Synod w Dordrechcie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Synod w Dordrechcie (Synod w Dort) – obradujący w latach 1618–1619 międzynarodowy synod kalwiński zwołany przez Stany Generalne Republiki Zjednoczonych Prowincji Niderlandzkich do miejscowości Dordrecht w hrabstwie Holandii, by rozsądzić spory teologiczne wokół kalwińskiej doktryny o predestynacji. Jego ustalenia tzw. Kanony z Dordt ukształtowały nie tylko teologię Holenderskiego Kościoła Reformowanego i Bractwa Remonstrantów po dziś, ale także miały wpływ na rozwój języka niderlandzkiego i afrykanerskiego. Pełne wydanie protokołów Synodu nastąpiło dopiero w 2014 roku.

Hesja-Kassel (niem. Landgrafschaft Hessen-Kassel) było państwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Państwo to powstało w 1567 roku w następstwie śmierci ostatniego landgrafa Hesji Filipa Wielkodusznego, który rządzone przez siebie terytoria podzielił między swoich czterech synów. Najstarszy syn Wilhelm IV Mądry odziedziczył północną część ze stolicą w Kassel. Pozostali synowie otrzymali Hesję-Marburg, Hesję-Rheinfels i Hesję-Darmstadt. Na dwa lata przed wcieleniem do Prus, w 1864 roku, w Hesji-Kassel na powierzchni 9581 km żyło 745 063 mieszkańców.Burowie (także Boerowie; w języku niderlandzkim boer, wym. [bur], oznacza chłopa, rolnika, farmera) – potomkowie głównie holenderskich, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów, którzy osiedlali się w Afryce Południowej w XVII i XVIII wieku. W mniejszej liczbie mają korzenie skandynawskie, polskie, portugalskie, włoskie, hiszpańskie, szkockie, angielskie, irlandzkie i walijskie.
Obrady Synodu. Pośrodku siedzą przedstawiciele remonstrantów

Tło historyczno-polityczne[ | edytuj kod]

W wyniku antyhiszpańskiego powstania w l. 1572-1589 w północnych Niderlandach przekształconych w Republikę Zjednoczonych Prowincji kalwinizm uzyskał status jedynej religii publicznej, wspieranej przez państwo. Pierwsze parafie kalwińskie były bardzo małe i jeszcze u progu XVII wieku skupiały zaledwie ok. 10% społeczeństwa. Surowe wymagania moralne i teologiczne wobec nowych członków kościoła sprawiały, że jego wzrost liczebny był bardzo powolny.

Bazylea (niem. Basel, fr. Bâle, wł. /retorom. Basilea, łac. Basilia) – miasto szwajcarskie u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen kanton Bazylea-Miasto. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym i Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüningen.Królestwo Czech (czes. České království) – historyczne państwo istniejące od momentu koronacji Wratysława II na króla Czech. Po jego śmierci Czechy znów stały się księstwem. Ponownie istniało królestwo w czasie panowania Władysława II. Od czasów Przemysła Ottokara I tytuł królewski był dziedziczny. Po wygaśnięciu dynastii Przemyślidów w 1306 r. Czechy przeszły pod panowanie Luksemburgów. Od 1356 r. król Czech był jednym z elektorów Rzeszy. Po bezpotomnej śmierci Ludwika II Jagiellończyka w 1526 r. Czechy dostały się pod panowanie Habsburgów. Od 1849 r. kraj koronny Cesarstwa Austrii, obejmujący obszar Czech właściwych. W wyniku rozpadu Austro-Węgier po I wojnie światowej Królestwo Czech weszło w skład Czechosłowacji.

Jednocześnie od końca XVI wieku odzywały się głosy pastorów, którzy żądali poluzowania niektórych wymogów moralnych oraz rewizji Confessio Belgica i Katechizmu Heidelberskiego, których interpretacja zdaniem tych duchownych stała się zbyt restrykcyjna, szczególnie w kwestii predestynacji. W 1606 Jakub Arminius (1560-1609), profesor teologii na Uniwersytecie w Lejdzie, wystąpił z otwartą krytyką kalwińskiego nauczania o predestynacji. Arminius podnosił także prawo każdego duchownego do wolności nauczania z ambony i sugerował potrzebę rewizji Confessio Belgica. Przeciw Arminiusowi wystąpił jego kolega z uniwersytetu Franciszek Gomarus (1563-1641). Zwolenników pierwszego nazywano arminianami, a drugiego gomarystami.

