Sorbona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sorbona (fr. La Sorbonne) − zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, powstały jako kolegium na dawnym Uniwersytecie Paryskim, obecnie mieszczący szereg instytucji badawczych i edukacyjnych.

Jacques Lemercier, właściwie Le Mercier (ur. 1585 w Pontoise, zm. 4 czerwca 1654 w Paryżu) – francuski architekt, rzeźbiarz i rytownik.Bursa - internat zwany tak od wspólnej sakiewki (łac. bursa - sakiewka, kasa), z której, dzięki hojności dobroczyńców, korzystali niezamożni uczniowie.

Historia[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Uniwersytet Paryski.
Plac i kaplica Sorbony na początku XIX w.

Sorbona powstała w 1253 r. jako jedno z kolegiów Uniwersytetu Paryskiego. Z czasem jednak zaczęto odnosić tę nazwę do całego Uniwersytetu.

Od końca XI w. Paryż stał się jednym z najważniejszych centrów intelektualnych w Europie, przyciągając uczniów i nauczycieli z całej Europy. Stopniowo reguły nauczania i przynależności do społeczności scholarów (universitas) ulegały formalizacji i od początku XIII w. można mówić o funkcjonowaniu Uniwersytetu Paryskiego.

Armand-Jean du Plessis de Richelieu (ur. 9 września 1585 w Paryżu, zm. 4 grudnia 1642 tamże) – francuski diuk, kardynał, pierwszy premier Francji.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Uniwersytet Paryski, był jednym z pierwszych uniwersytetów, stając się modelem instytucjonalnym dla później powstałych placówek. Nie był instytucją jednolitą. Nauczanie podzielone było na fakultety, a studenci na nacje. Kolegiami nazywano fundacje, które miały pomagać gorzej usytuowanym żakom. Początkowo były to bursy, w których żacy prowadzili wspólne życie kierowane podobną do klasztornej regułą. Z czasem kolegia zyskały dodatkowe budynki edukacyjne, sakralne, biblioteki. Najsłynniejszym takim kolegium było Collège de Sorbonne, założone w 1253 r. przez Roberta de Sorbon, kapelana i spowiednika króla Ludwika IX.

Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.Fundacja – forma prawna organizacji pozarządowej, której istotnym substratem jest kapitał przeznaczony na określony cel oraz statut zawierający reguły dysponowania tym kapitałem. Fundacje są po stowarzyszeniach drugą co do popularności formą prawną wśród organizacji pozarządowych.

W 1250 królowa Blanka darowała dom stowarzyszeniu. W 1258 r. zebrano środki, pozwalające zapewnić naukę i utrzymanie 16 studentom. Stowarzyszenie przyjmowało także studentów zamożnych, lecz za opłatą, byli to socii non bursales. W początkach wykładano na Sorbonie tylko teologię. Niektórzy nauczyciele specjalizowali się w kwestiach sumienia, co sprawiało, że ze wszystkich krajów Europy zasięgano ich rady w trudniejszych wypadkach. W 1259 papież Aleksander IV zatwierdził tę instytucję.

Sumienie – w niektórych religiach i nurtach etycznych wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło, a także oceniać postępowanie własne i innych ludzi. Jest to zdolność pozwalająca człowiekowi ujmować swoje czyny pod kątem moralnym i odpowiednio je oceniać. Czynnikiem decydującym w przestrzeganiu tych norm jest poczucie winy, które występuje w momencie uświadomienia sobie rozbieżności między własnym postępowaniem a przyjętymi normami. Sumienie kieruje się moralnymi kryteriami oceny, zależnymi od otoczenia społecznego i wychowania człowieka.Catholic Encyclopedia (pol. Encyklopedia Katolicka) – encyklopedia katolicka wydana w latach 1907–1912 w Stanach Zjednoczonych.

Kolegium zyskało na znaczeniu w czasach nowożytnych. Uczniowie i wykładowcy Sorbony (Société de Sorbonne) zaczęli pełnić najważniejszą rolę na Uniwersytecie Paryskim. W pierwszej połowie XVII w. staraniem absolwenta Sorbony, kardynała Richelieu, wybudowano nową siedzibę Sorbony i to tutaj przeniósł się ciężar działalności całego uniwersytetu. . Od tego czasu cały uniwersytet zaczęto potocznie określać jako Sorbonę. Sorbona, podobnie jak cały Uniwersytet, zakończyła swoją działalność podczas rewolucji francuskiej.

Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.Ludwik IX Święty (ur. 25 kwietnia 1214 w Poissy, zm. 25 sierpnia 1270 w Tunisie) – król Francji od 1226 (panował 44 lata), syn Ludwika VIII z dynastii Kapetyngów, święty Kościoła katolickiego. Był organizatorem i uczestnikiem VI i VII wyprawy krzyżowej. Z uwagi na pozycję Ludwika IX na kontynencie europejskim, angielski kronikarz, Mateusz Paris, nazwał go "królem ziemskich królów".

W 1896 roku odtworzono Uniwersytet Paryski, umiejscawiając jego administrację w budynkach Sorbony.

W 1970 roku dawny Uniwersytet w Paryżu został podzielony na trzynaście różnych uczelni. 3 z tych uczelni odwołują się w nazwie do Sorbony i korzystają z jej budynków.

  • Université de Paris I Panthéon-Sorbonne,
  • Université de Paris III Sorbonne Nouvelle,
  • Université de Paris IV Paris-Sorbonne.
  • Dodatkowo, na Sorbonie znajdują się pomieszczenia: Université de Paris V Descartes, École nationale des chartes, a także wspólny rektorat.

