• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Systematyka pandektowa

    Przeczytaj także...
    Zdolność prawna – zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków prawnych. Zdolność prawna jest atrybutem osób fizycznych, jednostek organizacyjnych będących osobami prawnymi (w szczególności Skarbu Państwa) oraz niebędących osobami prawnymi, którym zdolność prawną nadają przepisy szczególne.Pandektystyka – nurt w niemieckiej nauce prawa XIX wieku, skupiający się na analizie recypowanego w Niemczech prawa rzymskiego.
    Prawo zobowiązań – dział prawa cywilnego, obejmujący zespół norm prawnych regulujących formy wymiany dóbr i usług. Reguluje obrót majątkowy między podmiotami prawa cywilnego.

    Systematyka pandektowa – systematyka norm prawa cywilnego opracowana na przełomie XVIII i XIX wieku przez niemieckich teoretyków prawa (pandektystów), zastosowana w licznych kodeksach cywilnych wydanych w XIX i XX wieku.

    Pandektyści oparli się na systematyce Instytucji Justyniana (wyróżniającej prawo osobowe, rzeczowe i procesowe). Wyodrębnili część ogólną prawa cywilnego, do której zaliczyli normy regulujące podmioty prawa cywilnego oraz przedmioty: czynności prawne i rzeczy. W części szczegółowej znalazły się: prawo rzeczowe, prawo zobowiązań, prawo rodzinne oraz prawo spadkowe. Kolejność tych działów jest różnie podawana.

    Prawo spadkowe – gałąź prawa cywilnego regulująca przejście praw i obowiązków majątkowych po śmierci ich właściciela. Także stosunki cywilno-prawne istniejące w chwili śmierci z reguły przechodzą na inny podmiot, a nie wygasają. Ze względu na przedmiot regulacji przepisy prawa spadkowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący (ius cogens).Rzecz - w sensie prawnym i ekonomicznym są to tylko istniejące części przyrody, które występują w stanie pierwotnym lub przetworzonym – bez względu na to, czy mają jakąś wartość majątkową. Na pojęcie rzeczy składają cię dwie cechy:

    Systematyka ta nie spełnia zasad podziału logicznego, ponieważ stosuje różnorodne kryteria, jest jednak praktyczna. Zastosowano ją najpierw w konstruowaniu niemieckiego BGB z 1896 roku, będącego „wcieleniem teorii pandektów”, a następnie m.in. polskiego kodeksu cywilnego z 1964, zawierającego cztery księgi poświęcone czterem działom prawa cywilnego, z wyjątkiem prawa rodzinnego, skodyfikowanego w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

    Instytucje Justyniana – podręcznik prawa rzymskiego, będący częścią kodyfikacji justyniańskiej (Corpus Iuris Civilis) - posiadający moc prawa obowiązującą w Cesarstwie Bizantyjskim. Opublikowany 21 listopada 533, konstytucją Imperatoriam z mocą od 30 grudnia. Adresowany do żądnej poznania praw młodzieży, której cesarz Justynian I Wielki zadedykował słowa:Adam Olejniczak - doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny na Wydziale Prawa i Administracji UAM w Poznaniu, oraz na Wydziale Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego wcześniej związany również z Wyższą Szkołą Zarządzania i Prawa im. Heleny Chodkowskiej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Marek Kuryłowicz, Adam Wiliński: Rzymskie prawo prywatne. Warszawa: Oficyna Wolters Kluwer, 2008. ISBN 978-83-7601-073-1.
  • Zbigniew Radwański, Adam Olejniczak: Prawo cywilne – część ogólna. Warszawa: C.H. Beck, 2011. ISBN 978-83-255-3142-3.
  • Katarzyna Sójka-Zielińska: Historia prawa. Warszawa: LexisNexis, 2001. ISBN 83-7334-393-8.
  • Actio (od łac. agere – poganiać, gnać) – działanie, w prawie rzymskim oznaczało skargę sądową, powództwo, tj. czynność procesową, za pomocą której powód (actor) wszczynał przeciw pozwanemu (reus) proces oraz zmierzał do realizacji swych roszczeń. Jako że w prawie rzymskim podział na prawo materialne i procesowe nie miał tak istotnego znaczenia jak obecnie, actio było synonimem prawa podmiotowego (roszczenia chronionego skargą). Ponadto, ponieważ aż do końca republiki wszelkie czynności sądowe były dokonywane wyłącznie w formie ustnej, actio oznaczało również pozew.Prawo cywilne (łac. ius civile) – gałąź prawa obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki między podmiotami prawa prywatnego, stanowiąca zarazem trzon prawa prywatnego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kodeks cywilny (skrót k.c. lub w języku prawniczym kc) – usystematyzowany według określonych reguł (nawiązujących do systematyki pandektowej) zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego obejmujący przynajmniej podstawowy zestaw instytucji z tej dziedziny.
    Podział logiczny danego pojęcia jest to układ przynajmniej dwóch pojęć względem niego podrzędnych i zarazem między sobą równorzędnych.
    Część ogólna prawa cywilnego – dział prawa cywilnego, regulujący zagadnienia wspólne dla całej tej gałęzi prawa. Zawiera m. in. regulacje prawa osobowego oraz przepisy o czynnościach prawnych. W polskim systemie prawnym jest unormowana w całości przez Kodeks cywilny z 1964 r.
    Prawo osobowe było częścią wprowadzonego przez Gaiusa podziału prawa na prawo dotyczące osób, rzeczy i skarg (personae, res, actiones). We współczesnych systemach prawnych prawo osobowe wchodzi w skład części ogólnej prawa cywilnego. Osobą w rozumieniu prawa jest każdy kto został wyposażony przez prawo w zdolność prawną zwaną też osobowością prawną. Prawo współcześnie przyznaje osobowość prawną każdemu człowiekowi. Ta zasada nie była znana prawu rzymskiemu. Prawo rzymskie, będąc systemem odnoszącym się w głównej mierze do własności rzeczy i wynikających z tego przywilejów i obowiązków, najwięcej norm wyprowadzało właśnie z posiadania określonej osobowości i zdolności prawnej.
    Zbigniew Leon Radwański (ur. 31 sierpnia 1924 w Chojnicach, zm. 20 grudnia 2012 w Poznaniu) – polski prawnik, profesor, doktor nauk prawnych. Specjalista w dziedzinie prawa cywilnego. W latach 1982–1984 rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W latach 1986-1992 przewodniczący Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów. W latach 1997–2010 przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego przy Ministrze Sprawiedliwości. Kawaler Orderu Orła Białego.
    Czynność prawna – czynność konwencjonalna (skonstruowana przez normę prawną) podmiotu prawa cywilnego, zawierająca treść określającą konsekwencje prawne zdarzenia prawnego. Jest to całość zdarzenia prawnego, w skład którego wchodzi co najmniej jedno oświadczenie woli.
    Prawo rodzinne – wyspecjalizowany dział prawa cywilnego regulujący stosunki prawne w rodzinie (zarówno niemajątkowe i majątkowe), jej istnienie i funkcjonowanie, stosunki wewnątrz rodziny jak i z osobami trzecimi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.589 sek.