To jest dobry artykuł

Supermarine Swift

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Supermarine Swiftbrytyjski samolot myśliwski i myśliwsko-rozpoznawczy z lat 50. XX wieku. Z powodu niedopracowanej konstrukcji, służył krótko jako myśliwiec w lotnictwie brytyjskim Royal Air Force w latach 1954–1955, zastąpiony w dywizjonach bojowych przez bardziej udanego Hawkera Huntera. Dłużej – do początku lat 60. służył jako samolot myśliwsko-rozpoznawczy w brytyjskich dywizjonach stacjonujących w Niemczech. Stanowił jednomiejscowy poddźwiękowy dolnopłat o skośnych skrzydłach, napędzany jednym silnikiem odrzutowym. Zbudowano ogółem 177 sztuk. Nigdy nie został użyty w walce.

Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Waterbeach – wieś w Anglii, w hrabstwie Cambridgeshire, w dystrykcie South Cambridgeshire. Leży 9 km na północny wschód od miasta Cambridge i 88 km na północ od Londynu. Miejscowość liczy 4690 mieszkańców.

Historia powstania[ | edytuj kod]

Swift wywodził się z kilku prototypów, na których wypróbowywano różne warianty silnika i konstrukcji. W odpowiedzi na wymagania Ministerstwa Lotnictwa na myśliwiec przechwytujący numer F.43/46, następnie F.3/48, firma Vickers-Armstrongs Supermarine opracowała projekt typ 526, lecz nie został on zamówiony. W tym samym czasie jednak został zbudowany według eksperymentalnych wymagań E.41/46 doświadczalny samolot typ 510 (Type 510) – rozwojowa wersja samolotu Supermarine Attacker, który był pierwszym brytyjskim samolotem o skośnych skrzydłach i skośnym usterzeniu. Jego prototyp numer VV106 został oblatany 28 grudnia 1948 roku i otrzymał nieoficjalną nazwę „Swift” (pol. „zwinny”). Zachowano w nim zmodyfikowany kadłub z Attackera oraz silnik odrzutowy Rolls-Royce Nene 2 i klasyczne podwozie z kółkiem ogonowym.

Bitwa o Anglię – kampania powietrzna głównie nad południową i centralną Anglią, toczona między niemieckim lotnictwem Luftwaffe a brytyjskim RAF w czasie II wojny światowej, w okresie od 10 lipca do 31 października 1940 roku. Określana jest też jako bitwa o Wielką Brytanię, zwłaszcza w historiografii brytyjskiej (Battle of Britain). Była to pierwsza kampania, toczona wyłącznie za pomocą lotnictwa.Wunstorf - miasto w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, w związku komunalnym Region Hanower. W 2008 miasto liczyło 41 332 mieszkańców.
Prototyp typ 510 (VV106) „Swift” podczas prób na lotniskowcu

Drugi doświadczalny prototyp (nr VV119) został oblatany 27 marca 1950 roku, oznaczony pierwotnie jako typ 528, lecz wkrótce został przebudowany jako typ 535, z podwoziem trójkołowym, wydłużonym nosem kadłuba i silnikiem Nene z dopalaczem. Na podstawie wyników prób, lotnictwo zamówiło w październiku 1950 roku dwa prototypy jego wersji rozwojowej myśliwca typ 541, który otrzymał już oficjalną nazwę Swift. Napęd zmieniono na silnik Rolls-Royce Avon ze sprężarką osiową, o mniejszej średnicy od silnika Nene ze sprężarką odśrodkową, lecz mimo to pękaty kadłub nie uległ istotnym zmianom. Głównym pilotem testowym programu typ 510/535/541/Swift był Mike Lithgow, większość oblotów miała miejsce na lotnisku fabrycznym w Chilbolton.

MiG-15 (ros. МиГ-15) - radziecki samolot myśliwski, skonstruowany w końcu lat czterdziestych. Ten typ maszyn brał udział w wojnie koreańskiej. Oznaczenie NATO: „Fagot”.Hawker Hunter (ang. hunter – "myśliwy") – brytyjski samolot myśliwski wykorzystywany przez RAF oraz siły powietrzne 19 innych krajów. Hawker Hunter był samolotem o skośnych skrzydłach – pojawił się w miejsce wyposażonego w skrzydła proste samolotu Hawker Sea Hawk. Łącznie zbudowano 1972 maszyny w macierzystej wytwórni Hawker Siddeley oraz na licencji w Belgii i Holandii.

