Suharto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Suharto (ur. 8 czerwca 1921 w Kemusuk, zm. 27 stycznia 2008 w Dżakarcie) – polityk indonezyjski, wojskowy i prezydent Indonezji w latach 1967–1998.

Powstanie w Sarawaku – konflikt toczący się w latach 1962-1990 między siłami bezpieczeństwa Malezji a partyzantami z grup Ludowych Sił Guerilli Sarawaku i Ludowej Armii Północnego Kalimantanu. Podobnie jak wcześniejsze powstanie malajskie (1948-1960) powstańcy byli głównie Chińczykami przeciwnymi kolonialnymi rządami Wielkiej Brytanii a następnie fuzji Sarawaku do nowo utworzonej Federacji Malezji. Rebelia została wywołana na skutek wybuchu innej rebelii - powstania w Brunei sprowokowanego przez lewicową Partię Ludową przeciwną uczestnictwu Brunei w Federacji Malezji. Do 1965 roku partyzanci byli wspierany przez rząd Sukarno z Indonezji który prowadził politykę konfrontacji indonezyjsko-malezyjskiej, jednak po zakończeniu konfrontacji, indonezyjskie siły zbrojne rozpoczęły współpracę z rządem w Malezji przeciwko dotychczasowym sprzymierzeńcom z ruchu rebelianckiego. Rebelia zakończyła się podpisaniem porozumienia pokojowego w dniu 17 października 1990 roku.Żałoba narodowa – żałoba ogłaszana przez władze państwowe po śmierci wybitnej osobistości (najczęściej związanej z krajem jej ogłoszenia) lub z powodu wielkiej katastrofy. Może być ogłaszana na skutek tragicznych wydarzeń w kraju, w którym ją zarządzono, ale także jako rodzaj hołdu złożonego ofiarom podobnych zdarzeń (zamach, katastrofa naturalna lub inna) poza granicami państwa.

Życiorys[ | edytuj kod]

Suharto urodził się w miejscowości Kemusuk koło Yogyakarty, na środkowej Jawie. Studiował w holenderskiej akademii wojskowej. W czasie II wojny światowej dowodził batalionem wspierającym Japończyków.

Od 1949 w armii państwowej Indonezji, stacjonował głównie na Jawie. W 1960 został zastępcą szefa Sztabu Generalnego, dwa lata później generałem brygady. Należał do frakcji prawicowej w armii. W latach 1965–1966 stopniowo odsunął Sukarno od władzy i wprowadził wojskową juntę. Suharto wycofał dotychczasową antyimperialistyczną politykę rządu, która zwiększała w Indonezji wpływy ZSRR i Chin. W tym czasie Suharto krwawo stłumił wojskowy zamach stanu, o który oskarżona została PKI. Zamach stanu rozpoczął brutalne czystki i zniszczenie PKI. W represjach junty zginęło co najmniej 500 tysięcy ludzi, a więcej niż milion ludzi trafiło do więzień. Od 12 marca 1967 oficjalnie pełnił funkcję prezydenta. Od początku rządów cofnął politykę zagraniczną poprzednika poprzez zakończenie konfrontacji z Malezją oraz wstrzymanie pomocy dla powstańców w Sarawaku, a w końcu jawne akcje militarne przeciwko nim.

Timor Wschodni (Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego) – państwo na wyspie Timor w Archipelagu Malajskim, 450 km na północ od Australii. Do 1975 jako Timor Portugalski, w 1976 anektowany przez Indonezję, czego nigdy nie uznała Organizacja Narodów Zjednoczonych. Od 1999 pod administracją ONZ. Pełna niepodległość od 20 maja 2002. Od zachodu graniczy z Indonezją.Jawa – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Należy do Indonezji, a największe miasto wyspy, Dżakarta, jest stolicą tego kraju. Wyspę zamieszkuje 130 mln osób. Na obszarach nizinnych Jawy Centralnej na jeden km² przypada 2000 osób. Powierzchnia Jawy to 126,7 tys. km², co daje jej trzynaste miejsce wśród wysp na świecie i piąte w Indonezji.

Kierował represjami wobec opozycji, zakazał działania związków zawodowych, zerwał stosunki dyplomatyczne z Chinami, utrzymywał natomiast kontakty z krajami zachodnimi, zwłaszcza z USA, które ułatwiły mu dojście do władzy. W okresie rządów Suharto nagminnie łamano prawa człowieka tłumiąc demonstracje opozycji. Istotnym problemem stała się powszechna korupcja. W tym czasie doszło do aneksji Timoru Wschodniego. Suharto wdał się też w konflikt w Nowej Gwinei, gdzie jego wojska starły się z separatystycznym Ruchem Wolnej Papui. W 1976 roku rozpoczęła się trwająca do 2005 roku separatystyczna rebelia Ruchu Wolnego Acehu. Opierając się na władzy wojskowej, Suharto był wybierany na kolejne kadencje prezydenckie w 1973, 1978, 1983, 1988, 1993 i 1998. W maju 1998, dwa miesiące po ostatniej reelekcji, fala protestów społecznych zmusiła go do ustąpienia. Władzę przejął wiceprezydent Jusuf Habibie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Prezydent Republiki Indonezji – zgodnie z Konstytucją Republiki Indonezji najwyższy przedstawiciel indonezyjskich władz.

