• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Strefa bezatomowa

    Przeczytaj także...
    Umowa międzynarodowa jest obecnie najważniejszym instrumentem regulującym stosunki międzynarodowe i jednym z dwóch niekwestionowanych źródeł prawa międzynarodowego.Traktat z Bangkoku (ang. Southeast Asian Nuclear-Weapon-Free Zone Treaty) – umowa międzynarodowa tworząca strefę bezatomową w obszarze południowo-wschodniej Azji, ułożona w języku angielskim, podpisana w Bangkoku 15 grudnia 1995.
    Układ o zasadach działalności państw w zakresie badań i użytkowania przestrzeni kosmicznej łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi, zwany też Traktatem o przestrzeni kosmicznej, został podpisany 27 stycznia 1967 r. przez przedstawicieli rządów Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Związku Radzieckiego w stolicach tych trzech państw, stał się prawomocny 10 października 1967 r. zgodnie z art. 14 z chwilą złożenia dokumentów ratyfikacyjnych przez pięć rządów, w tym przez rządy wyznaczone w Traktacie jako depozytariusze.
    Kraje zaznaczone na mapie na niebiesko są w strefie bezatomowej. Kolor czerwony – mają broń atomową. Pomarańczowy – na ich terytorium jest broń atomowa sojuszników. Żółty – żadne z powyższych, należą do Układu o nierozprzestrzenianiu.

    Strefa bezatomowa (strefa nienuklearna) – wyznaczony obszar wolny od broni nuklearnej. Oznacza to, że na danym obszarze obowiązuje zakaz stosowania i magazynowania broni atomowej i istnieje międzynarodowy system kontroli takiego zakazu. Tworzenie takich stref przewiduje Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w art. 7. Wolę wyznaczenia tego rodzaju stref w poszczególnych regionach wyrażono w odpowiednich traktatach:

    Układ o nieproliferacji broni jądrowej (ang. Nuclear Non-Proliferation Treaty, NPT) – międzynarodowy traktat zabraniający państwom posiadającym technologię budowy broni jądrowej sprzedaży jej do krajów, które tej technologii nie posiadają i jednocześnie zobowiązanie państw, które jej nie posiadają do zaprzestania prób jej rozwoju. Jest także, w Artykule VI, obowiązek rozbrojenia jądrowego. Układ ten został przedłożony do ratyfikacji 1 lipca 1968. Do końca 2003 roku ratyfikowało go 189 państw – więcej niż jakikolwiek inny traktat.Przestrzeń kosmiczna – przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery. Za granicę pomiędzy atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się umownie wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Kármána. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma. Fizycy przyjmują 80–100 km.
  • 1959 – traktat antarktyczny obejmujący tereny Antarktyki;
  • 1967 – układ z Tlatelolco – obszar Ameryki Łacińskiej;
  • 1985 – układ z Rarotonga – obszar południowo-wschodniego Pacyfiku;
  • 1995 – układ z Bangkoku – obszar południowo-wschodniej Azji;
  • 1996 – układ z Kairu – obszar Afryki
  • 2006 – układ z Siemipałatyńska – obszar Azji Środkowej.
  • Mongolia została uznana za strefę bezatomową przez rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 4 grudnia 1998.

    Morze terytorialne – pas wód wraz z wodami przybrzeżnymi, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża. Pod względem prawnym status morza terytorialnego nie różni się od statusu terytorium lądowego państwa nadbrzeżnego (stanowiąc część terytorium danego kraju), z wyjątkiem obowiązywania na tym morzu prawa nieszkodliwego przepływu. W skład terytorium państwa (wód terytorialnych), poza morzem terytorialnym, mogą wchodzić wody wewnętrzne (morskie wody wewnętrzne) i wody archipelagowe (w przypadku państw archipelagowych). Szerokość pasa morza terytorialnego nie może przekroczyć 12 mil morskich – art. 3 konwencji o prawie morza) od linii podstawowej. W pasie wód morza terytorialnego wszystkie statki (statki handlowe, rybackie, sportowe i inne, w tym pozostające w niehandlowej służbie państwowej, jak okręty, statki straży granicznej) mogą korzystać z prawa nieszkodliwego przepływu (bez potrzeby uzyskania zezwolenia czy notyfikacji - patrz: konwencja genewska o morzu terytorialnym i wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie cieśniny Korfu z 1949 r.)Układ o zakazie prób broni nuklearnej w atmosferze, w przestrzeni kosmicznej i pod wodą (ang. Treaty Banning Nuclear Weapon Tests in the Atmosphere, in Outer Space and Under Water w skrócie Limited Test Ban Treaty (LTBT), ros. Договор о запрещении испытаний ядерного оружия в атмосфере, космическом пространстве и под водой) - podpisany 5 sierpnia 1963 w Moskwie, między USA, Wielką Brytanią i ZSRR. Członkowie założyciele zostali depozytariuszami. Wszedł w życie 10 października 1963 z chwilą ratyfikacji i zdeponowania przez członków założycieli.

    Konferencja dwa plus cztery zakazała umieszczania bądź stosowania broni jądrowej na terenie byłego NRD.

