• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Splot - tkactwo

    Przeczytaj także...
    Tkanina – wyrób włókienniczy płaski powstający w wyniku przeplatania ze sobą (według założonego splotu) wzajemnie prostopadłych układów nitek osnowy i wątku.Tkactwo – dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem. Jedno z najstarszych rzemiosł uprawianych przez człowieka. Jego początki sięgają neolitu. Powstały wtedy najstarsze, pionowe warsztaty tkackie.
    Bidło – potoczna, skrócona nazwa mechanizmu bidłowego. Bidło dobija każdy wprowadzony wątek do krawędzi tkaniny, tworząc kolejne jej elementy. Bidło spełnia też inne, dodatkowe funkcje. Stanowi bieżnię dla czółenka i jest elementem napędzającym inne mechanizmy.

    Splot – w tkactwie sposób wzajemnego przeplatania się układów nitek osnowy i wątku w procesie tworzenia tkaniny.

    Opis[ | edytuj kod]

    Do opisu splotu wykorzystuje się następujące pojęcia:

  • Raport splotu – najmniejsza liczba różnie splatających się nitek osnowy i wątku. Wielokrotnie powtarzany raport daje wzór tkaniny. Rozróżnia się raport osnowowy oraz raport wątkowy W splotach zasadniczych oba raporty są sobie równe W splotach pochodnych zasadniczych (poz. „A” na rys. obok).
  • Pokrycie osnowowe – miejsce w tkaninie, w którym nitka osnowy znajduje się nad nitką wątku (poz. „a” na rys. obok)
  • Pokrycie wątkowe – miejsce w tkaninie, w którym nitka wątku znajduje się nad nitką osnowy (poz. „b” na rys. obok).
  • Projekt tkaniny[ | edytuj kod]

    Splot jest podstawą rysunku dyspozycyjnego, który zawiera rysunek wzoru tkaniny wraz z przekrojami, sposób przewlekania osnowy przez nicielnice (bardo) i płochę oraz plan sterowania nicielnicami.

    Mechanizm przesmykowy – mechanizm krosna tkackiego odpowiedzialny za zgodne z założonym splotem, podnoszenie odpowiednich grup nitek osnowy w celu umożliwienia wprowadzenia wątku tworzącego element tkaniny. Podnoszenie grup nitek nazywa się tworzeniem przesmyku.Splot atłasowy – jeden z grupy trzech splotów zasadniczych. Jego budowa znacznie odbiega od dwóch pozostałych, tj. płóciennego i skośnego.
    Rysunek dyspozycyjny projektu tkaniny

    Rysunek dyspozycyjny[ | edytuj kod]

    Rysunek dyspozycyjny wykonuje się na specjalnym papierze kratkowym – kratkówce. Do zamalowywania pól pokryć osnowowych używa się koloru czarnego w obrębie raportu. Powtórzenia raportu zamalowuje się kolorem czerwonym (cynober) lub, w rysunku jednobarwnym, kreskuje się pod kątem 45°. Rysunek splotu zawsze rozpoczyna się od pokrycia osnowowego. Na rysunku splotu kolejne nitki osnowy numerowane są od lewej do prawej, a kolejne nitki wątku od dołu do góry. Natomiast kolejne nicielnice numerowane są od góry do dołu. Obecnie projektowanie tkanin jest wspomagane komputerowo.

    Na rysunku przedstawiono kompletny rysunek dyspozycyjny tkaniny o splocie skośnym, z dwoma alternatywnymi rozwiązaniami sposobu przewlekania do nicielnic i sterowania nicielnicami. Dla tkanin wąskich i niewielkiej gęstości osnowy stosuje się rozwiązanie C, D, natomiast dla tkanin szerokich i dużej gęstości osnowy, rozwiązanie E, F.

    Elementy rysunku:

  • A – raport splotu,
  • B – sposób przewlekania osnowy do płochy,
  • C – sposób przewlekania osnowy do nicielnic,
  • D – plan sterowania nicielnicami,
  • E – alternatywny sposób przewlekania do nicielnic,
  • F – alternatywny plan sterowania nicielnicami,
  • G – przekrój tkaniny wzdłuż osnowy,
  • H – przekrój tkaniny wzdłuż wątku,
  • a) – ilustracja pokrycia osnowowego i sposób jego przedstawiania na rysunku splotu,
  • b) – ilustracja pokrycia wątkowego i sposób jego przedstawiania na rysunku splotu.
  • Podział splotów[ | edytuj kod]

    Splot tkacki z przewagą pokryć osnowowych nazywa się osnowowym, a splot z przewagą pokryć wątkowych – wątkowym, natomiast splot, w którym istnieje równowaga pokryć wątkowych i osnowowych, nazywa się dwustronnym. Sploty dzielą się na: Zasadnicze

  • splot płócienny – splot dwustronny, ponieważ istnieje w nim równowaga pokryć osnowowych i wątkowych wygląd tkaniny po obu stronach jest identyczny;
  • splot skośny „S” lub „Z” (np. czteronitkowy ) – może występować jako:
  • wątkowy
  • osnowowy
  • dwustronny
  • splot atłasowy – może występować jako osnowowy (atłas) lub wątkowy (satyna); w niektórych opracowaniach rozdziela się te dwie odmiany splotu atłasowego i odmianę wątkową nazywa się splotem satynowym; prawidłowe zaprojektowanie splotu atłasowego jest dość skomplikowane.
  • Pochodne zasadniczych
    Wygląd powierzchni tkaniny wykonanej w splocie skośnym łamanym – jodełka.
  • sploty rypsowe – pochodne splotu płóciennego: poprzeczny, podłużny, skośny „S” lub „Z”;
  • sploty panamowe – pochodne splotu płóciennego: regularny, nieregularny;
  • sploty skośne – pochodne splotu skośnego zasadniczego: łamany (jodełka), stromorządkowy, wielorządkowy, wzmocniony, krzyżykowy;
  • sploty atłasowe – pochodne splotu atłasowego zasadniczego: nieregularny, wzmocniony, cieniowany, wieloskokowy.
  • Różne kombinacje splotów dają możliwość uzyskania różnorodnych wzorów z żakardowymi włącznie.





    Reklama

    Czas generowania strony: 0.816 sek.