Skopje

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Migawki ze Skopja

Skopje, dawniej też (obecnie niezalecane) Skopie (mac. Скопје, alb. Shkup, serb. Скопље – Skoplje, bułg. Скопие, gr. Σκόπια, tur. Üsküp) – stolica Macedonii Północnej, położona w kotlinie na wschód od Szar Płaniny nad rzeką Wardar, ludność: 509 900 mieszkańców (2018), główny ośrodek gospodarczy i naukowy kraju, węzeł drogowy oraz kolejowy ze stacją Skopje. Na południowy wschód od miasta położony jest międzynarodowy port lotniczy Skopje.

Ilirowie – starożytny lud indoeuropejski zamieszkujący u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza (głównie w okresie halsztackim) zachodnie Bałkany, dokładniej tereny między wschodnim wybrzeżem Morza Adriatyckiego a środkowym Dunajem oraz obszary wschodnich Alp. Od V wieku p.n.e. organizowali liczne państewka plemienne (m.in. Dardanowie, Autariaci, Dalmatowie, Liburnowie ) na czele których stali książęta.Most Sztuki (Мост на уметноста) – most nad rzeką Wardar przeznaczony do ruchu pieszego w Skopje w Macedonii Północnej.

Pochodzenie nazwy miasta[ | edytuj kod]

Obecna nazwa miasta może pochodzić od greckiego słowa σκοπιά – skopia, oznaczającego wojskowe obserwacyjne posterunki wartownicze. Ponadto w pobliżu obecnego miasta położone było antyczne miasto greckie Σκουποί, stolica plemienia Dardanów, po grecku alternatywnie zwanego też Σκούποι, zniszczone trzęsieniem ziemi w 518 r. Miasto zostało odbudowane dzięki pomocy pochodzącego z tych stron cesarza Justyniana I Wielkiego; zmieniono wtedy jego nazwę na Ιουστινιανή Πρώτη (Pierwsza, najważniejsza dla Justyniana).

{{Państwo infobox}} Nieznane pola: "język_używany". Macedonia (Macedonia Grecka, Macedonia Egejska, gr. Μακεδονία Makedonia) – kraina historyczna w Grecji. Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Historia[ | edytuj kod]

  • starożytna iliryjska osada Scupi, Scup
  • panowanie władców starożytnej Macedonii
  • panowanie rzymskie i bizantyńskie
  • panowanie cara Samuela Komitopula (972-992)
  • panowanie bizantyńskie 1018 – 1181
  • panowanie bułgarskie, po odrodzeniu się Bułgarii w tzw. Drugie państwo bułgarskie
  • stolica serbskiego carstwa Stefana Duszana w XIV wieku
  • blisko pięciowiekowe panowanie tureckie
  • 1910, 26 sierpnia – urodziła się św. Matka Teresa z Kalkuty.
  • stolica Jugosłowiańskiej Socjalistycznej Republiki Macedonii od 1945
  • 1963 – katastrofalne trzęsienie ziemi (w odbudowie brał udział polski architekt i urbanista Adolf Ciborowski)
  • 1991 – po rozpadzie Jugosławii, stolica niepodległej Republiki Macedonii
  • Obecnie w centrum miasta przy głównym placu (plac Macedonii, mac. Плоштад Македонија) trwa budowa nowego centrum rządowo-kulturalnego. Nad rzeką Wardar wznoszone są nowe budynki (m.in. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Muzeum Archeologiczne), niekiedy nawiązujące do poprzednich obiektów, stojących w tym miejscu do czasu pamiętnego trzęsienia ziemi w 1963 roku. W wyniku realizacji projektu Skopje 2014, wokół placu stanęło wiele pomników nawiązujących do odległej historii (m.in. monumentalny pomnik Aleksandra Macedońskiego oraz pomnik cesarza Justyniana I Wielkiego); prowadzone są również prace renowacyjne starszych obiektów.

    Kotlina – rozległa, niezbyt mocno wydłużona, wklęsła forma terenu, ze wszystkich stron otoczona wzniesieniami. Może być w postaci zamkniętej (bezodpływowej) lub otwartej. Kotliny powstają na skutek ruchów górotwórczych (czyli orogenezy) lub w wyniku erozji.Konflikt grecko-macedoński – konflikt rozpoczęty odmową uznania przez Grecję państwa o nazwie Republika Macedonii. Konflikt ten jest ważnym problemem greckiej i macedońskiej polityki zagranicznej od roku 1992, rzutującym także na proces rozszerzenia NATO i Unii Europejskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Plac Macedonii (mac: Плоштад Македонија, Ploštad Makedonija) to główny plac Skopje, stolicy Republiki Macedonii Północnej. Jest największym placem w kraju. Jego łączna powierzchnia wynosi 18.500 metrów kwadratowych. Znajduje się w centralnej części miasta i przecina rzekę Wardar. Odbywają się tutaj liczne wydarzenia kulturalne, polityczne oraz festyny z okazji Świąt Bożego Narodzenia. Na placu tym Kiro Gligorow ogłosił także niepodległość Macedonii od Jugosławii. Plac jest częścią projektu Skopje 2014.
    Język albański (alb. Gjuha shqipe) – język indoeuropejski z grupy satem, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię (450 tys.), a także Włochy (Arboresze) i Grecję (Arwanici). W Albanii, Kosowie i Macedonii posiada on status języka urzędowego.
    Cerkiew świętego Pantelejmona w Nerezi - prawosławna cerkiew we wsi Nerezi, wzniesiona w 1164. Należy do Macedońskiego Kościoła Prawosławnego.
    Porta Macedonia (mac: Порта Македонија ) to łuk triumfalny znajdujący się na placu Pella w Skopju w Macedonii Północnej. Jego budowa rozpoczęła się w 2011, a zakończyła w styczniu 2012.
    Ttrzęsienie ziemi w Skopju (mac. Скопски земјотрес 1963) – trzęsienie ziemi z 26 lipca 1963 roku, które nawiedziło górną część doliny Wardar z miastem Skopje. Mimo stosunkowo niewielkiej magnitudy, wstrząs z bardzo płytkim ogniskiem – bezpośrednio pod centrum miasta – spowodował niemal całkowite zniszczenie stolicy Socjalistycznej Republiki Macedonii. Zginęło tysiąc siedemdziesiąt osób, a trzy tysiące trzysta trzydzieści odniosło obrażenia.
    Wojownik na koniu – pomnik w Skopje odsłonięty 8 września 2011 roku z okazji 20-lecia niepodległości Macedonii, przedstawiający żołnierza na koniu. Należy do grupy pomników stawianych w ramach projektu rewitalizacji miasta „Skopje 2014”.
    Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.

    Reklama