Skarbiec Faraona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skarbiec Faraona

Al-Chazna (arab. الخزنة, Al-H̱azna), zwana przez Beduinów Skarbcem Faraona (خزنة الفرعون Chaznat al-Firaun) – wykuta w skale piętrowa budowla powstała w I-II w. n.e. Jest to sztandarowy i najsłynniejszy zabytek Petry.

Amazonki (gr. Ἀμαζόνες Amazónes, łac. Amazones ‘Bezpierśne’, gr. ἀμαζών amazṓn ‘ta, która nie ma piersi’) – w mitologii greckiej naród albo plemię wojowniczych kobiet.Zabytek – w języku potocznym jest to każdy wytwór działalności człowieka, będący świadectwem minionej epoki (pamiątką przeszłości), posiadający wartość historyczną, artystyczną, naukową lub emocjonalną, przy czym kryterium czasu powstania, choć najważniejsze, nie przesądza o zdefiniowaniu zabytku. Nauki humanistyczne, a w szczególności historia sztuki nie stworzyły jednej, uniwersalnej definicji zabytku przydatnej wszystkim naukom.

Fasada budowli ma wysokość ponad 40 m oraz szerokość 25 m. Wykuta z różowego piaskowca, w ciągu dnia przybiera wraz z pozornym ruchem Słońca po niebie różne odcienie. Dolne piętro fasady posiada sześć kolumn zwieńczonych korynckimi kapitelami, w tym dwie wolnostojące, podtrzymujących zdobione ornamentem roślinnym belkowanie. Nad czterema środkowymi kolumnami znajduje się trójkątny przyczółek zwieńczony attyką, na której osadzone jest górne piętro. Środkowy i boczne akroteriony zdobią ornamenty roślinne, szczątkowo zachowały się natomiast skrajnie zewnętrzne figury orłów i boczne figury jeźdźców (przypuszczalnie Dioskurów).

Piaskowiec jest to drobnoziarnista skała osadowa. Występuje jako jedna z najczęstszych skał tego typu. Występuje zwykle w warstwie wodonośnej lub w miejscach występowania złóż ropy oraz gazu ziemnego. Akroterion (naszczytnik) – terakotowa lub marmurowa dekoracja, która wieńczyła szczyt i boczne narożniki dachu (frontonu) w klasycznych budowlach greckich i rzymskich. Mógł mieć formę palmety, woluty, liści akantu, figury lub grup figur.

Górne piętro budowli zajmuje okrągły budynek (tolos), otoczony podwójną kolumnadą. Między kolumnami tolosu i kolumnami zewnętrznymi znajdują się posągi postaci ludzkich, identyfikowanych z Izydą, Wiktorią, Amazonkami i satyrami. Tolos zwieńczony jest stożkowym dachem, na którym umieszczona jest kamienna urna o wysokości 4 metrów. Nazwa Al-Chazna (skarbiec) została nadana budowli przez lokalnych Beduinów, wierzących, że w urnie tej znajdują się ukryte skarby. Urna ta w przeszłości była celem ostrzału Beduinów, mających nadzieję uwolnić z niej domniemany skarb, o czym świadczą zachowane do dziś ślady kul.

Sześcian (właściwie sześcian foremny, inaczej heksaedr) – wielościan foremny o sześciu ścianach w kształcie identycznych kwadratów. Posiada dwanaście krawędzi, osiem wierzchołków i 4 przekątne. Ścinając odpowiednio wierzchołki sześcianu otrzymujemy wielościan półforemny o nazwie sześcian ścięty.Graal (inaczej Święty Graal, Sangreal) – legendarny kielich (lub misa), z którego Chrystus pił podczas Ostatniej Wieczerzy. Nazwa Graal pochodzi od starohiszpańskiego słowa grial (kubek).

Do wnętrza budowli prowadzi wysokie na 8 metrów główne wejście, usytuowane między dwoma centralnymi kolumnami dolnego piętra, oraz dwa wejścia boczne. Główna komnata ma kształt sześcianu o boku 12 m. Poza ozdobnymi wejściami do bocznych sal brak w niej jakichkolwiek dekoracji. Funkcja pomieszczeń, jak i całej budowli, pozostaje nieznana. Przypuszczalnie Skarbiec pełnił funkcję świątyni lub grobowca któregoś z nabatejskich władców, być może Aretasa IV.

