Sojuz-TMA

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sojuz-TMA (ros. Союз-ТМА) – rosyjski załogowy pojazd kosmiczny, 5. generacja statków Sojuz. Została wprowadzona specjalnie na potrzeby lotów na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Ta wersja z wyglądu zewnętrznego była podobna do statków Sojuz-TM, jednak miała przebudowane wnętrze, skonstruowane specjalnie na potrzeby astronautów z USA i innych krajów (podczas 4 pierwszych lotów na ISS musiały być przestrzegane specjalne reguły dotyczące wzrostu i masy ciała uczestników lotu), posiadała również lepszy system spadochronowy oraz szklany kokpit.

Sojuz (ros. Союз, "związek, zjednoczenie, sojusz") – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do manewrowania i łączenia się z innymi obiektami w przestrzeni kosmicznej. Mogą one zabrać na swój pokład załogi liczące maksymalnie do trzech osób. Od 1967 r. Sojuzy są środkiem transportu kosmonautów na orbitę. Zgodnie z radziecką tradycją nazwy Sojuz zaczęto również używać do rakiety nośnej, która wynosiła na orbitę ten statek kosmiczny.Statek kosmiczny – pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:

Sojuz-TMA-M[ | edytuj kod]

Od 2010 do 2016 wykorzystywana była ulepszona wersja Sojuza-TMA znana dziś jako Sojuz-TMA-M (ros. Союз-ТМА-М). 36 przestarzałych części zostało zastąpionych przez 19 nowoczesnych urządzeń pokładowych, co pozwoliło na zmniejszenie masy pojazdu o 70 kg w stosunku do poprzedniej wersji. Cyfrowy komputer pokładowy Argon oraz analogowe urządzenia pokładowe (używane w statkach Sojuz od ponad 30 lat) zastąpiono nowymi urządzeniami cyfrowymi (Argona zastąpiła nowa jednostka o nazwie CWM-101). Zmiany dotyczyły również materiału dla wnęki instrumentów pokładowych, użyto stopów aluminium. Zabieg ten zmniejszył koszty produkcji.

Sojuz-TM (ros. Союз-ТМ) – czwarta generacja pojazdów kosmicznych typu Sojuz, przeznaczonych do lotów na stację Mir, a także w latach 2000–2002 na Międzynarodową Stację Kosmiczną. W porównaniu do Sojuza-T, Sojuz-TM miał lepsze systemy lądowania, komunikację radiową oraz nowy system zbliżania Kurs.Stopy aluminium – tworzywa metaliczne otrzymane przez stopienie aluminium z jednym lub większą liczbą metali (bądź z niemetalami), celowo wytworzone dla uzyskania żądanych właściwości.
Wnętrze statku Sojuz-TMA

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Three men fly Soyuz capsule to space from snowy pad. Spaceflight Now. [dostęp 2012-08-13].
  2. Soyuz TMA-M manned transport vehicle of a new series. RKK Energia. [dostęp 2012-08-13].

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Mir Hardware Heritage
  • David S.F. Portree, Mir Hardware Heritage, NASA RP-1357, 1995 (ang.)
  • Mir Hardware Heritage (wikisource) (ang.)
  • Encyclopedia Astronautica (ang.)
  • NASA – Russian Soyuz TMA Spacecraft Details (ang.)
  • www.russianspaceweb.com – The Soyuz spacecraft (ang.)
  • Sojuz (ros. Союз, związek) – seria radzieckich oraz rosyjskich pojazdów kosmicznych. Program zapoczątkowano we wczesnych latach sześćdziesiątych jako część radzieckiego programu lądowania na Księżycu. Do programu zalicza się zarówno kapsuła jak i rakieta nośna, obie pod nazwą Sojuz. Należy przy tym zaznaczyć, że nazwa Program Sojuz ściśle rzecz biorąc odnosi się jedynie do pierwszych lotów kapsuł, mających na celu przygotowanie do lotów na Księżyc. Od misji Sojuz 11 loty realizowano w ramach innych programów – Ałmaz, Salut, Mir i ISS. Ostatni lot Sojuza zaplanowany jest na rok 2014.




    Reklama