Stiuk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sklepienie kościoła jezuitów, Piotrków Trybunalski, sztukaterie ramowe wokół fresków
Fragment kolumny wykonanej w stiuku.
Fragment kolumny wykonanej w stiuku. Mauzoleum Piastów Świdnicko-Jaworskich w Krzeszowie.

Stiuk – należy do szlachetnych wypraw tynkarskich. Tradycyjnie występował w dwóch odmianach – stiuku wapiennego zwanego lustrzanym (stąd nazwa stucco – lustro) oraz odmiana stiuku gipsowego.

Architektura starożytnego Rzymu była początkowo związana tylko z Rzymem. Później, co było efektem licznych podbojów, jej zasięg ogarnął prawie całą Europę Zachodnią, Bałkany, Grecję, Azję Mniejszą, Syrię, Palestynę i Afrykę Północną. Okres, w którym trwał stopniowy jej rozwój, rozkwit i okres schyłkowy to czas od VI w. p.n.e. do V w. Okres ten można podzielić na kilka etapów:Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Był miastem królewskim.

W odmianie wapiennej głównym składnikiem było długo dołowane wapno (nawet 30 lat), drobnoziarnisty piasek, niekiedy wypełniacz z pyłu marmurowego. Wymaga najwyższej jakości materiałów i staranności wykonawczej. Ze względu na grubą warstwę tynku razem z podkładem czas schnięcia sięga nawet sześciu miesięcy. Po całkowitym wyschnięciu, wstępnie wygładzoną powierzchnię nasyca się pastą woskową i poleruje miękką tkaniną. Ten rodzaj sztucznego marmuru nadaje się do zastosowań zewnętrznych.

Materiał - słowo wieloznaczne. W najbardziej ogólnym sensie jest to surowiec w postaci pierwotnej lub częściowo przetworzony, z którego wytwarza się różne produkty. W języku potocznym nazwą tą określa się tkaniny.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Gipsowa odmiana stiuku składa się z gipsu, najczęściej alabastrowego, wody klejowej oraz pigmentów mineralnych. Stosowany jako dekoracyjna wyprawa elementów wnętrza budynków takich jak pilastry, kolumny i cokoły ale też do wykonywania odlewów figuralnych w białej postaci.

Możliwość stosowania szerokiej palety barwników mineralnych sprawiła, że stiuki gipsowe stały się popularne w baroku przy realizacji bogatych form zdobniczych których wykonanie w kamieniu było niemożliwe. Wielobarwne, wzorzyste stiuki wykonane metodą intarsjowania nazywa się stiukiem scagliola. Doskonały przykład scaglioli zobaczyć można w Mauzoleum Piastów Świdnicko-Jaworskich w Krzeszowie.

Zakład przyrodoleczniczy „Wojciech” – zakład przyrodoleczniczy w Lądku-Zdroju, wzniesiony w 1680, przebudowany w latach 1878–1880 w stylu neobarokowym; najokazalszy i najstarszy obiekt balneologiczny w uzdrowisku w Lądku-Zdroju. Sklepienie – w architekturze, konstrukcja budowlana o przekroju krzywoliniowym, służąca do przykrycia od góry przestrzeni pomieszczenia w budynku (w konstrukcji inżynierskiej), ograniczona murami, łękami, belkami itp. Oparta na kolumnach, filarach, arkadach. Wykonana z kamienia (klińców), cegieł, betonu lub żelbetu i mająca, ze względu na mozliwość tworzenia urozmaiconych form, znaczny wpływ na wygląd i architektoniczny wyraz danego pomieszczenia.

Stiuki znane były w okresie starożytności (starożytny Rzym), wczesnego chrześcijaństwa, sztuce mauretańskiej, rozpowszechnione w czasach renesansu i baroku. Stanowił także podstawowy materiał w ornamentyce i architekturze Majów.

Współcześnie dostępne są stiuki produkowane w fabrykach na bazie akrylu lub wapna. Te cienkowarstwowe wyprawy nie są tak wymagające od wykonawcy. Wyglądem przypominają swoje tradycyjne wzory a wykonawcy nauczyli się tworzyć kolorowe wariacje.  

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 150-151. ISBN 83-85001-89-1.
  • Zbigniew Wolski: Sztukatorstwo. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1988, s.365-379. ​ISBN 83-02-03604-8
  • Nieporozumienie ze stiukami! (pol.) W: Blog. Manufaktura Wnętrz [on-line] [dostęp 26-02-2020]
  • Architektura wczesnochrześcijańska, związana z rozpowszechnianiem się chrześcijaństwa, miała szansę rozwoju dopiero po ukazaniu się Edyktu mediolańskiego w 313.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama