• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szlezwik

    Przeczytaj także...
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Szlezwik-Holsztyn (niem. Schleswig-Holstein, dolnoniem. Sleswig-Holsteen, fryz. Slaswik-Holstiinj, duń. Slesvig-Holsten) – najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec. Dawna nazwa w języku angielskim to Sleswick-Holsatia (obecnie używa się nazwy niemieckiej). Stolicą jest Kilonia (Kiel). Obecny premier Szlezwika-Holsztynu to Torsten Albig.
    Holsztyn (niem. Holstein) – historyczna kraina niemiecka położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od zachodu przez plemiona północnych Sasów (Nordalbingów), a od wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów.

    Szlezwik (niem. Schleswig, duń. Slesvig albo Sønderjylland) – region południowej Jutlandii, rozciągający się ok. 30 km na północ i 40 na południe od granicy duńsko-niemieckiej.

    Znaczenie regionu polega na umożliwieniu transportu towarów między Morzem Północnym a Bałtykiem oraz połączeniu szlaków handlowych prowadzących z Rosji ze szlakami wiodącymi wzdłuż Renu i wybrzeża Atlantyku.

    Historia[ | edytuj kod]

    Szlezwik (oznaczony brązowym oraz jasnoczerwonym) na mapie Półwyspu Jutlandzkiego

    We wczesnym średniowieczu region zamieszkiwali Duńczycy. Wówczas wzniesiono tu pierwsze duńskie umocnienia zwane Danevirke. Znajdowało się tu także najstarsze miasto duńskie – Hedeby, położone na krańcu zatoki Schlei, wzmiankowane po raz pierwszy w 804. Miasto zostało zniszczone w XI wieku po najazdach Norwegów i Słowian, po czym rolę głównego centrum regionu przejęło powstałe na przeciwległym brzegu zatoki Schlei miasto Szlezwik jako stolica powstałego w 1058 Księstwa Szlezwiku.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Księstwo Szlezwiku (duń Hertugdømmet Slesvig, niem.Herzogtum Schleswigniem) - księstwo na południu Królestwa Danii. Początkowo rządził nią earl, od XII wieku (pierwszy Kanut Lavard) do 1375 roku tytułowany księciem Jutlandii (lub południowej Jutlandii). Od 1386 wieku połączony z Księstwem Holsztynu unią personalną, a następnie realną. W latach 1864-1866 pod okupacją Związku Niemieckiego.

    Księstwo Szlezwiku było do 1864 roku lennem duńskim, a od 1460 roku było w unii personalnej z królestwem Danii. Szlezwik, Holsztyn oraz Lauenburg były punktem zapalnym w stosunkach duńsko-niemieckich w XIX wieku. Duńczycy obronili region w I wojnie o Szlezwik w latach 1848–1852, jednakże po II wojnie o Szlezwik od 1864 Szlezwik był już częścią Prus, wraz z którymi w 1871 r. znalazł się w granicach Niemiec. Po referendum w roku 1920 północna część regionu została przyłączona do Danii (okręg Sønderjyllands Amt, potem Dania Południowa), a południowa została w Niemczech (dzisiejszy kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn).

    Wczesne średniowiecze – okres średniowiecza, trwający od końca V do połowy (lub końca) XI wieku. Powszechnie za początek okresu uważa się detronizację Romulusa Augustulusa w 476, ostatniego cesarza cesarstwa zachodniorzymskiego. Mniej zwolenników mają: klęska cesarza Walensa pod Adrianopolem w 378 roku lub początek rządów Teodozjusza Wielkiego na Zachodzie (394). Za koniec dość powszechnie obiera się rok 1000, ta data, nie związana z żadnym konkretnym wydarzeniem, symbolizuje proces przemian zapoczątkowany w czasach karolińskich (rozwój feudalizmu, odrodzenie Kościoła), a rozpoczynających nową epokę pełnego średniowiecza.Cesarstwo Niemieckie, (niem.) Deutsches Kaiserreich lub Rzesza Niemiecka (niem.) Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Po upadku określane także jako Druga Rzesza (Zweites Reich).

    Z regionem byli związani liczni królowie Danii. Lista władców duńskich urodzonych i zmarłych w Szlezwiku:

    Znajdują się tu także miejsca spoczynku duńskich władców: katedra św. Piotra i zamek Gottorp w mieście Szlezwik.

    Miasta[ | edytuj kod]

    Miasta regionu o populacji przekraczającej 20 tys. mieszkańców:

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Dla miast niemieckich dane na 31.12.2015, dla duńskich dane na 1.01.2016
    2. W późnym średniowieczu także część Holsztynu.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Władcy Szlezwika-Holsztynu
  • Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.Danevirke – wczesnośredniowieczny system fortyfikacji położony na Jutlandii. Składał się z długiego wału ziemnego wzmocnionego palisadą oraz kilku wałów pomocniczych zbudowanych w różnych okresach. Rozciągał się na długości około 30 km, od okolic Hedeby na wschodzie do rozległych mokradeł na zachodzie półwyspu Jutlandzkiego i miał za zadanie chronić południową granicę Danii. W późniejszych wiekach, zwłaszcza w epoce wikingów, był wielokrotnie rozbudowywany.




    Warto wiedzieć że... beta

    Unia personalna (łac. persona – osoba) – związek dwóch lub więcej państw posiadających wspólnego monarchę, prezydenta, lub inny organ władzy, przy zachowaniu przez te państwa odrębności prawnej, politycznej, a niekiedy także ustrojowej.
    Flensburg (dolnoniem. i duń. Flensborg) – miasto portowe na prawach powiatu w północnej części Niemiec, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn (trzecie co do wielkości miasto w tym kraju związkowym po Kilonii i Lubece), w pobliżu granicy z Danią, nad Zatoką Flensburską. Szkoła i baza marynarki wojennej.
    I wojna o Szlezwik, w Danii zwana "wojną trzyletnią" (duń. Treårskrigen), w Niemczech "wojna szlezwicko-holsztyńską" (niem. Schleswig-Holsteinischer Krieg) – konflikt w południowej Danii, którego przedmiotem była przynależność państwowa księstw Szlezwiku i Holsztynu położonych u nasady Jutlandii.
    Jutlandia Południowa (duń. Sønderjyllands Amt) to jeden z duńskich okręgów istniejących w latach 1970-2006. Okręg ten został utworzone 1 kwietnia 1970 na mocy reformy podziału administracyjnego Danii, zaś zlikwidowany podczas kolejnej reformy z 2007. Jego obszar został wówczas włączony do nowego regionu administracyjnego Dania Południowa.
    Schlei (dan. Slien) – wąska, mała zatoka, w południowo zachodniej części Morza Bałtyckiego, głęboko wcinająca się w ląd u wybrzeży północnych Niemiec, na terenie landu Szlezwik-Holsztyn. Rozciąga się na około 20 mil od Bałtyku nieopodal miast Kappeln i Arnis do miasta Szlezwik. W średniowieczu na krańcu zatoki położone było największe nordyckie miasto czasów wikingów i jednocześnie najstarsze miasto duńskie – Hedeby, wspomniane w kronikach po raz pierwszy w 804 roku, w czasach późniejszych osada została opuszczona na rzecz miasta Szlezwik.
    Hedeby – historyczna średniowieczna osada, największe nordyckie miasto czasów wikingów i jednocześnie najstarsze (obok istniejącego Ribe) miasto duńskie - wspomniane w kronikach po raz pierwszy w roku 804.
    Dania Południowa (duń. Syddanmark) – jeden z pięciu duńskich regionów administracyjnych utworzonych 1 stycznia 2007 na mocy reformy administracyjnej. W jego skład weszły dotychczasowe okręgi Fionia, Ribe Amt i Sønderjyllands Amt, a także część okręgu Vejle Amt.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.85 sek.