Szkoda (prawo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szkoda – pojęcie szkody (w prawie cywilnym) nie zostało ustawowo zdefiniowane. Szkoda uznawana jest za podstawową przesłankę odpowiedzialności. Dlatego też, posługując się poglądami nauki prawa cywilnego, stwierdzić można, iż określenie to odnosi się do wszelkich uszczerbków w dobrach lub interesach prawnie chronionych, których poszkodowany doznał wbrew swej woli. Zastrzeżenie takie zostało dodane, żeby odróżnić szkodę od uszczerbków, które zostały spowodowane na mocy decyzji samego zainteresowanego podmiotu. W takim przypadku szkodą nie będzie np. wyzbycie się rzeczy lub jej zużycie przez uprawnionego.

Kodeks cywilny (skrót k.c. lub w języku prawniczym kc) – usystematyzowany według określonych reguł (nawiązujących do systematyki pandektowej) zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego obejmujący przynajmniej podstawowy zestaw instytucji z tej dziedziny.Szkody łowieckie – szkody gospodarcze wyrządzone przez dziko żyjącą zwierzynę. Są to zniszczenia powstałe w czasie polowania lub w uprawach i płodach rolnych spowodowane przez zwierzynę łowną.

Rodzaje szkody[ | edytuj kod]

Wyróżnia się szkodę:

  • na osobie, tzn. uszczerbki wynikające z naruszenia dóbr osobistych, w formie:
  • szkody majątkowej (zwanej osobową), czyli uszczerbków w majątku np. w postaci poniesienia kosztów leczenia lub utraty zdolności zarobkowej,
  • szkody niemajątkowej (w języku prawnym określanej jako krzywda), czyli uszczerbków psychicznych, związanych z uczuciem cierpienia lub utraty przyjemności życia.
  • na mieniu (inaczej szkoda majątkowa rzeczowa), tzn. uszczerbki w majątku wynikające z naruszenia prawa własności i innych praw majątkowych, powstała w zakresie:
  • rzeczywistej straty (damnum emergens),
  • utraconych korzyści (lucrum cessans).
  • To samo zdarzenie może wywołać obydwa powyższe skutki.

    Lucrum cessans (łac.) – korzyści, jakich spodziewał się podmiot prawa, ale których nie osiągnął z uwagi na to, że ktoś nie wykonał swego zobowiązania i przez to wyrządził mu szkodę uniemożliwiającą osiągnięcie tych korzyści.Odszkodowanie – świadczenie, jakie należy się poszkodowanemu za wyrządzenie szkody od podmiotu prawa cywilnego (np. osoby fizycznej, osoby prawnej, Skarbu Państwa), który tę szkodę wyrządził lub ponosi za nią odpowiedzialność.

    W przypadku doznania szkody poszkodowany może domagać się jej naprawienia, w przypadku szkody majątkowej w formie odszkodowania, zaś w przypadku szkody niemajątkowej (krzywdy) może mu przysługiwać zadośćuczynienie. Sposób oraz zakres naprawienia szkody uregulowane zostały w art. 361–363, 440–448 k.c.

    Zadośćuczynienie pieniężne jest w prawie polskim jednym z dwóch sposobów wyrównania szkody niemajątkowej (drugim jest zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez poszkodowanego cel społeczny). Przepisy prawne szczegółowo regulują, w jakich przypadkach zadośćuczynienie może być przyznane. Podstawowymi przepisami w tym zakresie są art. 445 i 448 kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 445 k.c. zadośćuczynienia można domagać się w razie uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia, pozbawienia wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu. Z kolei art. 448 k.c. pozwala dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie każdego dobra osobistego. 3 sierpnia 2008 r. weszły w życie zmiany w kodeksie cywilnym, pozwalające na przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę również rodzinie poszkodowanego, który zmarł w wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (art. 446 § 4 k.c.).Szkoda górnicza - szkoda spowodowaną ruchem zakładu górniczego. Naprawa takich szkód odbywa się wedle zasad zbliżonych do przewidzianych kodeksem cywilnym i polega na przywróceniu stanu poprzedniego lub odszkodowaniu pieniężnym. W razie braku przedsiębiorcy odpowiedzialnego za szkodą bądź jego następcy prawnego odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa. W sprawach spornych orzekają sądy powszechne. Roszczenia związane ze szkodą górniczą przedawniają się z upływem 5 lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie. Szczegółowe zasady odpowiedzialności za szkody górnicze regulują przepis art. 144-152 Prawa geologicznego i górniczego.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • strata
  • szkoda górnicza
  • szkody łowieckie




  • Warto wiedzieć że... beta

    Damnum emergens (łac.) to rzeczywista szkoda, jaką została wyrządzona danemu podmiotowi prawa wskutek zdarzenia, z którym związana jest czyjaś odpowiedzialność.
    Strata – w rachunkowości jest to ujemny wynik finansowy przedsiębiorstwa lub określonej inwestycji albo pożyczki. Jego przeciwieństwem jest zysk.

    Reklama