W związku ze wzrostem napięcia między ZSRR a NATO po wybuchu wojny koreańskiej, samolot został pospiesznie wprowadzony do produkcji i pierwszą serię 100 myśliwców Swift zamówiono już w listopadzie 1950 roku, jeszcze przed oblotem prototypu. Pierwszy prototyp typ 541 (nr WJ960) został oblatany w ośrodku testowym Boscombe Down 1 sierpnia 1951 roku. Drugi prototyp WJ965, oblatany 14 lipca 1952 roku, miał kabinę przesuniętą bardziej do przodu, skrócony nos i inne ulepszenia (rozbił się on 10 listopada 1953 roku, przy próbach na małej prędkości). W 1952 roku program samolotu Swift został zaliczony przez brytyjski rząd do „superpriorytetowych” (Superpriority).

Silnik turboodrzutowy - rodzaj silnika, który napędza pojazd poprzez wykorzystanie zjawiska odrzutu gazów (silnika odrzutowego). W przeciwieństwie do silnika rakietowego wykorzystuje otaczające powietrze jako masę wyrzutową, a tlen zawarty w tym powietrzu jako utleniacz znajdującego się w zbiornikach pojazdu paliwa. Silnik ten montowany jest zazwyczaj w samolotach. Popularnie nazywany jest po prostu silnikiem odrzutowym.Supermarine typ 392 Attacker - brytyjski samolot myśliwski z okresu po drugiej wojnie światowej. Pierwszy odrzutowy myśliwiec wprowadzony na uzbrojenie brytyjskiego lotnictwa morskiego Fleet Air Arm (FAA).
Swift F.Mk 1 (WK195)

Produkcja i rozwój[ | edytuj kod]

Pierwszą wersją produkcyjną był Swift F.Mk 1 (Fighter (myśliwiec) Mark 1 (model 1), w skrócie: F.1). Pierwszy samolot produkcyjny oblatany został 25 sierpnia 1952 roku. Pierwsze dwa samoloty (WK194 i 195), zbudowane jak ich poprzednicy w warsztatach doświadczalnych Supermarine w Hursley Park, posłużyły jednak do dalszych prób. Kolejne samoloty były budowane już w fabryce w South Marston, począwszy od marca 1953 roku. Wyprodukowano ogółem 20 samolotów tej wersji. Ich uzbrojenie stanowiły dwa działka 30 mm ADEN. Swifty Mk 1, które dopuszczono do służby w styczniu 1954 roku, były pierwszymi myśliwcami ze skośnym skrzydłem w służbie brytyjskiej.

Niekierowany pocisk rakietowy to rodzaj pocisku rakietowego nieposiadający możliwości kierowania lotem ani korygowania jego toru, w odróżnieniu od kierowanych pocisków rakietowych. Niekierowany pocisk rakietowy leci po wystrzeleniu po torze balistycznym, a względną celność zapewnia odpowiednie ustawienie wyrzutni, przy znanych parametrach napędu pocisku. Niekierowane pociski funkcjonalnie składają się z dwóch głównych zespołów: głowicy bojowej i układu napędowego (silnika rakietowego lub silników i koniecznych do ich pracy instalacji, w tym zapasu paliwa).Przeciągnięcie (ang. stall) – w aerodynamice lotniczej – zjawisko znacznego, gwałtownego spadku siły nośnej i gwałtownego przyrostu oporu aerodynamicznego, na skutek zbyt dużego kąta natarcia skrzydła – ściślej przekroczenia krytycznego kąta natarcia skrzydła. Towarzyszy temu na ogół wystąpienie chwilowej, częściowej lub całkowitej utraty sterowności.

Wersja F.Mk 2, oblatana w grudniu 1952 roku, miała dodatkowe dwa działka ADEN, których amunicja mieściła się w wydłużonych do przodu przykadłubowych częściach skrzydeł. Stąd, krawędź natarcia skrzydła miała od tej wersji niejednolity skos, większy przy kadłubie, zamiast prostej. Zbudowano 16 samolotów Mk 2. Zmodyfikowane skrzydło spowodowało jednak problemy ze statecznością wzdłużną – tendencję do podrywania nosa samolotu, prowadzącego do przeciągnięcia. Tylko częściowo polepszyło sytuację zastosowanie grzebieni i generatorów wirów na skrzydłach. Samoloty F.Mk 3, zbudowane w liczbie 25, zostały wyposażone w silniki RR Avon RA.7R z dopalaczem (pierwszy lot na początku 1953 roku). Nie weszły one już jednak do służby operacyjnej.

