Substytucja (chemia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Substytucjareakcja chemiczna polegająca na wymianie jednego lub kilku atomów w cząsteczce związku chemicznego.

Reakcja chemiczna – każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem. Aby cząsteczka substratu zamieniła się w cząsteczkę produktu konieczne jest rozerwanie przynajmniej jednego z obecnych w niej wiązań chemicznych pomiędzy atomami, bądź też utworzenie się przynajmniej jednego nowego wiązania. Reakcje chemiczne przebiegają z reguły z wydzieleniem lub pochłonięciem energii cieplnej, promienistej (alfa lub beta) lub elektrycznej.Addycja (przyłączenie) - rodzaj reakcji chemicznej, polegającej na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt bez żadnych produktów ubocznych. W chemii organicznej addycja przebiega zwykle z rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Istnieją jednak proste reakcje addycji, które zachodzą bez zrywania wiązań wielokrotnych takie jak np. rekombinacja rodników.

Reakcje te można ogólnie podzielić na:

  • reakcja wymiany pojedynczej AB + C → BC + A
  • reakcja wymiany podwójnej AB + CD → AD + CB
  • Rodzaje substytucji w chemii organicznej w oparciu o ich mechanizmy reakcji dzieli się na:

  • substytucja elektrofilowa – jednocząsteczkowa (SE1) i dwucząsteczkowa (SE2)
  • substytucja nukleofilowa – jednocząsteczkowa (SN1) i dwucząsteczkowa (SN2)
  • substytucja wolnorodnikowa (SR)
  • Schemat prostej reakcji substytucji

    Schemat prostej reakcji substytucji etanu chlorem, zachodzącej według ogólnego schematu:
    C2H6 + Cl2 → C2H5Cl + HCl

    Przykłady reakcji wymiany w chemii nieorganicznej:

    Chemia organiczna – dziedzina chemii zajmująca się badaniem budowy, właściwości oraz reakcji związków chemicznych zawierających węgiel, a także opracowywaniem różnorodnych metod syntezy tych połączeń. Ponadto związki organiczne zawierać mogą atomy innych pierwiastków, takich jak wodór, tlen, azot, fosfor, krzem oraz siarka.Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Jego izotop, prot, jest najprostszym możliwym atomem, zbudowanym z jednego protonu i jednego elektronu.
  • woda + magnezwodorotlenek magnezu + wodór
  • siarczek żelaza + glinsiarczek glinu + żelazo
  • sód + tlenek fosforutlenek sodu + fosfor
  • tlenek siarki + węgieldwutlenek węgla + siarka
  • siarczan magnezu + chlorek baruchlorek magnezu + siarczan baru (nierozpuszczalny w wodzie)
  • siarczan miedzi(II) + żelazosiarczan żelaza(II) + miedź
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • addycja
  • eliminacja
  • Siarczan baru (łac. Barii sulfas), BaSO4 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy siarczanów, sól baru i kwasu siarkowego.Tlenek siarki (nazwa Stocka: tlenek siarki(II)), SO – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków siarki, w którym siarka występuje na II stopniu utlenienia. Występuje w fazie gazowej w równowadze z dimerem S2O2.




    Warto wiedzieć że... beta

    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.
    Tlenek fosforu (nazwa Stocka: tlenek fosforu(II)), PO – nietrwały nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków fosforów, w którym fosfor występuje na II stopniu utlenienia.
    Eliminacja − reakcja chemiczna, w wyniku której z cząsteczki usuwane (eliminowane) są atomy lub grupy atomów, bez jednoczesnego przyłączenia się innych atomów lub grup.
    Dwutlenek węgla (nazwa systematyczna: ditlenek węgla; nazwa Stocka: tlenek węgla(IV)), CO2 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym węgiel występuje na IV stopniu utlenienia.
    Substytucja nukleofilowa, podstawienie nukleofilowe – reakcja chemiczna podstawienia, w której czynnikiem atakującym jest nukleofil.
    Tlenek sodu, Na2O – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych zawierający sód na I stopniu utlenienia.
    Siarczan miedzi(II) (nazwa Stocka: siarczan(VI) miedzi(II)), CuSO4 – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowego i miedzi na II stopniu utlenienia.

    Reklama