśniczych, szczególnie spośród Kurpiów, którzy słynęli w Rzeczypospolitej z umiejętności strzeleckich. Kościuszko napisał dla nich Instrukcję ćwiczenia strzelców celnych wydaną przez Komisję Wojskową dnia 20 kwietnia 1791 roku. Według projektu naczelnika w skład każdej kompanii wchodziło 15 strzelców i jeden podoficer. Każdy regiment składał się z dwóch batalionów i liczył 120 strzelców i 8 podoficerów. Do czerwca 1792 roku zostało wyszkolonych i uzbrojonych 7 regimentów piechoty, w sumie 896 strzelców. Aby ich uzbroić, 400 sztucerów sprowadzono z Prus, a pozostałe 500 szt. było krajowej produkcji sztucerami kozienickimi.

Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.Stefan Tadeusz Aleksander Bratkowski (ur. 22 listopada 1934 we Wrocławiu) – polski prawnik, dziennikarz, publicysta i pisarz; w latach 1980–1990 prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, w latach 1991–1992 prezes Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”.

Sztucery wykorzystywane były bojowo podczas wojny polsko-rosyjskiej 1792 roku w obronie Konstytucji 3 maja oraz w insurekcji kościuszkowskiej w 1794 roku. Łącznie w owym czasie co najmniej 1000 żołnierzy pododdziałów strzelców polskich regimentów piechoty wyposażono w tego rodzaju precyzyjną broń z gwintowaną lufą.

Godło Polski, jest obowiązującym symbolem Rzeczypospolitej Polskiej, obok flagi i hymnu. Jego archetypem jest dynastyczny herb Piastów – pierwszych władców Polski.Marian Maciejewski (ur. 24 marca 1926 w Poznaniu, zm. 31 stycznia 1998 w Szamotułach) – katolicki prezbiter, kanonik.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Wojsko Polskie – ogólna nazwa polskich sił zbrojnych stanowiących: formacje zbrojne państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków na terytorium dawnego państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków niebędących częścią struktury państwa polskiego, działających poza terytorium Polski.
Strzelec wyborowy – żołnierz lub członek innej uzbrojonej formacji wyszkolony w precyzyjnym strzelaniu na dużą odległość, obserwacji i maskowaniu. Uzbrojenie strzelca wyborowego stanowi karabin wyborowy, specjalnie wyselekcjonowana broń wyposażona w celownik optyczny, noktowizor lub inny celownik umożliwiający celne strzelanie na duże odległości. Zadaniem strzelca wyborowego na polu walki jest eliminowanie ważnych celów pojawiających się w krótkim czasie. Mogą nimi być strzelcy wyborowi wroga, łącznicy, obsługa broni ciężkiej (karabiny maszynowe, działa, moździerze), załogi pojazdów pancernych uszkodzonych na polu walki, dowódcy.
Produkcja seryjna – typ produkcji, w którym liczba wyrobów wykonywanych jednorazowo jest większa i tworzy tzw. partię lub serię. Produkcja seryjna może być niepowtarzalna, czyli jednorazowa lub powtarzalna w okresie powtarzalności. Okresy powtarzalności mogą być jednakowe, np. co miesiąc lub co kwartał, albo zmienne nieregularne może to być produkcja seryjna rytmiczna lub nierytmiczna. W zależności od liczby sztuk wyrobu, wykonywanych jednakowo serii, rozróżnia się produkcję drobno-, mało-, średnio- lub wielkoseryjną.
United States Army Rangers lub w skrócie rangers − elitarna formacja lekkiej piechoty Armii Stanów Zjednoczonych przeznaczona do operacji typu górskiego na terenie całego globu. Współcześnie jej trzon bojowy tworzą trzy bataliony wchodzące w skład 75 Pułku Ranger. Motto: Rangers Lead The Way!
Sejm Czteroletni (Sejm Wielki) – sejm zwołany 6 października 1788 za zgodą cesarzowej Rosji Katarzyny II w Warszawie, obradujący do 29 maja 1792 pod węzłem konfederacji pod laską marszałka konfederacji koronnej Stanisława Małachowskiego i mający na celu, w zamyśle organizatorów, przywrócenie pełnej suwerenności i przyspieszenie rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Od grudnia 1790 roku obradował w podwojonym składzie.
Ergonomia (język grecki εργον – praca + νομος – prawo) – nauka o pracy, czyli dyscyplina naukowa zajmująca się dostosowaniem pracy do możliwości psychofizycznych człowieka. Ma na celu humanizowanie pracy poprzez taką organizację układu: człowiek - maszyna - warunki otoczenia, aby wykonywana ona była przy możliwie niskim koszcie biologicznym i najbardziej efektywnie, co uzyskuje się m.in. poprzez eliminację źródeł chorób zawodowych. Ergonomia jest nauką interdyscyplinarną. Korzysta z dorobku takich nauk lub dziedzin naukowych jak: psychologia pracy, socjologia pracy, fizjologia pracy, higiena, medycyna pracy, organizacja pracy, antropometria oraz nauk technicznych, np. materiałoznawstwa, budowy maszyn.
Lufa gwintowana – rodzaj lufy, stosowanej w broni palnej już w połowie XV stulecia. W lufie tej znajduje się gwint (skręcenie), które nadaje pociskowi ruch wirowy przez co jego lot jest znacznie bardziej stabilny dzięki efektowi żyroskopowemu. Jej zaletą jest duża celność, jednak ze względu na długi czas nabijania pierwszych egzemplarzy stosowana była początkowo jedynie w broni myśliwskiej lub wyborowej (np. arkebuzach). Powszechne stosowanie luf gwintowanych miało miejsce w drugiej połowie XIX wieku wraz z wynalezieniem amunicji zespolonej i broni odtylcowej.

Reklama