Royal Small Arms Factory ADEN – lotnicze działko automatyczne kalibru 30 mm używane na uzbrojeniu samolotów wojskowych, szczególnie brytyjskiej marynarki wojennej i RAF-u.Geilenkirchen – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Kolonia, w powiecie Heinsberg.

Wersja F.Mk 4 wprowadziła skrzydła z uskokiem na krawędzi natarcia, co wyeliminowało wreszcie kłopoty ze statecznością wzdłużną. Wprowadzono ponadto wyższy statecznik, aby skompensować nowo wprowadzony podkadłubowy zbiornik paliwa. Pierwszy jej prototyp (WK198), o oznaczeniu fabrycznym typ 546, jeszcze nie posiadający wszystkich modyfikacji, został przebudowany z samolotu Mk 1. Wersja ta miała być ostatecznie dopracowaną wersją myśliwca i być skierowana do produkcji seryjnej, lecz zbudowano ostatecznie tylko 8 sztuk, z czego większość przebudowano później na inne wersje.

Myśliwiec przechwytujący – rodzaj samolotu myśliwskiego przystosowany przede wszystkim do przechwytywania i zwalczania innych samolotów, głównie bombowców, nad własnym terytorium lub przed jego osiągnięciem.Prędkość dźwięku w określonym ośrodku – prędkość rozchodzenia się w nim podłużnego zaburzenia mechanicznego.

Następną i jedyną produkowaną w większej liczbie wersją był FR.Mk 5 (typ 549) – samolot myśliwsko-rozpoznawczy o przedłużonym nosie, w którym zamontowane były kamery; z uzbrojeniem zmniejszonym do dwóch działek (FR – fighter-reconnaissance – myśliwsko-rozpoznawczy). Prototyp (przebudowany z Mk 1) odbył pierwszy lot 27 maja 1955 roku, a wyprodukowano ich 90 oraz 4 przebudowano z Mk.4. Część samolotów powstała przez modyfikacje rozpoczętych Mk 4 od razu na linii produkcyjnej. Kolejna wersja PR.Mk 6 (typ 550) była wersją czysto rozpoznawczą pozbawioną uzbrojenia (PR – photo reconnaissance), opartą na płatowcu Mk 4, lecz w 1955 roku jej program przerwano przed ukończeniem prototypu.

Pikowanie, nurkowanie (lot nurkowy) – manewr lotniczy (lub figura akrobacji lotniczej) polegający na zdecydowanym obniżeniu nosa samolotu poniżej horyzontu, co prowadzi do szybkiego spadku wysokości lotu i równie szybkiego wzrostu prędkości. W "klasycznym" ujęciu oś podłużna maszyny jest prostopadła do ziemi. Stosowany jest w sytuacjach związanych bądź z potrzebą utraty wysokości, lub nabrania prędkości, także w czasie walki powietrznej, ale zasadniczo ogranicza się jego stosowanie do pokazów lotniczych.Krawędź natarcia skrzydła (lub łopaty wirnika) to linia łącząca noski kolejnych profili płata. Innymi słowy jest to przednia krawędź skrzydła płatowca.

Ostatni model Swift F.Mk 7 powstał dla celów rozwoju programu pocisków kierowanych powietrze-powietrze Fireflash i był pierwszym brytyjskim myśliwcem uzbrojonym w pociski kierowane. Pierwszy z dwóch prototypów oblatano 29 marca 1956 roku, a powstało ogółem 14 samolotów tej wersji.

Ze względu na różne problemy związane z niedopracowaną konstrukcją, wersje Mk 1 i Mk 2 zostały – po kilku katastrofach (w tym jednym wypadku śmiertelnym) – uziemione w maju 1954 roku na dwa miesiące, i ponownie w sierpniu. Kolejne wersje Mk 3 i zwłaszcza Mk 4 były bardziej dopracowane i miały lepsze osiągi dzięki dopalaniu, jednakże samolot nadal nie był satysfakcjonujący, przede wszystkim pod względem manewrowości. W konsekwencji, 15 marca 1955 roku anulowano dalszą produkcję wersji myśliwskich i zdecydowano wycofać je z uzbrojenia, zwłaszcza w obliczu wprowadzenia do służby udanych myśliwców Hawker Hunter, które znacznie przewyższały Swifta manewrowością. Sukces tej ostatniej konstrukcji i koniec wojny koreańskiej spowodował przerwanie dalszych prac na Swiftem. Wybudowano 177 (łącznie z prototypami) z zamówionych 520 maszyn.