    Do obszarów bezatomowych zalicza się również dno mórz i oceanów oraz wnętrze ziemi pod tym dnem znajdujące się poza 12-milową granicą morza terytorialnego (układ z 1971 r., wszedł w życie w 1972 r.). oraz przestrzeń kosmiczną, wraz z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi (Traktat o przestrzeni kosmicznej z 1967 r., wszedł w życie w tym samym roku).

    Konferencja dwa plus cztery – zorganizowana w 1990 roku seria spotkań przedstawicieli dwóch państw niemieckich oraz czterech mocarstw koalicji antyhitlerowskiej, dotyczących zjednoczenia Niemiec podzielonych po II wojnie światowej. W spotkaniach tych udział brali: Niemiecka Republika Demokratyczna, Republika Federalna Niemiec, Francja, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. 12 września 1990 roku w Moskwie kraje te podpisały Traktat o ostatecznej regulacji w odniesieniu do Niemiec, zwany także Traktatem dwa plus cztery, który otworzył drogę do zjednoczenia Niemiec.Traktat z Kairu (ang. African Nuclear-Weapon-Free Zone Treaty) – umowa międzynarodowa o utworzeniu w Afryce strefy bezatomowej, otwarta do podpisu w Kairze 11 kwietnia 1996 r. Weszła w życie 15 lipca 2009, z chwilą zarejestrowania 28 ratyfikacji. Spisana w językach arabskim, angielskim, francuskim i portugalskim. Umowę podpisało 50 państw, z czego 39 ratyfikowało. Depozytariuszem jest Unia Afrykańska.

    Układ o zakazie prób broni nuklearnej w atmosferze, w przestrzeni kosmicznej i pod wodą z 1963 r. zabrania jakichkolwiek wybuchów jądrowych w wymienionych środowiskach.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • plan Rapackiego
  • układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Roman Kuźniar, Bezpieczeństwo w stosunkach międzynarodowych, w: Roman Kuźniar, Edward Haliżak (red.), Stosunki międzynarodowe. Geneza, struktura, dynamika, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2006, ​ISBN 978-83-235-0281-4
  • Traktat z Rarotonga (ang. South Pacific Nuclear Free Zone Treaty) – układ o utworzeniu strefy bezatomowej na obszarze południowo-wschodniego Pacyfiku, podpisany 6 sierpnia 1985 na wyspie Rarotonga. Spisany w języku angielskim. Zgodnie z art. 15 obowiązuje od zdeponowania 8 ratyfikacji, co nastąpiło 11 grudnia 1986 r. Depozytariuszem wedle art. 16 jest Sekretariat Forum Południowego Pacyfiku (South Pacific Forum). Do układu należy 13 państw.Azja Środkowa, Azja Centralna – region o nie w pełni zdefiniowanych granicach, w swej swej najpopularniejszej definicji graniczący od zachodu z Morzem Kaspijskim, od wschodu z Chińską Republiką Ludową, od południa z Afganistanem a od północy z Rosją. Region ten obejmuje pięć państw, byłych członków ZSRR, tzw. „stanów” co nawiązuje do obecności w nazwie wszystkich pięciu poradzieckich republik perskiego sufiksu „-stan” oznaczającego „kraj”. Są to: Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadżykistan.




    Warto wiedzieć że... beta

    Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.
    Broń jądrowa – rodzaj broni masowego rażenia wykorzystującej wewnątrzjądrową energię wydzielaną podczas niekontrolowanej łańcuchowej reakcji rozszczepienia jąder ciężkich pierwiastków (uranu i plutonu – broń atomowa) lub reakcji termojądrowej syntezy lekkich pierwiastków z wodoru – bomba wodorowa – o sile wybuchu znacznie większej od broni atomowej. Podobnie do każdego innego rodzaju broni, broń jądrowa jest trudna do jednoznacznego zdefiniowania. Według jednak amerykańskiego Departamentu Obrony, bronią jądrową jest kompletne urządzenie w jego zamierzonej ostatecznej konfiguracji, które po zakończeniu procedur i procesów uzbrojenia, fuzji oraz sekwencji odpalenia, zdolne jest do produkcji zamierzonej reakcji nuklearnej oraz uwolnienia energii.
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Układ o zakazie umieszczania broni jądrowej i innych rodzajów broni masowej zagłady na dnie mórz i oceanów oraz w jego podłożu (ang. Treaty on the Prohibition of the Emplacement of Nuclear Weapons and Other Weapons of Mass Destruction on the Sea-Bed and the Ocean Floor and in the Subsoil Thereof w skrócie Seabed Arms Control Treaty, ros. Договор о запрещении размещения на дне морей и океанов и в его недрах ядерного оружия и других видов оружия массового уничтожения w skrócie Договор по морскому дну), podpisany w Moskwie, Waszyngtonie i Londynie 11 lutego 1971 r.
    Ameryka Łacińska, Iberoameryka – termin obejmujący 20 krajów i 9 autonomii Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej, w których mówi się językami romańskimi, tj. po hiszpańsku, portugalsku lub francusku.
    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
    Zgromadzenie Ogólne (ZO) – jeden z sześciu organów głównych ONZ, powołany na mocy Karty Narodów Zjednoczonych. Ma swoją siedzibę w Nowym Jorku w USA.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.734 sek.