Sierra de Neiba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Sierra de Neiba (dawniej Cordillera Meridional) – łańcuch górski w Dominikanie (prowincje Elías Piña, San Juan i Bahoruco) i Haiti o długości ok. 100 km i szerokości do 4 km.

Dominikana (Republika Dominikańska) – drugie (po Kubie) co do wielkości państwo na Morzu Karaibskim. Zajmuje ok. 2/3 powierzchni wyspy Haiti, dzieląc ją z położonym po stronie zachodniej państwem Haiti.Kreda późna (ang. Late Cretaceous) – młodsza epoka kredy, trwająca około 34 milionów lat (od 99,6 ± 0,9 do 65,5 ± 0,3 mln lat temu). Dzieli się na sześć wieków: cenoman, turon, koniak, santon, kampan i mastrycht.

Najwyższy punkt łańcucha Sierra de Neiba to Monte Neiba (2279 m n.p.m.), we wschodniej części łańcucha jest on niższy, a najwyższy punkt to Monte Bonito (1842 m n.p.m.).

Rozciąga się z północnego zachodu na południowy wschód, od północy przylega do doliny San Juan, od wschodu do doliny rzeki Yaque del Sur, a od południa leży jezioro Enriquillo, do którego prowadzi wiele kanionów, m.in. Arroyos Penitente i Yerba Buena, a także rzek, m.in. Guayabal, Barrero, Manguito, Panzo and Majagual.

Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.Łupek ilasty (dawniej Iłołupek) – skała osadowa bardzo drobnoziarnista, o wyraźnej kierunkowości, często laminowana lub warstwowana. Składa się z bardzo drobnych ziaren kwarcu i minerałów ilastych, głównie kaolinitu. Powstaje w wyniku kompakcji i diagenezy iłowców (iłu). Barwa: szara, niebieskoszara, zielonkawoszara, białoszara, żółtawa, żółtobrązowa, czerwona do czarnej, w zależności od różnych domieszek. Charakteryzuje się oddzielnością międzywarstwową lub złupkowaniem.

Łańcuch jest wododziałem, a południowe stoki należą do zlewiska jeziora Enriquillo (część cieków tylko okresowa, rzeki Panzo i Manguito w dolnych partiach gór płyną pod ziemią, rzeka Barrero za sprawą kanałów irygacyjnych nie dociera do jeziora), podczas gdy północne w zachodniej części należą do zlewiska rzeki the Macasía, dopływu Artibonito, a we wschodniej do rzeki San Juan, dopływu Yaque del Sur.

Haiti, Republika Haiti (fr. Haïti, République d’Haïti; haitański Ayiti, Repiblik Ayiti) – państwo w Ameryce Środkowej, zajmujące część wyspy Haiti na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli i graniczące z Republiką Dominikany.International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

Łańcuch składa się z dwóch równoległych pasm: niższego (do 1700 m n.p.m.), które jest przedłużeniem haitańskich Montagnes Noires, i południowego, które jest przedłużeniem haitańskich Montagnes de Trou d'Eau. Dwa pasma oddzielone są przez doliny, rozciągające się między miejscowościami Hondo Valle i Vallejuelo. Stoki większości wzniesień są bardzo strome, przekraczające 40% nachylenia. Doliny w środkowej części łańcucha głębokie i trudnodostępne. Dolina Neyba oddziela je od pasma Sierra de Bahoruco. Równolegle do Sierra de Neiba rozciągają się nienależące do niego wzgórza, m.in. Cerro Colorado i Loma La Flecha, a także doliny, m.in. Pinos del Edén, Guayabal i Los Bolos - El Maniel.

Park narodowy – forma ochrony przyrody występująca w większości państw świata; obszar powołany przez władzę szczebla krajowego celem ochrony występującej tam przyrody ożywionej (rzadziej np. cech krajobrazu, także kulturowego), na którym prawnie ograniczona jest możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, osiedlania się itd., jednak obszar przynajmniej w pewnym zakresie jest udostępniony do zwiedzania.

Łańcuch zbudowany jest z późnokredowych wapieni i łupków ilastych, przedzielonych warstwami bazaltów o sygnaturze geologicznej sugerującej związek z karaibskim płaskowyżem oceanicznym.

Stoki Sierra de Neiba podlegają silnemu antropogenicznemu wylesianiu. Na terenie Sierra de Neiba od 1995 r. znajduje się park narodowy o powierzchni 278 km².

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. o, Sierra de Neiba, mipais.jmarcano.com, 6 października 2020 [dostęp 2021-02-25] (ang.).
  2. Sierra de Neiba, www.visitdominicanrepublic.org [dostęp 2021-02-25].
  3. Parque Nacional Sierra de Neiba [zarchiwizowane] (hiszp.).
  4. Pedro Pablo Hernaiz Huerta i inni, The stratigraphy of Sierra de Neiba (Dominican Republic), „Boletín Geológico y Minero”, 118 (2), 2007, s. 313-336, ISSN 0366-0176.
  5. Sierra de Neiba national Park | The World's National Parks, www.theworldsnationalparks.com [dostęp 2021-02-27].




Reklama