Slawonia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obszar Slawonii zaznaczony na mapie Chorwacji
Slawonia i Srem
Historyczny herb Slawonii

Slawonia(także: Sławonia, chor. Slavonija) – historyczna kraina we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy. Często zaliczany jest do niej także region Sremu.

Królestwo Slawonii – prowincja Monarchii Habsburskiej w XVIII i XIX stuleciu, a od 1867 jako jeden z krajów koronnych św. Stefana. W skład prowincji wchodziły północne części regionów Slawonii (dzisiaj w Chorwacji) i Sremu (dziś w Chorwacji i Serbii). Południowa część tego regionu wchodziła w skład tzw. Pogranicza Wojskowego.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

Slawonia zajmuje południowy skraj Kotliny Panońskiej. W jej skład wchodzą szerokie doliny Sawy i Drawy – Posawie i Podrawie oraz leżąca między nimi równina, z której wyrastają wzniesienia panońskich gór wyspowych (najwyższe pasmo – góry Papuk, do 953 m n.p.m.).

Główne miasta i ośrodki przemysłowe: Osijek, Slavonski Brod, Vukovar (historyczny Srem), Borovo.

Ljudevit Posawski był chorwackim księciem południowej Panonii od roku 810 do 823. Jego główną siedzibą był Sisak. Będąc władcą panońskich Chorwatów skutecznie opierał się atakom Franków, dzięki tem stał się prekursosem zjednoczenia Dalmacji i Panonii w Królestwo Chorwacji.Kotlina Panońska (55; węg. Kárpát-medence, serb. Panonska nizija, rum. Câmpia Panonică) – wielka równina w środkowej Europie, należąca pod względem geomorfologicznym do systemu alpejsko-karpackiego.

Urodzajny region rolniczy – uprawa: pszenicy, kukurydzy, buraków cukrowych, konopi, lnu, drzew owocowych, winorośli, warzyw; hodowla: bydła i trzody chlewnej.

Na początku IX wieku Slawonia tworzyła odrębne księstwo Chorwacji Panońskiej (Posawskiej) pod władzą księcia Ljudevita, sięgając na zachód do rzeki Kupy. Od X wieku w składzie Chorwacji. W XVII i XVIII wieku w składzie Pogranicza Wojskowego między habsburskimi Węgrami a imperium osmańskim. Po pokoju karłowickim odtworzona w granicach przesuniętych na wschód jako odrębne Królestwo Slawonii. Po ugodzie chorwacko-węgierskiej w 1868 połączona z Chorwacją jako część Trójjedynego Królestwa Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. Po rozpadzie Jugosławii w 1991 roku zachodnie (okolice Okučani) i wschodnie, zaliczane do Sremu, (okolice Vukovaru) skraje Slawonii zostały przez miejscowych Serbów włączone do Republiki Serbskiej Krainy. Od czasu jej likwidacji w 1995 pozostają w granicach Chorwacji.

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија/ Republika Srbija – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie federacji Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie. De facto na południu Serbia graniczy z Kosowem, którego jednostronnie ogłoszoną niepodległość uznała część państw świata. Od 29 lutego 2012 r. kraj ten posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej, a w czerwcu 2013 UE wyraziła zgodę na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych w styczniu 2014.Schiavonia – we wczesnym średniowieczu prowincja Republiki Weneckiej leżąca na obszarze byłych prowincji rzymskich: Dalmacji, zachodniej Panonii, południowej części Noricum oraz Galii Przedalpejskiej, które na początku VII wieku zajęte zostały przez plemiona Chorwatów i Serbów.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. "Sławonia: Sklawonija (: łac. Sclavonia, wł. Schiavonia) w: Polska a Europa w świetle nazw geograficznych. Karol Zierhoffer, Zofia Zierhoffer, 2007 s. 141
  2. Wojciech Tyluś, Slavonia, Baranja i Srijem - miejsca, które warto odwiedzić, CroLove.pl, 16 października 2018 [dostęp 2021-01-16] (pol.).
Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Papuk – pasmo gór średnich w południowej części Kotliny Panońskiej, w północnej Chorwacji (Slawonii). Należy do grupy panońskich gór wyspowych. Najwyższe wzniesienie - Papuk, 953 m n.p.m., inne: Točak (887 m), Ivačka glava (913 m), Češljakovački vis (820 m) i Kapovac (792 m).




Warto wiedzieć że... beta

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Borovo (cyr. Борово) – wieś w Serbii, w okręgu raskim, w mieście Kraljevo. W 2011 roku liczyła 83 mieszkańców.
Kukurydza zwyczajna (Zea mays) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny wiechlinowatych. Należy do zbóż. Pochodzi z Meksyku. Nie występuje w formie dzikiej. Największymi producentami są Stany Zjednoczone, Chiny i Brazylia.
Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Chorwacja, Republika Chorwacji – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 28. członek wspólnoty.

Reklama