Struktura porfirowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Struktura porfirowastruktura skały charakteryzująca się występowaniem dwóch wyraźnie wyróżnialnych względem siebie wiekowych i wielkościowych generacji składników mineralnych: część minerałów wydzieliła się wcześniej w postaci wyraźnych prakryształów (stygnąc wolno w głębi Ziemi), druga ich część wydzieliła się w fazie szybkiego stygnięcia magmy, wskutek zmiany warunków krystalizacji (przemieszczenia magmy w chłodniejszy rejon lub nawet wylania się lawy na powierzchnię) – tworząc tzw. ciasto skalne o niewykształconych kryształach lub kryształach tak drobnych, że niewidocznych gołym okiem.

Skały głębinowe (skały plutoniczne) – skały magmowe, których stygnięcie i krystalizacja odbywały się na dużych głębokościach. Ponieważ proces ten zachodzi powoli, powstałe w jego wyniku kryształki są wykształcone i dobrze widoczne (struktura jawnokrystaliczna), często średnioziarnista (średniokrystaliczna) lub gruboziarnista (grubokrystaliczna).Minerał (fr. minéral, od celt. mina – kopalnia) – pierwiastek lub związek chemiczny będący normalnie ciałem krystalicznym, którego struktura ukształtowała się w toku procesów geologicznych.

Od struktury porfirowatej różni się tym, że ma dwie wyraźnie różniące się od siebie wielkościowo klasy kryształów i nie ma kryształów o przejściowych wielkościach. Ponadto jest charakterystyczna dla skał wulkanicznych, podczas gdy struktura porfirowata dla głębinowych.

Prakryształ - paleokryształ, kryształ (minerał) tkwiący w drobnoziarnistym, afanitowym lub szklistym "cieście skalnym", odmiana fenokryształu. Przypuszcza się że wykrystalizował on powoli w głębi Ziemi, w stopie magmowym, po czym na skutek wydostania się magmy na powierzchnię ziemi lub w jej pobliże i gwałtownego oziębienia, pozostała część magmy (lawy) zastygła dużo szybciej tworząc skałę o strukturze porfirowej.Struktura porfirowata – struktura skały charakteryzująca się występowaniem dwóch populacji (klas) składników mineralnych różniących się wielkością. Część minerałów występuje w postaci wyraźnych fenokryształów, pozostałe tworzą drobnokrystaliczną masę skalną.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jaroszewski W. (red.), 1978: Przewodnik do ćwiczeń z geologii dynamicznej, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa, strony 57-58.
  • Wacław Ryka, Anna Maliszewska, Słownik petrograficzny, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1982, ISBN 83-220-0150-9, OCLC 69507580.
  • Ciało krystaliczne – ciało stałe, w którym cząsteczki (kryształy molekularne), atomy (kryształy kowalencyjne) lub jony (kryształy jonowe) są ułożone w uporządkowany schemat powtarzający się we wszystkich trzech wymiarach przestrzennych. W objętości ciała cząsteczki zajmują ściśle określone miejsca, zwane węzłami sieci krystalicznej, i mogą jedynie drgać wokół tych położeń.Skała wylewna (skała wulkaniczna, wulkanity) – skała magmowa, która powstaje w wyniku krystalizacji lawy, a ponieważ proces ten postępuje stosunkowo szybko, w skład skał wchodzą minerały tak drobne, że w większości nie można ich rozpoznać gołym okiem. Wśród skał magmowych wylewnych najpospolitszy jest bazalt. Skały magmowe wylewne ze względu na dużą odporność na niszczenie mechaniczne mają zastosowanie w budownictwie, przemyśle drogowym, a ze względu na wykształcenie minerałów o różnych barwach - jako materiał dekoracyjny.




    Reklama