Skania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Skania, Skonia (w języku duńskim i szwedzkim Skåne odsłuchaj ) – historyczna kraina (lub prowincja, landskap) Szwecji, do traktatu z Roskilde w 1658 należąca do Danii. Położona jest na południu kraju nad Morzem Bałtyckim i cieśniną Sund. Graniczy z krainami Halland, Smalandia i Blekinge. Skania połączona jest z duńską wyspą Zelandią mostem nad cieśniną Sund.

Historyczna kraina Szwecji (szw. landskap) to część Szwecji, która pojawiła się w którymś z dawniejszych podziałów politycznych tego kraju. Ze względu na dużą stabilność władzy w tym rejonie świata zwykle krainy historyczne wyróżniają się odrębnym charakterem kulturowym i geograficznym przy czym jednocześnie wielu ludzi współcześnie identyfikuje się z nimi. Główna reforma podziału terytorialnego Szwecji miała miejsce w roku 1634. W roku tym Axel Oxenstierna zastąpił stary podział nowym podziałem na regiony. Podział Oxenstierny dotyczył także Finlandii i zachował się tam do roku 1997, mimo iż kraje te nie stanowią jednego organizmu państwowego od 1809.Karelia (fin. Karjala) – kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, rozciągająca się między Morzem Bałtyckim a Białym, zamieszkiwana przez lud Karelów.

Terytorium krainy pokrywa się w zasadzie ze współczesnym (powstałym w 1997) regionem administracyjnym (län) Skania. Jedynie parafia Östra Karup, należąca do gminy Båstad w regionie Skania, leży w krainie Halland.

Jej powierzchnia wynosi około 11 tys. km², a zamieszkuje ją 1,32 mln osób (2016). Największym miastem (tätort) Skanii jest Malmö (301,7 tysiąca mieszkańców – 2015).

Inne większe miasta (tätort) to:

Smalandia (szw. Småland) – jedna z dwudziestu pięciu tradycyjnych prowincji Szwecji, położona w jej południowo-wschodniej części, stanowiąca część Gotalandii.Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
  • Helsingborg (104,2 tys.),
  • Lund (87,2 tys.),
  • Kristianstad (39,7 tys.),
  • Landskrona (32,2 tys.),
  • Trelleborg (29,3 tys.),
  • Ängelholm (27,5 tys.),
  • Hässleholm (19,3 tys.),
  • Ystad (18,8 tys.),
  • Eslöv (18,5 tys.).
  • Najwyższym wzniesieniem Skanii jest Söderåsen – 212 m n.p.m. Największe jezioro tego regionu to Ivösjön. Znajdują się tu trzy parki narodowe: Dalby Söderskog, Söderåsen i Stenshuvud. Skania to kraina zamków. Wiele spośród ponad 200 znajdujących się tu zamków i dworów dostępnych jest dla zwiedzających.

    Uusimaa, Nyland (odpowiednio fiń. i szw. Nowy Kraj), to region w Finlandii o powierzchni 9 097 km² oraz liczbie ludności wynoszącej 1 517 542 osób. Gęstość zaludnienia to 167 osoby/km² (dane z 2009 roku). W Uusimaa położone są Helsinki, największe miasto i stolica administracyjna Finlandii.Sund (duń. Øresund, szw. Öresund) – cieśnina na Morzu Bałtyckim oddzielająca Zelandię (Dania) od Skanii (Szwecja). Sund należy do Cieśnin Duńskich; łączy Morze Bałtyckie z cieśniną Kattegat oraz z Morzem Północnym.

    W Skanii działa fundacja SSF (Stiftelsen Skånsk Framtid) w latach 1993–2011 działająca w ramach UNPO i w latach 1991–2013 w ramach FUEN.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • MF Skania
  • Scania
  • Skåneland
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Statistiska centralbyrån: Folkmängd i landskapen den 31 december 2016 (szw.). [dostęp 2017-05-25].
    2. Statistiska centralbyrån: Tätorter 2015; befolkning, landareal, andel som överlappas av fritidshusområden (szw.). [dostęp 2017-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-07)].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Skania – strona dla turystów
  • Przykłady dialektów języka szwedzkiego. Skania
  • Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Zelandia (duń. Sjælland) to największa z 443 wysp Danii i 12. wyspa Europy. Zelandia położona jest między Fionią a szwedzką Skanią; z obiema połączona jest mostami poprzez cieśniny Wielki Bełt i Sund. Linia brzegowa silnie rozczłonkowana, liczne półwyspy, m.in. Ods Herred, Horns na północy, zatoki Sejerø, Roskilde Fjord, Ise Fjord na północy; Køge, Fakse na wschodzie oraz Vordingborska na zachodzie, mniejsze wyspy, takie jak Saltholm, Amager, Sejerø.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.
    Skania (szw. Skåne län) to jeden z 21 szwedzkich regionów terytorialnych (län). Graniczy z regionami Halland, Kronoberg i Blekinge. Region połączony jest z duńską wyspą Zelandią i Kopenhagą mostem nad cieśniną Sund (Öresundsbron). Siedzibą jego władz (residensstad) jest Malmö, lecz niektóre biura zarządu regionu (länsstyrelsen) znajdują się także w Kristianstad.
    Ängelholm – miejscowość w Szwecji, siedziba gminy Ängelholm w regionie Skania, położone nad rzeką Rönne i zatoką Skälderviken. Ängelholm uzyskał prawa miejskie w 1516 roku. Obecnie miasto jest popularnym ośrodkiem turystyczno-wypoczynkowym.
    Malmö – miasto (tätort) w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund w południowo-zachodniej części prowincji historycznej (landskap) Skania. Siedziba władz (residensstad) regionu administracjnego (län) Skåne, powstałego w 1997 po połączeniu dotychczasowych regionów Malmöhus i Kristianstad. Ośrodek administracyjny (centralort) gminy Malmö (Malmö kommun lub Malmö stad). Do obszaru tätortu Malmö zalicza się także Arlöv, siedzibę władz (centralort) sąsiedniej gminy Burlöv.
    Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.
    Tätort (ze szw. dosłownie „gęsto (zabudowana) miejscowość”; fiń. taajama; duń. byområde; norw.: bokmål tettsted, nynorsk tettstad; tłumaczenie ang. urban area lub locality) – termin używany w Szwecji, Finlandii, Danii i Norwegii na określenie miejscowości o liczbie mieszkańców 200 lub więcej, gdzie odległość między zabudowaniami mieszkalnymi nie przekracza 200 m oraz gdzie odsetek domów letniskowych nie jest większy niż 50%.
    Landskrona – miasto w południowej Szwecji. Siedziba władz administracyjnych gminy Landskrona w regionie Skåne. Około 28 670 mieszkańców.

    Reklama