Maurycy Orański, książę Nassau (w Holandii Maurits van Nassau) (ur. 14 listopada 1567 w Dillenburgu, zm. 23 kwietnia 1625 w Hadze) – książę Oranii-Nassau (1618-1625), syn Wilhelma Cichego i księżniczki Anny Saskiej. Urodził się w zamku Dillenburg. Imię odziedziczył po ojcu swej matki, elektorze saskim Maurycym.Królestwo Francji (fr. Royaume de France) do 1204 Królestwo Franków (łac. Regnum Francorum) – państwo historyczne w Europie, na terenie obecnej Francji, jedno z jej prawno-historycznych poprzedników. Istniało w latach 987-1791.

W 1607 Synod Południowej Holandii nakazał duchownym, którzy mają zastrzeżenia do dokumentów konfesyjnych, by ogłosili to publicznie, a gdy pięciu z nich tak zrobiło, zawieszono ich w funkcji pastorów. Stany Holandii jednak uchyliły tę decyzję i pastorów przywrócono na urząd. Jednocześnie nakazały przedstawić sobie poglądy zwaśnionych stron. Arminianie zrobili to w tzw. Pięciu Punktach Remonstrancji – i stąd wzięła się ich nazwa. Dyskusja początkowo czysto teologiczna przekształciła się w polityczną, gdy Arminiusa wsparł Jan van Oldenbarnevelt, a Gomarusa stadhouder Maurycy Orański, co ciekawe, oboje opowiedzieli się z powodów politycznych wbrew swoim osobistym poglądom teologicznym. Pomimo oporu duchowieństwa stany hrabstwa Holandii poparły remonstrantów i nakazały obu stronom wzajemny szacunek i zakaz atakowania siebie z ambon. Stosowny edykt O pokoju w Kościele, który de facto chronił remonstranckich pastorów przed ich konserwatywnymi kolegami przygotował Hugo Grocjusz, zwolennik remonstrantów.

Jan Makowski (ur. 1588 w Łobżenicy, zm. 24 czerwca 1644 we Franeker w Holandii) – polski filozof i teolog ewangelicko-reformowany. Simon Episcopius właśc. Simon Bisschop (ur. 8 stycznia 1583 w Amsterdamie, zm. 9 kwietnia 1643 tamże) – niderlandzki pastor i teolog, jeden z głównych przywódców liberalnego kalwinizmu, który po Synodzie w Dort doprowadził do powstania i konsolidacji Kościoła remonstranckiego.

Sytuacja uległa zmianie w 1618, kiedy Maurycy Orański obalił przeciwnika i przekonał wszystkie prowincje do zwołania ogólnonarodowego synodu.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Kanony z Dort lub Kanony z Dordrecht – to postanowienia synodu holenderskiego kościoła reformowanego, który odbył się w latach 1618-1619 w mieście Dordrecht.
Kościół Anglii (ang. Church of England, łac. Ecclesia Anglicana) - najstarszy i największy z Kościołów anglikańskich. Członek i wiodący przedstawiciel Wspólnoty Anglikańskiej; członek Wspólnoty Porvoo, grupującej dwanaście Kościołów anglikańskich i luterańskich.
Hugo Grocjusz, Hugo Grotius, Huig de Groot (ur. 10 kwietnia 1583 w Delft, zm. 28 sierpnia 1645 w Rostocku) – holenderski prawnik, filozof i dyplomata, zwany "ojcem" prawa międzynarodowego.
Emden - miasto na prawach powiatu w północno-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, u ujścia rzeki Ems do Morza Północnego. Liczy ok. 51,6 tys. mieszkańców.
Berno (niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna, rm. Berna) – siedziba rządu Szwajcarii (niem. Bundesstadt) i stolica kantonu Berno.
Jacobus Arminius, właśc. Jacob (Jakob) Hermanszoon lub Harmenszoon albo Hermann (ur. 10 października 1560 w Oudewater, zm. 19 października 1609 w Lejdzie) – twórca arminianizmu.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Reklama