Szaraszka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szaraszka, szaraga, ros. шарашка – w żargonie więźniów radziecki instytut naukowy lub biuro konstrukcyjne zatrudniające więźniów w tym naukowców, kadrę techniczną. Oficjalna ich nazwa – OKB (ОКБ) jest transliteracją rosyjskiego skrótu nazwy опытное конструкторское бюро (biuro doświadczalno-konstruktorskie/ konstrukcyjne).

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych ZSRR - (ros. Министерство внутренних дел, Ministierstwo Wnutriennych Dieł MWD) - radziecki urząd centralny administracji rządowej odpowiedzialny za utrzymywanie porządku i bezpieczeństwa publicznego (poza sprawami bezpieczeństwa państwowego, do których właściwymi – oprócz krótkiego okresu jednego roku w okresie 1953-1954 – były początkowo Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, a potem Komitet Bezpieczeństwa Państwowego). Pod daną nazwą funkcjonowało w latach 1946-1960 oraz 1968-1991, a pod inną – w latach 1962-1968.Pawieł Osipowicz Suchoj (ros. Павел Осипович Сухой, ur. 22 lipca 1895 w Głębokim, zm. 15 września 1975 w Moskwie) – radziecki konstruktor lotniczy. Od jego nazwiska pochodzi oznaczenie samolotów Su.

W czasach Związku Radzieckiego, biura były tajnymi, na prawach zakładów karnych, instytucjami badawczo-rozwojwymi pracującymi nad projektowaniem i tworzeniem zaawansowanej techniki i rozwijania technologii, zazwyczaj dla zastosowań wojskowych. W większości dysponowały obiektami i zasobami niezbędnymi do budowy prototypów. Projekty były następnie kierowane do fabryk do masowej produkcji. Personel głównie inżynierowie, technicy i naukowcy nosił status więźniów, choć były wyjątki. Biura oficjalnie identyfikowano przez nadany im numer, np. OKB-172, niejednokrotnie, pół-oficjalnie przez nazwisko głównego konstruktora, na przykład, OKB-51 które prowadził Pawieł Suchoj, było też znane jako OKB Suchoj. Szereg z nich zachowało te nazwy nawet po śmierci lub zmianie konstruktora. Ważną szaraszką była tzw. Tupolewska szaraga, czyli Centralne Biuro Konstrukcyjne 29, w którym pracowali Andriej Tupolew, Siergiej Korolow, Lew Termen i wielu innych.

Lew Siergiejewicz Termen (ros. Лев Сергеевич Термен, ur. 28 sierpnia 1896 w Petersburgu; zm. 3 listopada 1993 w Moskwie) – rosyjski wynalazca pochodzący z rodziny mającej korzenie francuskie (rodowe nazwisko Theremin).Więzień (oryg. tytuł 火燒島, Huo shao dao) – chińsko-hongkońsko-amerykański film akcji z 1990 roku w reżyserii Yin-Ping Chu.

OKB, szaragi przyczyniły się do rozwoju wysokiej techniki, dokonywały postępu technicznego, prowadziły badania przemysłowe.

W Polsce problematyka szaraszek znana jest głównie z powieści Krąg pierwszy Aleksandra Sołżenicyna, który pracował jako matematyk w szaraszkach w Rybińsku, Zagorsku i Marfino.

Historia[ | edytuj kod]

OKB zaczęły powstawać od 1928.

Projekt techniczny lub Projekt wykonawczy - jest dokumentem stanowiącym ostatnie stadium dokumentacji projektowej, opracowywanym dla poszczególnych zadań lub obiektów, na podstawie zatwierdzonego przez inwestora projektu wstępnego. Projekt techniczny sporządzany jest w celu określenia wszystkich szczegółów budowy obiektu, uzupełnienia zamówień aparatury i urządzeń, wykonania prefabrykatów, prowadzenia robót budowlano-montażowych oraz wykonania prac rozruchowych.Inżynier – osoba, która ma umiejętności i wiedzę zdobytą w zakresie nauk inżynieryjnych i technicznych. Jest to także określenie tytułu zawodowego nadawanego przez uczelnie wyższe po ukończeniu studiów inżynierskich.
  • Od 1930 były zarządzane przez Oddział Techniczny (Техническое отделение) Zarządu Ekonomicznego OGPU,
  • od 29 września 1938 – Oddział Specjalnych Biur Konstruktorskich (Отдел особых конструкторских бюро) NKWD,
  • od 21 października 1938 – IV Oddział Specjalny (4 с/о) NKWD,
  • od 9 stycznia 1939 – Specjalne Biuro Techniczne (Особое техническое бюро) NKWD,
  • od 31 lipca 1941 – IV Oddział Specjalny (4 с/о) NKWD-MWD,
  • w dniu 30 marca 1953 – IV Oddział Specjalny (4 с/о) MWD został rozwiązany.
  • Po okresie władzy I.W.Stalina zniesiony został status „naukowych więzień”, OKB stały się instytucjami wolnych ludzi.

    Technik (gr. technikus – „kunsztowny”) – tytuł zawodowy, specjalista w zakresie odpowiedniej dziedziny wiedzy technicznej, mający zwykle średnie zawodowe wykształcenie.Wysoka technika (ang. high technology, high-tech) – dziedziny i wyroby charakteryzujące się wysoką intensywnością B+R.

