Super illius specula

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Papież Jan XXII (1316)

Super illius specula (pol. Na wysokościach Tego) – bulla papieża Jana XXII wydana w 1326 lub 1327 roku, dająca inkwizytorom prawo ścigania sprawców praktyk magicznych jako heretyków.

Jan XXII (łac. Ioannes XXII, właśc. Jacques Duèse; ur. ok. 1244 w Cahors, zm. 4 grudnia 1334 w Awinionie) – papież w okresie od 7 sierpnia 1316 do 4 grudnia 1334.Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.

Przygotowując się do wydania bulli papież Jan XXII zwrócił się w 1320 roku do kilku ekspertów, m.in. dominikanina Augustyna Gazothusa i franciszkanina Henryka z Caretto. Ich zadaniem było określenie kwalifikacji praktyk magicznych, które dotąd traktowane były jedynie jako wykroczenie (posiadające znamiona herezji). W bulli po raz pierwszy wyraźnie stwierdzono, że praktyki magiczne mają swe źródła w działalności demonów i zalecono, aby na całym obszarze Kościoła karano za czary tak, jak za herezję.

Zakony i zgromadzenia franciszkańskie – zakony i zgromadzenia zakonne Kościoła katolickiego, założone lub współzałożone przez św. Franciszka z Asyżu, bądź odwołujące się do jego osoby i duchowości. Obok nich istnieją zgromadzenia lub stowarzyszenia nawiązujące do św. Franciszka, ale pozostające poza obrębem Kościoła katolickiego.Waldensi – ugrupowanie chrześcijańskie, zainicjowane przez Piotra Waldo, zawiązane w południowej Francji ok. 1170 r. jako tzw. „ubodzy z Lyonu”, działające we Francji, Włoszech, Niemczech, Czechach i Polsce (Śląsk), występujące przeciw władzy i bogactwu kościoła. Potępieni przez papiestwo, ekskomunikowani i prześladowani przez inkwizycję.

Określenie praktyk magicznych jako herezji (factum haereticale) umożliwiło Inkwizycji zastosowanie środków i narzędzi, których używano dotychczas przeciwko heretykom (np. katarom, czy waldensom), por. Ad extirpanda.

Tekst bulli[ | edytuj kod]

Tłumaczenie bulli w przekładzie polskiego dominikanina i historyka Tomasza Gałuszki:

Na wysokościach Tego, choć niegodni, jednak dzięki łaskawej Jego życzliwości; Tego, który stworzył pierwszego człowieka na wzór i podobieństwo swoje i ustanowił ojcem rodzaju ludzkiego, uczynił władcą ziemi, boskimi cnotami przyozdobił, przywoływał uciekiniera i dał mu prawo, by ostatecznie wyzwolić spętanego, odnaleźć zagubionego i wykupić sprzedanego zasługą swej męki; [postawieni] byśmy się stamtąd przyglądali synom człowieczym, którzy rozważają i szukają Boga chrześcijańskiej wiary, z przykrością zauważamy i poznajemy z wewnętrznym zakłopotaniem, że wielu jest chrześcijan jedynie z nazwy, którzy, porzuciwszy pierwotne światło prawdy, zaś ślepieni zostali taką mgłą błędu, że wstępują w przymierze ze śmiercią oraz czynią pakty z piekłem. Składają bowiem demonom ofiary i oddają im cześć. Tworzą i starają się by były tworzone wizerunki, pierścienie, zwierciadła, kadzielnice lub jakiekolwiek inne rzeczy magiczne aby związać się z demonami, do których zwracają się z prośbami, od których otrzymują odpowiedź, proszą o pomoc i by zdobyć rzeczy najobrzydliwsze i spełnić swoje występne pragnienia, okazują im posłuszeństwo. Cóż za żałość! Ta zgubna choroba obecnie po całym świecie wzmaga się i coraz poważniej zatruwa Chrystusową trzodę.

Summis desiderantes affectibus – bulla wydana 5 grudnia 1484 przez papieża Innocentego VIII. Potępiała ona plagę czarostwa i herezji szerzącą się ponoć w dolinie Renu oraz delegowała Heinricha Kramera i Jakoba Sprengera (autorów nieco późniejszego Malleus Maleficarum, gdzie do pierwszego wydania owa bulla została dołączona) jako inkwizytorów odpowiedzialnych za wykorzenienie szatańskich praktyk w Niemczech. Bulla zaczyna się od wieści jakie zaczęły dochodzić do Rzymu z Niemiec:Ad extirpanda (łac. Aby wykorzenić) – bulla papieża Innocentego IV, promulgowana 15 maja 1252 roku, w której papież upoważnił władze świeckie i kościelne do stosowania tortur w celu wymuszenia od heretyków zeznań, a także określił zasady stosowania tortur.