Petra (z gr. πέτρα „petra”, skała; arabski: البتراء, al-Bitrā) – ruiny miasta Nabatejczyków, którego rozkwit miał miejsce w czasach antycznych, III w. p.n.e. do I w. n.e. Petra była wtedy stolicą królestwa Nabatejczyków. Znajduje się w południowo-zachodniej Jordanii. Położona jest w skalnej dolinie, do której prowadzi jedna wąska droga wśród skał – wąwóz As-Sik. Petra słynie z licznych budowli wykutych w skałach. Sami Nabatejczycy zwali Petrę Rqm (Rakmu), co oznacza „wielobarwna”.Tolos (stgr. θόλος thólos, lm. tholoi) – określenie antycznej budowli o kilku różnych funkcjach i znaczeniach:

Budowla pojawiła się w filmie Indiana Jones i ostatnia krucjata jako miejsce ukrycia Świętego Graala.



Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Wojciech Machowski: Petra. Wrocław: Ossolineum, 2007, s. 56-59. ISBN 978-83-04-04822-5.
  2. Jodi Magness: The Archaeology of the Holy Land. Cambridge: Cambridge University Press, 2012, s. 101. ISBN 978-0-521-19535-5.
Skarbiec – specjalne pomieszczenie lub budynek przeznaczony do gromadzenia i przechowywania cennych dokumentów, kosztowności. Skarbce budowano w pałacach, zamkach – przeznaczone do przechowywania skarbów i dokumentów państwowych lub właściciela zamku; skarbce w klasztorach, kościołach – przeznaczone do przechowywania klejnotów sakralnych, darów wotywnych, pamiątek narodowych. Część zgromadzonych w skarbcach dzieł sztuki często jest eksponowana na wystawach. Znane skarbce:Dioskurowie (zw. także Tyndarydami; lp gr. Διόσκουρος Dióskouros, lm gr. Διόσκουροι Dióskouroi ‘synowie Zeusa’, lp łac. Dioscurus, lm łac. Dioscuri, Gemini ‘bliźnięta’), Kastor (gr. Κάστωρ Kástōr, łac. Castor) i Polideukes (także Polydeukes, Polluks; gr. Πολυδεύκης Polydeúkēs, łac. Pollux) – w mitologii greckiej bliźniacy, ubóstwieni herosi, Argonauci, uczestnicy łowów kalidońskich i amazonomachii, opiekunowie żeglarzy i żołnierzy.




Warto wiedzieć że... beta

Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim, typu abdżad, od strony prawej do lewej.
Beduini (arab. بدوي badawi) — pierwotnie koczownicze lub półkoczownicze plemiona krajów arabskich, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Nazwa została wprowadzona przez Arabów, aby odróżnić arabską ludność miejską — hadari i wiejską — fellahowie. Są sunnitami, choć w ich wierzeniach daje się zauważyć pierwiastki pogańskie jak kult sił przyrody.
Izyda (stgr. Ἶσις Isis, dopełniacz Ἴσιδος Isidos, egip. Iset, Iszet) – w mitologii egipskiej bogini płodności, opiekunka rodzin. W okresie rzymskim uważana za jedno z wcieleń Wielkiej Macierzy. Przypisywanym jej niekiedy zwierzęciem kultowym była krowa.
Wiktoria (łac. Victoria) – rzymska bogini, personifikacja zwycięstwa i militarnej potęgi Imperium Romanum. Poświęcona jej świątynia znajdowała się na Palatynie. Na rewersach monet rzymskich przedstawiana jako uskrzydlona młoda dziewczyna z wieńcem laurowym w ręku. Identyfikowana z grecką Nike, wchłonęła wcześniejsze italskie kulty Vacuny i Vica Poty.
Indiana Jones i ostatnia krucjata (ang. Indiana Jones and the Last Crusade) – film przygodowy z 1989 roku, trzeci z kolei o niezwykłych perypetiach Indiany Jonesa, archeologa i poszukiwacza przygód, choć nieraz numerowany również jako 25. część z racji włączania do kanonu serii Przygód młodego Indiany Jonesa i traktowania całości jako Wielkiej Księgi Przygód Indiany Jonesa. W rolę Indy’ego po raz kolejny wcielił się Harrison Ford, a ojca dzielnego archeologa zagrał Sean Connery.
Satyr (gr. Σάτυρος Satyros) – bóg grecki; demon leśny; bóstwo płodności; według niektórych ojcem satyrów był Hermes, matką Iphtime; choć nie wymieniane przez Homera, u Hezjoda określane są mianem braci nimf górskich i Kuretów. Fakt, że kojarzono satyrów z nimfami, kultem dionizyjskim oraz płodnością natury wskazuje na pierwotnie chtoniczną naturę tego bóstwa.

Reklama