Spandex

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strój z lycry
Strój z lycry

Spandex (lycra, elastan)elastyczne włókno syntetyczne (elastomer poliuretanowy), wynalezione w 1958 r. przez Josepha Shiversa w laboratoriach firmy DuPont, przez którą jest produkowane i rozprowadzane.

Kopolimery – rodzaj polimerów, których łańcuchy zawierają dwa lub więcej rodzajów merów. W odróżnieniu od kopolimerów, polimery zawierające tylko jeden rodzaj merów nazywa się często homopolimerami. Głównym powodem otrzymywania kopolimerów są ich szczególne własności fizyczne, których nie mogą posiadać homopolimery i ich proste mieszaniny zawierające te same mery.Poliuretany (PUR lub PU) – polimery powstające w wyniku addycyjnej polimeryzacji, wielofunkcyjnych izocyjanianów do amin i alkoholi. Cechą wyróżniającą poliuretany od innych polimerów jest występowanie w ich głównych łańcuchach ugrupowania uretanowego [−O−CO−NH−]. Z formalnego punktu widzenia, poliuretany są estrowo-amidowymi pochodnymi kwasu węglowego

Lycra jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Invista (dawniej część DuPont).

Chemicznie jest to kopolimer blokowy, w którym występują na przemian sztywne, krótkie bloki uretanowe, zawierające ugrupowania aromatyczne i giętkie, dość długie bloki oligoglikolowe o stopniu polimeryzacji ok. 40.

Właściwości[ | edytuj kod]

Włókna spandex odznaczają się dużym wydłużeniem przy zerwaniu, wynoszącym 500–1000%, a w porównaniu z nićmi produkowanymi z tradycyjnych kauczuków 2–3 krotnie większą wytrzymałością na zerwanie. Na właściwości produktu bardzo duży wpływ ma sposób wytwarzania włókien z gotowego polimeru, a następnie sposób ich splatania w gotową nić.

Znak towarowy – prawnie chroniony, niepowtarzalny element produktu, skutecznie odróżniający go od produktów konkurencyjnych. Znakiem towarowym może być w szczególności nazwa, fraza, symbol, logo, projekt, obraz, kształt produktu, motyw, melodia użyty przez przedsiębiorcę w obrocie gospodarczym w celu uzyskania jednoznacznej identyfikacji swoich towarów lub usług wśród konsumentów.Wełna – włókno naturalne uzyskiwane z okrywy włosowej (sierści) owiec, lam, wielbłądów, kóz, królików i innych. Włókno wełniane posiada charakterystyczne cechy (karbikowatość, łuskowatość, lanolina), dzięki którym nadaje się doskonale do wytwarzania wysokiej jakości, wyrobów włókienniczych.

Ze spandexu produkuje się różnego rodzaju tkaniny i dzianiny, które w różnych częściach świata mają różne nazwy handlowe, które są zastrzegane w porozumieniu z firmą DuPont przez wytwórców tych tkanin. Najczęściej spotykaną w Polsce jest lycra. Inne nazwy to elastan, dorlastan, linel i wiele innych. Tkaniny zazwyczaj nie produkuje się z samego spandeksu, lecz splata się go z innymi włóknami, np. z nylonem lub wełną.

Związki aromatyczne – związki organiczne posiadające w cząsteczce zdelokalizowane elektrony π, tworzące tzw. układ aromatyczny. Zapewnia on cząsteczce dużo większą trwałość niż należałoby oczekiwać dla związku zawierającego wiązania podwójne.Joseph Clois Shivers (ur. 29 listopada 1920 w Marleton, 1 września 2014) – amerykański chemik, doktor chemii (absolwent Duke University). W czasie II wojny światowej pracował nad syntetycznymi włóknami użytecznymi w zwalczaniu malarii. Od 1946 roku pracownik firmy DuPont, zajmował się włóknami syntetycznymi, wynalazł lycrę (spandex) w 1949 roku.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. http://lycra.com/g_en/webpage.aspx?id=142 (ang.) [dostęp 2009-05-15]
  2. http://www.lycra.com (ang.) [dostęp 2009-05-15]




Warto wiedzieć że... beta

Włókna syntetyczne - włókna chemiczne wytwarzane w różnych procesach technologii chemicznej z polimerów nie występujących w przyrodzie (np. z poliamidów, poliestrów, poliuretanów), otrzymywanych z monomerów w procesach polimeryzacji lub polikondensacji. Proces wytwarzania włókien obejmuje m.in.:
E. I. du Pont de Nemours and Company (NYSE: DDPRA, NYSE: DDPRB, NYSE: DD), szerzej znany jako DuPont – jeden z największych koncernów chemicznych na świecie. Spółka publiczna notowana na New York Stock Exchange. Firma została założona w czerwcu 1802 roku i zajmowała się prowadzeniem młyna produkującego proch czarny.
Elastomery – to polimerowe tworzywa sztuczne lub naturalne, które cechuje zdolność do odwracalnej deformacji pod wpływem działania sił mechanicznych, z zachowaniem ciągłości ich struktury. Elastomery to szersza grupa materiałów niż gumy, które stanowią tylko jedną z klas elastomerów.
Poli(tlenek etylenu) (z ang. Polyethylene glycol, PEG lub Polyethylene oxide, PEO) – polimer z grupy polieterów, o ogólnym wzorze H-O-[-CH2-CH2-O-]n-H gdzie n wynosi od 4 do 120. W zależności od masy cząsteczkowej mogą być cieczami lub ciałami stałymi. Największe zastosowanie znajdują gęste ciecze o masie cząsteczkowej od 200 do 600.

Reklama