Skyfos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Późnogeometryczny skyfos z VIII w. p.n.e.
Beocki skyfos „kabirejski” z V/IV w. p.n.e.
Czarnofigurowy skyfos attycki typu A z końca VI w. p.n.e.
Czerwonofigurowy attycki skyfos typu B z początku V w. p.n.e.
Rzymski srebrny skyfos z I w. n.e.

Skyfos lub skifos (stgr. σκύφος skýphos, lm. skyphoi) – w ceramice starogreckiej niewielkie, głębokie naczynie z bocznymi uchwytami, służące do picia.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.Kultura helladzka – kultura epoki brązu występująca w Grecji kontynentalnej od ok. 3100 p.n.e. do ok. 1100 p.n.e., jedna z kultur egejskich. Od ok. 1600 p.n.e. w jej ramach rozwinęła się cywilizacja mykeńska istniejąca do końca epoki brązu.

Była to wyodrębniona forma niskiego pucharu lub pogłębionej czarki do wina, charakteryzująca się kształtem kubka z niewielką, pierścieniowatą podstawą (stopką) oraz dwoma uchwytami (imadłami) umieszczonymi po bokach, nieco poniżej wylewu. Naczynia te były szczególnie popularne w okresie klasycznym w starożytnej Grecji; używano ich później również w starożytnym Rzymie (łac. scyphus).

Styl czerwonofigurowy (technika czerwonofigurowa, malarstwo czerwonofigurowe) – sposób malowania naczyń w starożytnej Grecji. Wszedł w życie około 530 roku p.n.e. Polegał na delikatnym wyskrobaniu żądanej sceny lub postaci na wcześniej wymalowanym firnisem i wypalonym naczyniu. Zastosowanie tej techniki wiąże się z twórczością malarza Andokidesa, ucznia Eksekiasa. W odróżnieniu od stylu czarnofigurowego umożliwiał bardziej szczegółowe oddawanie detali. Dzięki odpowiedniemu wypalaniu uzyskiwano czerwone postaci na czarnym tle. Technika ta była łatwiejsza i dawała lepsze efekty artystyczne niż styl czarnofigurowy. Przy jej wykorzystaniu powstały największe dzieła malarstwa wazowego.Maria Ludwika Bernhard (ur. 1908, zm. 1998 w Warszawie) – polska badaczka starożytności klasycznej, zasłużony naukowiec i wykładowca w dziedzinie archeologii śródziemnomorskiej; żołnierz AK.

Najstarsze skyfosy występują już w okresie późnohelladzkim (XIII-XII w. p.n.e.), rozwinięcie charakterystycznego kształtu zyskały od IX/VIII w. p.n.e. w ceramice geometrycznej i korynckiej, lecz dopracowaną i zróżnicowaną postać przybrały dopiero w ceramice attyckiej. W niej również powstały tak szczególne odmiany jak skyfos kantarosowy, mastoidalny, bezimadłowy czy antropomorficzny (w formie głowy mężczyzny/satyra). W imperium rzymskim naczynia biesiadne tego rodzaju wyrabiano częściej z metali szlachetnych, jako luksusowe, z wymyślną dekoracją (np. Puchar Warrena).

Attyka (starogr. Ἀττική Attikḗ, nowogr. Αττική Attikí łac. Attica) – kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Aktualnie Megarę zalicza się do Attyki. Obecnie Attyka to region administracyjny (nowogr. περιφέρεια periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionem Grecja Środkowa i regionem Peloponez.Metale szlachetne – zwyczajowa nazwa metali odpornych chemicznie, do których zazwyczaj zalicza się platynowce (ruten, rod, pallad, osm, iryd i platynę) oraz dwa metale z grupy miedziowców: srebro i złoto (miedź, ze względu na nieco wyższą reaktywność, zalicza się do metali półszlachetnych), czasem także rtęć i ren. Określa się je także jako metale, które w szeregu napięciowym przyjmują wartości dodatnie (mają dodatni potencjał standardowy). Metale szlachetne zaliczają się do metali nieżelaznych ciężkich (o ciężarze właściwym pow. 3,6).

W typologii ceramiki antycznej wyróżnia się liczne odmiany tego naczynia, m.in.:

