Sobota

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sobota (sobota , skrót sob., symbol w kalendarzu So) – dzień tygodnia między piątkiem a niedzielą.

Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie postuluje większość religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm.Tydzień – pozaukładowa jednostka czasu, okres 7 dni. Ta miara czasu związana jest z fazami Księżyca i odpowiada mniej więcej 1/4 miesiąca. Znany już był Babilończykom w drugim tysiącleciu p.n.e. Tydzień został wprowadzony do urzędowego kalendarza Cesarstwa Rzymskiego w 321 r. n.e., a później został przyjęty w średniowiecznym kalendarzu kościelnym.

Według normy ISO-8601 jest szóstym dniem tygodnia.

W tradycji biblijnejchrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, sobota jest siódmym, ostatnim dniem tygodnia.

W religii żydowskiej sobota jest dniem świątecznym, zwanym szabatem. Biblijna opowieść o stworzeniu świata wyjaśnia jej genezę – ostatniego dnia tygodnia Bóg odpoczął po dziele stworzenia. W ortodoksyjnym judaizmie ściśle przestrzegany jest nakaz powstrzymania się od pracy.

Śani ( dewanagari शनि, शनिदेवता , "Powolny" ), W hinduizmie to jedna z graha, planeta Saturn, a zarazem jej bóg, zsyłający niepowodzenie, jeśli nie został przebłagany, wedle różnych źródeł dosiada żółwia, wronę lub sępa. Ostatnie dwa wierzchowce (wahana) symbolizują jego negatywną stronę.Weekend (ang. week – tydzień + end – koniec, całość słowa znaczy koniec tygodnia ) – potoczne określenie dwóch dni wolnych od pracy (soboty i niedzieli), które kończą tydzień.

Polska nazwa, podobnie jak w wielu innych językach europejskich wywodzi się od szabatu – świątecznego dnia odpoczynku obchodzonego przez wyznawców judaizmu i niektórych Kościołów chrześcijańskich, który trwa od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę; por. np. hiszp. sábado, wł. sabato, czes. sobota, ros. суббота (subbota), serb.-chorw. subota, również niem. Samstag.

Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.Wolna sobota – w okresie PRL-u sobota będąca dniem wolnym od pracy, wprowadzonym w ówcześnie obowiązującym 6-dniowym tygodniu pracy.

W języku niemieckim funkcjonuje również nazwa Sonnabend, pochodząca z czasów przedchrześcijańskich i nawiązująca do germańskiej rachuby czasu, w której doba zaczynała się od wieczora: Sonnabend < Sonn + Abend ‛wieczór’, tj. wieczór tej samej doby, co Sonntag (niedziela).

Języki skandynawskie (języki nordyckie, nordyjskie, północnogermańskie) – północna grupa języków germańskich, którymi posługuje się blisko 18 mln mówiących, zamieszkujących Europę Północną, konkretnie takie kraje jak: Szwecja, Dania, Norwegia, Islandia oraz Wyspy Owcze.Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

W językach nordyckich oznacza ‛dzień kąpieli’: np. duń. lørdag. Na nazewnictwo niektórych innych języków germańskich i celtyckich wpłynęła łacińska nazwa dies Saturni ‛dzień Saturna’: np. ang. Saturday.