    Po upadku Związku Radzieckiego, wiele OKB przekształcono w zjednoczenia naukowo-produkcyjne (Научно-производственное объединение), w skrócie NPO. Było kilka prób połączenia ich w 1990 r., w latach 2001–2006 i później też były fuzje tworzące „narodowych czempionów”, takich jak np. Ałmaz-Antiej.

    Rybińsk (ros.. Рыбинск) – miasto w środkowej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, port nad Wołgą, w pobliżu Zbiornika Rybińskiego. Około 222,6 tys. mieszkańców. W latach 1984-1989 nosiło oficjalnie nazwę "Andropow", na cześć sekretarza generalnego KPZR Jurija Andropowa.Tajemnica – dane lub informacje, których ujawnienie osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy prawne lub inne normy społeczne.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Intencjonalnie pozbawieni wolności w interesie państwa, rzeczywiście niewinni ludzie.
    2. Леонид Львович Кербер. Туполевская шарага, www.lib.ru [dostęp 2019-07-28].
    3. НКВД: документы, old.memo.ru [dostęp 2019-07-28].
    4. W latach 1931–1936 w celu konspiracji Oddziałowi Technicznemu konsekwentnie zmieniano numer – kolejno były to biura nr 5, 8, 11 i 7 Zarządu Ekonomicznego OGPU.
    5. Акционерное общество «Концерн ВКО «Алмаз – Антей», www.almaz-antey.ru [dostęp 2019-07-28].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • zestawienie OKB
  • Rozporządzenie MWD
  • Historia NKWD
  • Szaraszka przy Krascwietmiet
  • OTB-1
  • Radzieckie prześladowania w przemyśle lotniczym
  • Centralne Biuro Konstrukcyjne 29 (ros. «Центральное конструкторское бюро 29»), zwane też tupolewską szaragą (ros. «Туполевская шарага») — lotnicze biuro konstrukcyjne podlegające NKWD z siedzibą w Moskwie, przy ul. Radio 24. Biuro działało od wiosny roku 1939 do czerwca roku 1941.Fabryka (łac. fabrica ‘warsztat rzemieślniczy’) – zakład przemysłowy, w którym produkcja odbywa się przy użyciu maszyn.




    Warto wiedzieć że... beta

    Naukowiec, uczony – człowiek pracujący naukowo, ekspert w pewnej dziedzinie nauki, stosujący w prowadzonych przez siebie badaniach odpowiednie metody naukowe, osoba „poszukująca odpowiedzi na pytania, na które dotychczas nikt nie odpowiedział, za pomocą metod umożliwiających udowodnienie odpowiedzi”.
    Konstruktor - osoba, najczęściej inżynier, zajmująca się projektowaniem maszyn, urządzeń, konstrukcji, budynków, instalacji przemysłowych lub innych obiektów inżynierskich, jak również sporządzaniem modeli konstrukcji i ich badaniem. Jest to człowiek wykonujący wszelką dokumentację rysunkową w 2 lub 3D.
    Siergijew Posad (rus. Сергиев Посад), miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, siedziba Siergijewo-Posadskiego rejonu. Miasto położone 71 km na północ od Moskwy, przy linii kolejowej Moskwa - Jarosław, nad rzeką Kanczurą i jej dopływami. W 2010 Siergijew Posad liczył 105,8 tys. mieszkańców.
    Aleksandr Isajewicz Sołżenicyn, ros. Александр Исаевич Солженицын (ur. 11 grudnia 1918 w Kisłowodzku, zm. 3 sierpnia 2008 w Moskwie) – rosyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w roku 1970, autor trzytomowego Archipelagu GUŁag.
    Postęp techniczny - proces zmian rozwojowych techniki wyrażający się przez wprowadzenie do procesu produkcji nowych, udoskonalonych maszyn, urządzeń, narzędzi i nowych technologii oraz przez wykorzystanie w sposób doskonalszy istniejących zasobów.
    Zakład karny – miejsce, w którym osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu odbywają karę pozbawienia wolności. W Polsce do 1970 roku terminem więzienie określano nie miejsce, lecz samą karę pozbawienia wolności.
    Prototyp – urządzenie, obwód lub program zaprojektowany i zbudowany w celu zademonstrowania zdolności do budowy urządzenia docelowego. Podczas budowy prototypu inżynierowie wprowadzają pierwszy raz w życie swoje nowe pomysły. Jeżeli uda się zbudować działający prototyp, można przystąpić do budowy finalnego urządzenia. Często podczas projektowania niektóre rzeczywiste zjawiska związane z konstrukcją zostają pominięte. Prototyp pozwala na odkrycie ich nieznanego wpływu i wprowadzenie korekt. Jeżeli pierwszy prototyp nie jest udany, to buduje się kolejne, aż do uzyskania urządzenia spełniającego założenia. Prototyp może fizycznie bardzo różnić się od ostatecznego urządzenia, jeżeli chcemy sprawdzić tylko pewną jego cechę. Zasady te nie znajdują jednak w pełni zastosowania w budownictwie okrętowym, gdzie okręt prototypowy (wiodący) jest najczęściej pierwszym okrętem serii jednostek swojego typu, stając się zwykle okrętem operacyjnym (wprowadzonym do służby operacyjnej). Ujawnione w trakcie testów stoczniowych i służby wady konstrukcyjne okrętu prototypowego, są sukcesywnie poprawiane w kolejnych jednostkach danego typu.

    Reklama