A zatem, na mocy otrzymanego urzędu pasterskiego, jesteśmy zobowiązani przyprowadzić na nowo do owczarni Chrystusowej wszystkie te owce, które wciąż błąkają się po bezdrożach, a wykluczyć z trzody Pańskiej chore, aby nie zaraziły pozostałych. Tym oto edyktem, posiadającym wieczystą ważność, za radą naszych braci, napominamy na mocy świętego posłuszeństwa i pod groźbą ekskomuniki wszystkim i każdemu z osobna, zrodzonym na nowo ze źródła chrzcielnego, aby nikt nie podejmował się nauczać lub uczyć się samemu jakichś ze wspomnianych dogmatów albo, co byłoby jeszcze gorsze, w jakikolwiek sposób i na kimkolwiek je stosować. A ponieważ czymś właściwym jest, by ci, którzy przez swoje haniebne dzieła znieważają Najwyższego, zostali ukarani odpowiednimi karami za swoje winy, ogłaszamy ekskomunikę na wszystkich i każdego z osobna oraz chcemy, by podlegali jej na mocy samego faktu ci, którzy, wbrew naszym, w zbawiennym stopniu uzdrawiającym, prośbom i nakazom, próbowaliby podejmować cokolwiek z wyżej wymienionych dzieł. Stanowimy również, by w przypadku osób, które po stosownych upomnieniach w ciągu ośmiu dni, licząc od zawiadomienia, nie poprawią się, obok wymienionych środków, zostały zastosowane kary, które na mocy prawa przysługują heretykom, jedynie z wyjątkiem konfiskaty dóbr. A ponieważ byłoby dobre, by wykluczyć wszelkie środki i okazję ku temu, za powszechną radą rzeczonych braci, polecamy i rozkazujemy, aby nikt nie próbował posiadać, przechowywać lub studiować ich książeczek i jakiekolwiek pism zawierających wyżej wspomniane błędy. Dlatego też chcemy i nakazujemy wszystkim na mocy świętego posłuszeństwa, by właściciele jakiegokolwiek ze wspomnianych pism lub książeczek, w przeciągu ośmiu dni, licząc od wiadomości o naszym edykcie zobowiązali się zniszczyć je lub spalić całe i całkowicie oraz w każdej swojej części. Oprócz tego chcemy, żeby podlegali ekskomunice na mocy samego faktu oraz karom jeszcze surowszym ci z buntowników, którzy się temu sprzeciwiają.

Dominikanie, Zakon Kaznodziejski (łac. Ordo Praedicatorum – OP) - katolicki zakon męski założony w 1216 przez św. Dominika Guzmána.Directorium Inquisitorum to ukończony ok. 1376 podręcznik dla inkwizytorów autorstwa katalońskiego teologa i inkwizytora Nicolasa Eymerica.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Katarzy (katarowie) (od gr. καθαροί katharoi – „czyści”) – przedstawiciele dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI-XIII wieku w południowej Francji i północnych Włoszech, skierowanego przeciw ustrojowi feudalnemu i hierarchii kościelnej, głoszącego i praktykującego zasadę dobrowolnego ubóstwa, nieuznający składania przysiąg, służby w wojsku, oddawania czci krzyżowi i idei czyśćca. Zwalczani przez papiestwo (m.in. przez krucjaty, inkwizycję), które doprowadziło do ich zniszczenia. Uznawani przez Kościół katolicki za heretyków.
Herezja (gr. αἵρεσις hairesis, łac. haeresis) – pierwotne znaczenie: wybór, podział – błędna interpretacja twierdzeń wiary chrześcijańskiej, polegająca na wyodrębnieniu jakiegoś zagadnienia i przedstawieniu go w sposób, który przeciwstawia się całości nauczania wiary. Nieprzyjmowanie jednego lub więcej twierdzeń, uznanych w Kościele za dogmat. Również: twierdzenie sprzeczne z obowiązującą w danym Kościele doktryną.
Tomasz Kazimierz Gałuszka (ur. 4 czerwca 1978 w Jarosławiu) – polski dominikanin, historyk średniowiecza, nauczyciel akademicki.

Reklama