Skrzypy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Skrzypowe)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .takson-zwierzeta .naglowek{color:black;background:#d3d3a4}.mw-parser-output .takson-rosliny .naglowek{color:black;background:#90ee90}.mw-parser-output .takson-grzyby .naglowek{color:black;background:#add8e6}.mw-parser-output .takson-protozoa .naglowek{color:black;background:#f0e68c}.mw-parser-output .takson-chromalveolata .naglowek{color:black;background:#adff2f}.mw-parser-output .takson-excavata .naglowek{color:black;background:#f0e68c}.mw-parser-output .takson-amoebozoa .naglowek{color:black;background:#ffc8a0}.mw-parser-output .takson-opisthokonta .naglowek{color:black;background:#e0d0b0}.mw-parser-output .takson-sar .naglowek{color:black;background:Moccasin}.mw-parser-output .takson-bakterie .naglowek{color:black;background:#d3d3d3}.mw-parser-output .takson-archeony .naglowek{color:black;background:#f3e0e0}.mw-parser-output .takson-eukarionty .naglowek{color:black;background:#faf0e6}.mw-parser-output .takson-inne .naglowek{color:white;background:red}

Skrzypy, skrzypowe (Equisetidae) – takson roślin, współcześnie wyróżniany często w randze podklasy w obrębie paproci (Polypodiopsida), ale wciąż pozycja ta jest niepewna. Z powodu swej odrębności rośliny te były wyodrębniane także w randze własnej klasy (Equisetopsida, Sphenopsida), podgromady lub nawet gromady (Equisetophyta, Sphenophyta). Skrzypy były szczególnie zróżnicowane i odgrywały dużą rolę we florze karbonu i permu (od ok. 354 milionów lat do 248 milionów lat temu). Przedstawiciele o rozmiarach drzew (należące tu kalamity osiągały do 18 m wysokości) w kluczowym stopniu wpłynęli na uformowanie się złóż węgli kopalnych powstałych między 315 a 290 milionami lat. Współcześni przedstawiciele tej grupy reprezentują tylko jedną rodzinę skrzypowatych (Equisetaceae), z jednym rodzajem – skrzyp (Equisetum) obejmującym ok. 15 gatunków.

Skrzypowate (Equisetaceae) - jedna z trzech rodzin rzędu skrzypowców, jedyna z przedstawicielami występującymi współcześnie. Ze względu na podobieństwo przedstawicieli wymarłych do współczesnych roślin z rodzaju skrzyp - charakterystyka budowy i biologii znajduje się w artykule o rodzaju.Gametofit (z gr. gaméō – zawieram małżeństwo, phytón – roślina) – haploidalne stadium przemiany pokoleń roślin i protistów roślinopodobnych. W dawniejszych ujęciach gametofitem nazywano również analogiczne stadium u grzybów. Nazwę zawdzięcza temu, że daje początek gametom roślinnym w wyniku podziału mitotycznego. Sam gametofit powstaje w wyniku podziału mejotycznego wyspecjalizowanych komórek sporofitu nazywanych zarodnikotwórczymi (archesporami, komórkami sporogennymi lub merystem archesporialnym) i trwa do momentu fuzji gamet. Początkowo gametofity stanowią jednokomórkowe, haploidalne zarodniki. W wyniku kolejnych podziałów mitotycznych rozwijają się wielokomórkowe gametofity o różnej budowie w różnych grupach systematycznych roślin. Dojrzałe gametofity wytwarzają gametangia męskie (plemnie, anterydia), w których powstają plemniki i gametangia żeńskie (rodnie, archegonia) wytwarzające pojedyncze komórki jajowe. U większości roślin lądowych gametofit jest silnie zredukowany i całkowicie lub częściowo zależny od sporofitu ponieważ nie jest w stanie żyć bez dostarczanej do niego wody i substancji odżywczych. Wyjątek stanowią mszaki, u których pokolenie gametofitu dominuje nad sporofitem.

Morfologia[ | edytuj kod]

Rośliny o pędach żebrowanych z kanałami powietrznymi. Liście wyrastają w okółkach, są zredukowane i zwykle zrośnięte brzegami. Zarodnie są umieszczone terminalnie na liściach zarodnionośnych mających formę trzonkowatych i promieniście spłaszczonych sporangioforów. Zarodniki zdolne do fotosyntezy, zaopatrzone są w elatery.

Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).Klinolisty (Sphenophyllales) – wymarły rząd skrzypów, żyjących od końca dewonu do permu. Swój rozkwit osiągnęły w późnym karbonie, stanowiąc ważny składnik niskiej roślinności bagnisk węglotwórczych. Prawdopodobnie były pnączami.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Skrzypowce (Equisetales) – rząd roślin naczyniowych z klasy skrzypowych. W dawniejszych ujęciach systematycznych do rzędu tego klasyfikowano tylko zielne rośliny stawiane obok cechujących się przyrostem wtórnym i pokrojem drzewiastym kalamitowców Calamitales. Ponieważ jednak szereg dalszych cech różniących obie grupy (morfologia zarodników, obecność lub brak liści płonnych w kłosie zarodnionośnym i zrastanie się liści) przestał pozwalać na jednoznacznie rozdzielanie tych roślin – łączone są one współcześnie w jeden rząd. Wyróżnia się w jego obrębie cztery rodziny, spośród których tylko skrzypowate Equisetaceae mają współczesnych przedstawicieli. Do wymarłych należą: kalamitowate Calamitaceae (w tym prakalamity Archaeocalamites czasem wyodrębniane jako osobna rodzina Archaeocalamitaceae), Tchernoviaceae i Gondwanostachyaceae. Rośliny te występują na Ziemi od dewonu, przy czym odegrywały szczególną rolę w szacie roślinnej karbonu.
Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
Monilofity (Monilophyta Cantino & Donoghue 2007) – klad obejmujący niemal wszystkie rośliny zarodnikowe określane dawniej mianem paprotników z wyjątkiem wcześniej oddzielonej linii rozwojowej widłaków. Grupa siostrzana dla roślin nasiennych. Obejmuje pochodzące od wspólnego przodka rośliny, których pozycję filogenetyczną i podział na główne linie rozwojowe przedstawia poniższy kladogram:
Sporofil (gr. spóros = nasienie + phýllon = liść), liść zarodnionośny – liść, na którym tworzą zarodnie z haploidalnymi zarodnikami u widłaków, skrzypów i niektórych paproci. Sporofile mogą występować pojedynczo lub zebrane w kłosy zarodnionośne.
PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
Paprocie, paprociowe (Polypodiopsida Cronquist) – klasa paprotników. Obecnie na świecie występuje około 10 000 gatunków paproci, co jest liczbą małą w porównaniu do ich prehistorycznej różnorodności (jak się przypuszcza istniało wtedy około milion gatunków).
Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.

Reklama