  • skyfos geometryczny z VIII wieku p.n.e.: mający postać bezstopkowej, pogłębionej, prostopadłościennej lub nieco uwypuklonej czarki z dwoma poziomymi uchwytami
  • skyfos koryncki: mocno przewężony ku dołowi, o małej, słabo zaznaczonej stopce, z niemal poziomymi imadłami umieszczonymi tuż pod wylewem (VIII/VII-VI w. p.n.e.)
  • skyfos Hermogenesa: formą pochodny od korynckiego, lecz z nisko osadzonymi, wysoko wzniesionymi imadłami, zdobiony czarnofigurowo z charakterystycznym pasem środkowym wypełnionym drobnymi figurami
  • skyfos beocki: czarnofigurowy, typowy dla tzw. Grupy Kabirów – walcowaty, o niemal prostopadłych ściankach, osadzony na masywnej, krążkowej stopce, z pionowymi pierścieniowymi imadłami, z końca V w.– połowy III wieku p.n.e.
  • skyfos kyliksowy: czarnofigurowa forma pośrednia – niski, na sporej kolistej stopce, o pełnej czaszy z nieco odchylonym wylewem i masywnymi, lekko wzniesionymi uchwytami
  • skyfos attycki typu A: szerszy, o pełniejszej czaszy, dość prostych, lekko rozchylonych ściankach, sporej, odstającej stopce i z poziomymi imadłami poniżej szerokiego wylewu (wyodrębnionego lub nie); typowy dla techniki czerwonofigurowej
  • skyfos attycki typu B: bardziej zaoblony, z jednym uchwytem poziomym i jednym pionowym tuż pod wylewem lekko nachylonym do wnętrza; popularny zwłaszcza wariant glaux (γλαῦξ) – „sowi”, tj. z licowym motywem ateńskiej sowy
  • skyfos Hierona: podobny typ attycki, lecz na pełnej, odstającej stopce, z mocno uniesionymi poziomymi imadłami i lekko rozchyloną krawędzią wylewu
  • attycki bezimadłowy z V/IV wieku p.n.e.
  • skyfos typu Saint Valentin: attycki, z V wieku p.n.e., formą zbliżony do korynckiego, lecz o charakterystycznej dekoracji białej w postaci wzorów geometrycznych i roślinnych (liście laurowe)
  • skyfos południowoitalski (kampański): w postaci wysokiego kubka o dość prostych ściankach i pełnej, ale słabo wyróżnionej stopce, z masywnymi poziomymi uchwytami poniżej wylewu, czerwonofigurowy z IV wieku p.n.e.
  • skyfos Ksenona (apulski): czarnopokostowany z czerwonofigurową dekoracją, z IV wieku p.n.e.
  • skyfos w stylu Gnathia: na wysokiej, wyraźnie odciętej i profilowanej stopce, o skręcanych (tordowanych) imadłach pionowych i żłobkowanym brzuścu, czarnopokostowany z dekoracją nanoszoną białą farbą, z połowy IV wieku p.n.e.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • kantaros
  • kyliks
  • Wawrzyn (Laurus L.), nazywany także laurem, drzewem laurowym – rodzaj drzew i krzewów z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Występuje głównie w basenie Morza Śródziemnego, na Maderze, Azorach i Wyspach Kanaryjskich.Przegląd Archeologiczny - czasopismo wydawane od 1919 roku. Periodyk wydawany przez długi czas przez Polskie Towarzystwo Prehistoryczne i Komisję Archeologiczną Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Obecnym wydawcą jest Instytut Archeologii i Etnologii PAN. Redakcja mieści się we Wrocławiu, gdzie znajduje się oddział Instytutu. Pismo prezentuje materiały z prac wykopaliskowych na terenie Polski.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Korynt (nowogr.: Κόρινθος, Korinthos; łac.: Corinthus) – miasto portowe w środkowej Grecji, na półwyspie Peloponez, na Przesmyku Korynckim, stolica nomosu Koryntia i demosu Korynt. Liczba mieszkańców: 36 555 (2001). Ponadto od strony północnej Korynt graniczy z dużym kurortem Lutraki, liczącym ok. 16 520 stałych mieszkańców, przygotowanym na przyjęcie kilkakrotnie większej liczby odwiedzających i stanowiącym zaplecze rekreacyjne także dla samego Koryntu. Współczesny Korynt oddalony jest o kilka kilometrów od starożytnych ruin miasta – znajdują się one we wsi Stary Korynt, u stóp góry – twierdzy.
    Ambrozjusz Teodozjusz Makrobiusz (łac. Ambrosius Theodosius Macrobius) – rzymski pisarz (jednak nierzymskiego pochodzenia, prawdopodobnie Grek) i filozof neoplatoński, żyjący i tworzący na przełomie IV i V wieku.
    Kazimierz Bulas (ur. 17 lutego 1903 w Wadowicach, zm. 26 września 1970 w Houston) – polski uczony, archeolog klasyczny, badacz starożytnej sztuki greckiej, poliglota i tłumacz, twórca nadawanych z Polski audycji radiowych w języku nowogreckim, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Od 1947 roku przebywał na Zachodzie, we Włoszech a następnie Stanach Zjednoczonych, gdzie był współautorem dwutomowego słownika polsko-angielskiego, wydanego przez Fundację Kościuszkowską.
    Styl czarnofigurowy (technika czarnofigurowa, malarstwo czarnofigurowe) – stosowany w starożytnej Grecji sposób zdobienia naczyń ceramicznych.
    Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.
    Kantaros (gr. κάνθαρος kántharos) – w starożytnej Grecji naczynie (rodzaj greckiej wazy) służące do picia.
    Konteksty. Polska Sztuka Ludowa. Antropologia kultury–etnografia–sztuka – interdyscyplinarne pismo poświęcone sztuce ludowej, antropologii kultury i etnografii, ukazujące się nieprzerwanie od 1947 roku. Pierwotną nazwa pisma to "Polska Sztuka Ludowa", obecny tytuł wprowadzono w 1990 roku wraz z rozszerzeniem zakresu poruszanej problematyki.

    Reklama