    École nationale des chartes – elitarna francuska szkoła wyższa. Jedna z tzw. wielkich szkół (Grandes écoles). Prowadzi specjalistyczne studia w zakresie nauk pomocniczych historii, paleografii i archiwistyki.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.

    Kampusy i budynki uniwersyteckie[ | edytuj kod]

    Sorbona na planie Paryża

    Najstarszą cześć zabudowań Sorbony stanowi Kaplica Sorbony (Chapelle de la Sorbonne) z dwukondygnacyjną barokową fasadą i charakterystyczną kopułą, zaprojektowana przez Jacques’a Lemercier. We wnętrzu świątyni znajduje się grobowiec kardynała Richelieu.

    Université Paris-IV, lub Université Paris Sorbonne, jest jednym z 13 autonomicznych uniwersytetów paryskich. Specjalizuje się w studiach językowych (języki współczesne i antyczne), naukach humanistycznych i społecznych. Jego głównym budynkiem jest część tzw. starej Sorbony (w Dzielnicy Łacińskiej), istnieje także wiele aneksów.Blanka Kastylijska, hiszp. Blanca de Castilla, fr. Blanche de Castille (ur. 4 marca 1188, zm. 26 listopada 1252) - córka Alfonsa VIII, króla Kastylii i Eleonory Angielskiej (córki Eleonory Akwitańskiej i króla Anglii Henryka II). Królowa Francji jako żona Ludwika VIII Lwa, święta Kościoła katolickiego (wspomnienie 1 grudnia)

    Po 1970 roku historyczny campus w Dzielnicy Łacińskiej, w 5ème arrondissement, został podzielony tak, aby mógł obsługiwać kilka uczelni.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jacek Kowalski i inni, Dzieje kultury francuskiej, Warszawa: PWN, 2005, s. 119.
    2. F.J. Holzwarth: Wieki średnie. T. IV: Część druga. Przewaga Niemiec w Europie w X wieku. Cesarze z domu frankońskiego i papiestwo. Czasy wojen krzyżowych. Warszawa: Przegląd Katolicki, 1882, s. 722-726, seria: Historia powszechna. [dostęp 22.12.2013].
    3. The Sorbonne in the Modern Era. [dostęp 2018-12-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-19)].
    4. University of Paris w: Catholic Encyclopedia (1913)
    5. The Sorbonne in the 19th century. [dostęp 2018-12-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-30)].
    6. Barbara Górecka: Dzielnica Łacińska wokół Sorbony (pol.). 24 czerwca 2010. [dostęp 2013-12-22].
    Robert de Sorbon (ur. 9 października 1201, zm. 15 sierpnia 1274) – francuski teolog, kapelan Ludwika IX, założyciel Sorbony.Université Paris-V, lub Université Paris Descartes, jest jednym z 13 autonomicznych uniwersytetów paryskich. Obecnie na uniwersytecie uczy się ponad 32 000 studentów wszystkich kierunków oraz fakultetów, co czyni Université de Paris V jednym z największych kampusów uniwersyteckich Paryża.




    Warto wiedzieć że... beta

    Rewolucja francuska (nazywana też Wielką Rewolucją Francuską lub Wielką Rewolucją) – okres w historii Francji w latach 1789–1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych i obalenia monarchii Burbonów.
    Université Paris-I lub Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne – jeden z 13 autonomicznych uniwersytetów paryskich. Jego specjalizacje obejmują ekonomię, zarządzanie, historię sztuki, filozofię, nauki humanistyczne, prawo i nauki polityczne. Centrum administracyjne uniwersytetu znajduje się w pod adresem 12, place du Panthéon, w 5. dzielnicy Paryża, kilka wydziałów ma siedzibę w historycznym budynku Sorbony, uniwersytet posiada też około dwudziestu ośrodków w różnych częściach miasta. Uniwersytet specjalizuje się w domenach takich jak prawo, nauki ekonomiczne oraz polityczne, zarządzanie, sztuka oraz nauki społeczne. Jest członkiem PRES i HESAM.
    La Sorbonne - tradycyjna nazwa historycznego uniwersytetu paryskiego założonego w 1257 roku, jednego z najstarszych i najbardziej znanych w Europie.
    Dzielnica Łacińska (fr. Quartier latin) - uniwersytecka dzielnica Paryża. W VI wieku założono tu opactwo Sainte-Geneviève, w XII Saint-Victor. Poza tym znajdują się tu m.in. kompleks klasztorny benedyktynów Val-de-Grâce, zamieniony po rewolucji francuskiej w szpital wojskowy, dawne opactwo Port-Royal, Kolegium Francuskie, Sorbona, Panteon, muzeum Cluny.
    Fasada – główna, efektowna elewacja budynku, o szczególnie dużej dekoracyjności, często nawet monumentalna, spełniająca funkcje reprezentacyjne wobec całego gmachu, a przez to wyróżniająca się spośród pozostałych elewacji. Zazwyczaj jest to elewacja przednia, jednak w budynkach narożnych mogą istnieć dwie fasady, a w wolno stojących nawet trzy lub wszystkie.
    5. dzielnica Paryża (fr. 5 arrondissement de Paris) – jedna z dwudziestu dzielnic (arrondissement) Paryża, położona na lewym brzegu Sekwany. Jest to najstarsza część miasta, obejmuje m.in. Dzielnicę Łacińską, Sorbonę, Panteon, muzeum Cluny oraz Collège de France.
    Nacja (łac. natio) – wczesny rodzaj korporacji akademickiej na średniowiecznych uniwersytetach. Nacje oparte były na kryterium geograficznym i miały na celu obronę wspólnych interesów.

    Reklama