Po odejściu od władzy został oskarżony o nadużycia władzy i w maju 2000 znalazł się w areszcie domowym. Do procesu sądowego nie doszło ze względu na zły stan zdrowia byłego prezydenta, na 15 lat więzienia został natomiast skazany we wrześniu 2000 jego syn, Hutomo Mandala Putra (Tommy Suharto). Suharto zarzuca się odpowiedzialność za śmierć od 700 tys. do 2 mln ludzi, głównie przedstawicieli opozycji i Timorczyków. 4 stycznia 2008 Suharto trafił do szpitala w Dżakarcie z objawami anemii i niskim ciśnieniem krwi. 11 stycznia jego stan gwałtownie się pogorszył, wystąpiła niewydolność oddechowa, niewydolność serca i nerek. Suharto stracił świadomość i został podłączony do respiratora, ze względu na brak możliwości samodzielnego oddychania. Zmarł 27 stycznia 2008, a po jego śmierci zarządzono 7-dniową żałobę narodową.

Zamieszki w Indonezji – protesty i zamieszki uliczne w Indonezji z maja 1998 roku skierowane przeciwko korupcji i autorytarnej władzy. International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Friend (2003), s. 113
  2. Robert Cribb (2002). "Unresolved Problems in the Indonesian Killings of 1965–1966". Asian Survey 42 (4): 550–563. doi:10.1525/as.2002.42.4.550.
  3. Ricklefs (1993), s. 280–284, 287–290
  4. Friend (2003), s. 107–109
  5. Cheah Boon Kheng (2009). "The Communist Insurgency in Malaysia, 1948–90: Contesting the Nation-State and Social Change" (PDF). New Zealand Journal of Asian Studies (University of Auckland) 11 (1): 132–52.
  6. Richard Chauvel, Ikrar Nusa Bhakti, The Papua conflict: Jakarta's perceptions and policies, 2004, ​ISBN 1-932728-08-2​, ​ISBN 978-1-932728-08-8
  7. Amnesty: Indonesia 'failing to uphold' Aceh peace terms
  8. Seth Mydans: In Death, Ex-Dictator Elicits Grief and Tributes (ang.). nytimes.com, 2008-01-28. [dostęp 2014-10-25].

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • H. Benda, The Crescent and the Rising Sun, Indonesian Islam and the Japanese Occupation, The Hague, 1958
  • H. McDonald, Suharto’s Indonesia, Hawaii, 1981
  • H. Thoolen, Indonesia and the Rule of Law, 1987
  • M. Agnosiewicz, Reżim Suharto: religijny kazus neokolonialny
  • Brown, Colin (2003). A Short History of Indonesia. Crows Nest, New South Wales: Allen & Unwin
  • Friend, T. (2003). Indonesian Destinies. Harvard University Press. ​ISBN 0-674-01137-6
  • Kahin, George McTurnan (1952). Nationalism and Revolution in Indonesia. Ithaca, NY: Cornell University Press
  • Ricklefs, M. C. (1993). A History of Modern Indonesia Since c. 1300 (2nd ed.). London: MacMillan. ​ISBN 978-0-333-57689-2
  • Taylor, Jean Gelman (2003). Indonesia. New Haven and London: Yale University Press. ​ISBN 0-300-10518-5
  • Whitten, T.; Soeriaatmadja, R. E.; Suraya, A. A. (1996). The Ecology of Java and Bali. Hong Kong: Periplus Editions
  • Indonesia, Patrick Witton, wyd. 7th ed, Melbourne: Lonely Planet, 2003, ISBN 1-74059-154-2, OCLC 53966465.
  • WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ahmed Sukarno także Bung Karno (ur. 6 czerwca 1901 w Surabaja, zm. 21 czerwca 1970 w Dżakarcie) – pierwszy prezydent niepodległej Indonezji.
    Aceh (wym. [ʔaˈtɕɛh]) – specjalne terytorium (daerah istimewa) Indonezji, leżące na północnym krańcu Sumatry. Pełna nazwa terytorium brzmi Nanggroe Aceh Darussalam. Dawniej używano także zapisu w postaci: Acheh, Atjeh lub Achin.
    Niedokrwistość, anemia (łac. anaemia) – zespół objawów chorobowych, polegający na stwierdzeniu niższych od normy wartości hemoglobiny (Hb), erytrocytów i ich następstw.
    Konfrontacja indonezyjsko-malezyjska (ind. oraz mal. Konfrontasi) to zbrojny konflikt o przyszłość wyspy Borneo prowadzony w latach 1963-1966 pomiędzy wspieraną przez Wielką Brytanię Malezją a Indonezją.
    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.
    Ruch Wolnej Papui (b.i. Organisasi Papua Merdeka, skrót OPM) – separatystyczna organizacja działająca w zachodniej (indonezyjskiej) części Nowej Gwinei, mająca na celu wywalczenie niepodległości od Indonezji.
    Bacharuddin Jusuf Habibie, Rudy Habibie, B. J. Habibie (ur. 25 czerwca 1936, Pare-Pare) – polityk indonezyjski, prezydent w latach 1998-1999.

    Reklama