W kulturze zachodniej sobota jest dniem częściowo lub całkowicie wolnym od pracy. Wraz z niedzielą tworzy weekend.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Wielka Sobota
  • wolna sobota
  • Nazwy dni tygodnia
  • Śani
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski: Skracanie nazw dni tygodnia. Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2007-04-04. [dostęp 2013-08-28].
    2. Norma ISO-8601. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna, 2004-12-01. [dostęp 2013-03-09].
    3. Andrzej Przybylski: Ukradzione niedziele. niedziela.pl, 2009. [dostęp 2013-03-09].
    4. Według Mitologii Słowian podług Naruszewicza, Lelewela, Bogusławskiego, Brucknera i Gruszewskiego, wyd 3,. Kraków 2004 nazwa Sobota wywodzi się od słowiańskiej bogini ziół leczniczych Soboty.
    5. Radosław Kotarski: Polimaty #39 Skąd się wzięły dni tygodnia?.
    Nazwy dni tygodnia, jak również tydzień, w języku polskim, podobnie jak w większości języków słowiańskich, wywodzą się z czasów początków chrystianizacji Słowian przez misjonarzy w VII wieku, a nazwy dni zostały utworzone w sposób numeryczny „odliczając” ich kolejność po niedzieli, która pierwotnie była początkiem tygodnia, jednak w potocznym użyciu, nazwy te zostały uznane za numer dnia w tygodniu czego skutkiem jest uznanie poniedziałku za pierwszy dzień tygodnia.Store Norske leksikon (Wielka encyklopedia norweska) - norweska encyklopedia w języku bokmål. Powstała po fuzji dwóch dużych, tworzących encyklopedie i słowniki wydawnictw norweskich Aschehoug i Gyldendal w 1978 roku, które utworzyły wydawnictwo Kunnskapsforlaget. Były cztery wydania papierowe: pierwsza w latach 1978-1981 w 12 tomach, druga w latach 1986-1989 w 15 tomach, trzecia w latach 1995-1999 w 16 tomach i czwarta w latach 2005-2007 w 16 tomach. Ostatnie wydanie zawierało 150 tys. haseł i 16 tys. ilustracji i zostało opublikowana przy wsparciu finansowym stowarzyszenia Fritt Ord. W 2010 roku ogłoszono, że nie będzie już wydań papierowych encyklopedii. Encyklopedia dostępna jest on-line od 2000 roku, a od 2009 roku może być edytowane przez użytkowników. Kunnskapsforlaget korzysta jednak z pomocy ekspertów przy sprawdzaniu treści zamieszczonych przez czytelników.




    Warto wiedzieć że... beta

    Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku (w formie koinè (gr. κοινὴ)), uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Poszczególne tradycje chrześcijańskie mają nieco inny kanon ksiąg biblijnych.
    Jan Bogusław Grzenia (ur. 1962) – polski językoznawca, autor licznych słowników, doktor nauk humanistycznych specjalizujący się w problematyce języka w Internecie, językoznawstwie polonistycznym, kulturze języka, onomastyce i stylistyce; również wydawca.
    Wielka Sobota – przedostatni dzień Wielkiego Tygodnia, poprzedzający święto Zmartwychwstania i drugi dzień Triduum Paschalnego. Obchodzone przez chrześcijan obu tradycji, wschodniej i zachodniej.
    Saturn (łac. Saturnus, gr. Κρόνος Krónos, z łac. sator "siewca") – staroitalski bóg rolnictwa, zasiewów i czasu, legendarny władca Italii. Małżonką Saturna była Ops.
    Język serbsko-chorwacki (serbochorwacki, chorwackoserbski, chorwacki czyli serbski) – obecnie jest to kontrowersyjna (patrz poniżej) nazwa zbioru blisko spokrewnionych języków standardowych i dialektów (diasystem), należących do grupy południowej języków słowiańskich.
    Judaizm – religia monoteistyczna, której podstawą jest wiara w jednego Boga (osobowego, niepodzielnego, będącego bytem niematerialnym, bezcielesnym i wiecznym), będącego nie tylko Stwórcą świata, ale także jego stałym „nadzorcą”, czy też „opiekunem”. Bóg ten zawarł z ludem Izraela wieczyste przymierze, obiecując ochronę i pomoc w zamian za podporządkowanie się jego nakazom.
    Szabat, szabas, sabat, sobota (hebr. שַׁבָּת, odpoczynek) – w judaizmie i tradycji chrześcijańskiej ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia (czyli sobota).

    Reklama