Stromatoporoidy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stromatoporoidy, stromatolity stromatoporoidowe (Stromatoporoidea) – grupa gąbek pospolitych (Demospongiae). Były bardzo powszechnymi organizmami w morzach paleozoiku, występowały od późnego ordowiku do wczesnego karbonu. Są to najczęściej kopułowate lub bochenkowate ciała, o mikrostrukturze, na którą składają się poziome warstewki (laminy, zgrupowane w makroskopowe latylaminy), pionowe pile, astrorizy i montikule.

Gąbki pospolite, gąbki zwyczajne, gąbki różnoszkieletowe, gąbki niewapienne (Demospongiae) – gromada gąbek obejmująca większość obecnie żyjących przedstawicieli tej gromady. Zasiedlają wszystkie wody oceaniczne i słodkowodne Ziemi. Występują w różnorodnych środowiskach na wszystkich głębokościach, jednak najczęściej w strefach płytkich. Prowadzą na ogół kolonijny tryb życia. Kolonie mogą osiągać ogromne rozmiary. Zwartość kolonii jest tak duża, że zanikają w niej indywidualne cechy osobnicze. Typem larwy charakterystycznej dla tej gromady jest parenchymula lub amfiblastula. Osobnik dojrzały ma budowę typu leukon. Niewielka część gatunków jest bezszkieletowa, jednak większość gatunków ma szkielet zbudowany z igieł krzemionkowych i włókien białkowych, tworzących czasem złożoną sieć. Białkiem tym jest spongina. U kilku rzędów oprócz igieł sponginowych występują też igły zbudowane z krzemionki.Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładami są ssaki lub gąbki.

Niektórzy badacze uznają Stromatoporoidea za grad morfologiczny archeocjatów, którego przedstawiciele oprócz paleozoiku dotrwali do końca mezozoiku – wskazywano również na podobieństwa pomiędzy stromatoporoidami a niektórymi współczesnymi gąbkami, co mogłoby sugerować, że Stromatoporoidea żyją również współcześnie. Hartman i Goreau (1970) łączyli je z Chaetitida w grupę Sclerospongiae, jednak taka klasyfikacja nie przyjęła się. Inni naukowcy uważają stromatoporoidy żyjące po erze paleozoicznej za polifiletyczną grupę obejmującą zwierzęta należące zarówno do gąbek, jak i parzydełkowców. Stromatoporoidy występujące w paleozoiku mogą z kolei być grupą monofiletyczną.

Archeocjaty (Archaeocyatha) - wymarła gromada gąbek, żyjąca w kambrze, ważne skamieniałości przewodnie w kambrze dolnym. Były to organizmy osobnicze lub kolonijne, kolonie tworzyły rafy wymagające wód morskich, płytkich i ciepłych.Grad ewolucyjny – sztucznie wyróżniona grupa organizmów. Najczęściej jest parafiletyczna, w niektórych przypadkach może być polifiletyczna, reprezentuje jednak pewien etap rozwoju ewolucyjnego, uorganizowania lub adaptacji. Przykładami tak rozumianych gradów są m.in. gady (nieobejmujące ptaków) oraz robaki.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Stephen M. Rowland. Archaeocyaths—a history of phylogenetic interpretation. „Journal of Paleontology”. 75 (6), s. 1065–1078, 2001. DOI: 10.1666/0022-3360(2001)075%3C1065:AAHOPI%3E2.0.CO;2 (ang.). 
  2. Carl W. Stock. Stromatoporoidea, 1926–2000. „Journal of Paleontology”. 75 (6), s. 1079–1089, 2001. DOI: 10.1666/0022-3360(2001)075%3C1079:S%3E2.0.CO;2 (ang.). 

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Stromatoporoidea (ang.). Palaeos. [dostęp 2012-07-20].
  • StromatoporoidTopDevColumbus.jpg
    StromatoporoidSideDevColumbus.jpg
    Takson polifiletyczny (grupa polifiletyczna) – sztuczny takson, który obejmuje organizmy pochodzące od różnych przodków i nie będące ze sobą spokrewnione, ale wykazujące podobieństwa budowy lub fizjologii na skutek konwergencji. Na przykład do zwierząt stałocieplnych zalicza się ssaki i ptaki, nie spokrewnione bezpośrednio. Po odkryciu polifiletycznego charakteru taksonu zwykle eliminowany jest on z systemów klasyfikacyjnych, choć funkcjonuje w znaczeniu potocznym (np. zwierzęta stałocieplne, glony).Laminy – rodzaj białek fibrylarnych pełniących w jądrach komórkowych funkcje strukturalne i regulacyjne podczas mitozy. Są trudno rozpuszczalne, a ich ciężar cząsteczkowy wynosi 60-75 kDa.




    Warto wiedzieć że... beta

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Reklama