Strateg (Bizancjum)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Strateg (z stgr. στρατηγός strategos) – w bizantyjskiej hierarchii urzędniczej i wojskowej dowódca wojskowy, zarządzający oddziałami na obszarze określonego temu. Strateg był każdorazowo mianowany przez cesarza i przed nim odpowiadał za swe decyzje. Do jego obowiązków należało dowództwo nad miejscowymi oddziałami wojska, administracja cywilna temu, a także sądownictwo karne.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.

W gestii stratega pozostawało poza tym pobieranie podatków w wysokości określonej przez cesarza. Ponieważ jednak stopień kontroli jaki administracja centralna miała nad poczynaniami lokalnych zarządców nie był wysoki, powierzenie spraw finansowych temu strategowi owocowało wysoką korupcją oraz dość dużym obciążeniem finansowym prostego ludu. Podatki faktycznie ściągane nieraz dwu- i trzykrotnie przewyższały sumy odprowadzane do skarbu państwowego.

Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.

Ranga strategów różnych temów nie była jednakowa. W okresie rozkwitu cesarstwa najwyżej w hierarchii stał strateg temu Anatolikon (Anatolia), później dowódcy innych temów w Azji Mniejszej, a wreszcie strategowie w Europie.

Czasami stratedzy posługiwali się także tytułem dux.

Termin strateg odpowiada randze generała lub admirała.

Dux – wódz armii rzymskiej. Po reformach Galiena mógł nim zostać nawet prosty żołnierz (wcześniej tylko członek arystokracji). Od słowa dux pochodzą m.in. słowa diuk, czyli książę (tytuł honorowy), doża oraz duce.




Reklama