Szata godowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tokujące bataliony
Samiec żaby moczarowej w szacie godowej
Samica żaby moczarowej

Szata godowa – zespół zewnętrznych cech wyglądu i ubarwienia, jakie pojawiają się u niektórych gatunków zwierząt w okresie godowym.

Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:Batalion, bojownik batalion, bojownik zmienny, biegus bojownik, bojownik odmienny (Philomachus pugnax) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae).

U niektórych zwierząt szata godowa występuje u obu płci, u większości jednak gatunków występuje tylko u samców, u samic nie występuje wcale lub jest słabo zaznaczona. Szata godowa występuje tylko u zwierząt dojrzałych płciowo. Jest ona zewnętrznym wyrazem zdolności danego osobnika do rozrodu, a jej nasilenie (np, jaskrawość barw, wielkość grzebienia, itp.), jest miarą jego nastroju godowego. Zadaniem szaty godowej jest zwabienie płci przeciwnej, odgrywa ona ważną rolę w zalotach, często jest decydującym kryterium przy wyborze partnera. Osobniki silne, dominujące mają zwykle lepiej wykształconą szatę godową.

Tarło – okres godowy u ryb jajorodnych, w czasie którego samica składa ikrę, a samiec uwalnia plemniki celem zapłodnienia jaj. Nazwa pochodzi od specyficznego zachowania się ryb w tym okresie. Ryby stają się niespokojne, ocierają się bokiem o dno, samce ocierają się bokiem o samice polewając mleczem składaną ikrę. Ryby w tym okresie nazywa się tarlakami, a miejsce, gdzie tarło się odbywa – tarliskiem.Żuchwa (łac. mandibula) – nieparzysta (pojedyncza), jedyna ruchoma kość szkieletu czaszki człowieka i zwierząt – często potocznie nazywana szczęką (dolną). Jako kość pojedyncza występuje u dorosłych osobników, bowiem w okresie płodowym składa się z dwóch części – lewej i prawej – które w późniejszym okresie zrastają się w linii pośrodkowej.

Szata godowa od dymorfizmu płciowego różni się tym, że występuje tylko w okresie godowym i jest jego dodatkowym uzupełnieniem. Wyraźnie zaznaczoną szatę godową mają np. takie zwierzęta, jak: traszka górska, żaba moczarowa, pstrąg źródlany, łosoś. U samca łososia w okresie tarła żuchwa przybiera kształt zakrzywionego do góry haka, a ubarwienie jego ciała staje się zupełnie inne (czerwone).

Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są największym i najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Największą grupę zwierząt stanowią bezkręgowce, a wśród nich owady. Drugą, obok bezkręgowców, grupą zwierząt są kręgowce. Wśród nich tradycyjnie wyróżnia się ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, do których należy również człowiek.Łosoś szlachetny, łosoś atlantycki, łosoś pospolity, łosoś europejski, łosoś (Salmo salar) – ryba z rodziny łososiowatych (Salmonidae).

Dobrze rozwinięta szata godowa zwiększa szanse zwierzęcia (przeważnie są to samce) na jego sukces rozrodczy. Jej wytworzenie wymaga jednak dodatkowych nakładów energetycznych organizmu. Ponadto osobnik z szatą godową ma mniejsze szanse przetrwania, jest bardziej narażony na atak drapieżników. Samiec o barwnej, rzucającej się w oczy szacie godowej, jest na tle środowiska wyraźniej widoczny, niż samice, czy młodociane osobniki o ubarwieniu ochronnym.

Rozród – jest pojęciem nadrzędnym w stosunku do rozmnażania. U ewolucyjnie wyższych grup zwierząt jak stawonogi i kręgowce, rozmnażanie wiąże się z dodatkowymi procesami.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Andrzej Grębecki, Włodzimierz Kinastowski: Ewolucjonizm. Cz. I, II,. Leszek Kuźnicki. Warszawa: PWN, 1962.
  • Kazimierz Demel: Zwierzę i jego środowisko. Warszawa: PWN, 1969.
  • Włodzimierz Juszczyk: Płazy i gady krajowe. Warszawa: PWN, 1974.
  • Witold Tyrakowski: Wielka wojna zwierząt. Warszawa: PZWS, 1972.




  • Reklama