Sprężarka odśrodkowa (promieniowa) charakteryzuje się przepływem promieniowym. Powietrze jest zasysane do środka obracającego się wirnika z umieszczonymi promieniowo łopatkami i jest odrzucane na zewnątrz wirnika na skutek działania siły odśrodkowej. Ruch powietrza w kierunku promieniowym skutkuje zarówno wzrostem ciśnienia jak i generowaniem energii kinetycznej. Zanim powietrze zostanie wprowadzone do środka następnego wirnika przechodzi przez dyfuzor i spiralę gdzie energia kinetyczna zamieniana jest na ciśnienie. Na każdym stopniu sprężania osiągana jest pewna cześć ogólnego wzrostu ciśnienia generowanego przez sprężarkę. W maszynach przemysłowych maksymalna wartość stosunku ciśnień na stopniu sprężania sprężarki odśrodkowej jest zwykle niższa niż 3. Wyższe wartości stosunku ciśnień ograniczają sprawność stopnia sprężania. Niskociśnieniowe instalacje sprężarkowe o jednym stopniu sprężania stosowane są na przykład w oczyszczalniach ścieków. Wielostopniowe instalacje sprężarkowe mają możliwość chłodzenia międzystopniowego, co ogranicza zużycie energii.Wojna koreańska (kor. 한국전쟁) – wojna tocząca się w latach 1950–1953 na terytorium Półwyspu Koreańskiego między komunistycznymi siłami KRLD (północnokoreańskimi) i wspierającymi je wojskami ChRL, a siłami ONZ (głównie amerykańskimi) wspierającymi wojska Republiki Korei (południowokoreańskie).


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Gütersloh – miasto powiatowe w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Detmold, siedziba powiatu Gütersloh. Leży na południowy zachód od miasta Bielefeld. Prawa miejskie otrzymało w 1825 roku.
Podwozie – zespół płatowca (samolotu, śmigłowca lub szybowca) umożliwiający postój na podłożu oraz przejście ze stanu spoczynku do lotu w powietrzu i odwrotnie. Podwozie umożliwia postój płatowca na ziemi, wodzie lub konstrukcji (np. pokładzie okrętu), jego przemieszczanie po podłożu (kołowanie), start i lądowanie (lub wodowanie).
Turbulizatory są to urządzenie służące do poprawy opływu skrzydła lub innej części statku powietrznego, poprzez generacje wiru (zturbulizowanie) w warstwie przyściennej zapobiegają lub opóźniają jej oderwanie. Umieszczone są zwykle na górnej powierzchni skrzydła, w postaci palisady rozciągającej się wzdłuż rozpiętości, najczęściej przed lotkami celem zapewnienia sprawności ich działania.
Grzebień aerodynamiczny (kierownica aerodynamiczna, kierownica strug) – rodzaj podłużnej płyty umieszczonej na skrzydle, zwykle na jego górnej powierzchni, równolegle do płaszczyzny symetrii samolotu. Na całej szerokości (cięciwie) lub tylko części skrzydła. Polepsza sterowność poprzeczną i stateczność kierunkową samolotów. Zapobiega przemieszczaniu się warstwy przyściennej opływającego skrzydło powietrza w kieunku jego końca, stabilizuje równowagę poprzeczną i podłużną samolotu.
Farnborough International Airshow – targi międzynarodowe w brytyjskim Farnborough (hrabstwo Hampshire), skupiające się na przemyśle lotniczym, zarówno cywilnym, jak i wojskowym. Odbywają się w cyklu dwuletnim: w latach parzystych, w połowie lipca.
Sprężarka osiowa – sprężarka właściwa przepływowa, w której przepływ gazu jest osiowy (składowa promieniowa prędkości jest pomijalnie mała).
Rolls-Royce plc jest drugim co do wielkości producentem silników lotniczych na świecie. Oprócz lotnictwa cywilnego i wojskowego, produkuje silniki do jednostek pływających, w tym do okrętów podwodnych.

Reklama