Shaku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Shaku (jap. shaku) – tradycyjna japońska i chińska jednostka miary. Istnieje kilka systemów długości shaku zależnych od regionu Japonii lub branży produkcyjnej. W Japonii, w systemie zwanym kana, używanym np. w stolarce lub przy pomiarach długości mieczy japońskich, 1 shaku wynosi około 30,3 cm i znany jest jako kana-jaku.

(jap. 丈, ) – tradycyjna japońska i chińska jednostka długości. W Japonii wynosi około 3,03 m, a w Chinach natomiast około 3,33 m.Wakizashi (jap. 脇差, Wakizashi) – krótki japoński miecz jednosieczny (broń biała). Ma głownię o długości 30-60 cm, w większości z wzdłużną, wzmacniającą krawędzią zwaną shinogi. Przy pochwie wakizashi noszono krótki nożyk, szpikulec kogai i pałeczki wari-kogai. Rękojeść wakizashi nosi nazwę tsuka i jest opleciona ozdobnym sznurem uchi-himo.

W systemie służącym mierzeniu tkanin funkcjonują:

  • koma-jaku (高麗尺) wynosi około 35,6 cm.
  • gofuku-jaku (呉服尺) jest równe 1 shaku i 2 sun, i wynosi około 36,363 cm.
  • kujira-jaku (鯨尺) wynosi około 37,88 cm.
  • 1 shaku = 10 sun 6 shaku = 1 ken 10 shaku = 1

    Miecze mające dwa lub więcej shaku długości (>60cm) to miecze długie – daitō. Te o długości głowni pomiędzy jeden a dwa shaku (30-60cm) to shōtō albo wakizashi, a krótsze niż jeden shaku (<30cm) to sztylet tantō.

    Głownia, brzeszczot, (z niem.) klinga, (staropol.) żelazo – jedna z dwu podstawowych części każdej broni białej, drugą częścią jest rękojeść. Głownia jest zasadniczą (główną – stąd etymologia), roboczą częścią broni tego typu. Służy do zadawania i odparowywania ciosów. Stanowi przeważającą większość długości i masy całego narzędzia lub broni. Jest to wydłużona płaska część, prosta lub lekko zakrzywiona, najczęściej metalowa, której jedna lub obie krawędzie są ostre. Również koniec głowni jest ostry. Przy określaniu obszarów całego narzędzia mówi się, że głownia biegnie od rękojeści w dół. Głownia jest tylko częścią większego elementu, którego początek wnika w rękojeść, lub może stanowić jednocześnie także zasadniczą część rękojeści. Często między głownią a rękojeścią znajduje się jelec.Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Daitō (jap. 大刀, długi miecz) - japoński miecz o długości głowni (nagasa) większej niż 2 shaku (60 cm). Słowo to nie odnosi się do jednego konkretnego rodzaju miecza, lecz do całej kategorii, do której należy zaliczyć zarówno katanę jak i tachi.
    Shōtō (jap. 小刀) to termin odnoszący się do kategorii mieczy japońskich o długości głowni (nagasa) od jednego do dwóch shaku (30–60 cm). Rodzaj mieczy podpadający pod tę kategorię to wakizashi, natomiast kodachi, z powodu specyficznego wykonania i pomimo odpowiednich rozmiarów, często nie jest zaliczane do kategorii shōtō.
    Katana (jap. 刀, Katana) – tradycyjna japońska szabla, błędnie nazywana mieczem, o długości głowni powyżej 60 cm, jednosiecznej, o krzywej głowni i zaokrąglonym lub ściętym sztychu.
    Tantō (jap. 短刀, Tantō) − rodzaj sztyletu lub puginału japońskiego z jedno- lub obosiecznym ostrzem, o długości od 15 do 30 centymetrów. Głownia była przeznaczona przede wszystkim do pchnięć, lecz można nią było także z powodzeniem ciąć. W zależności od rodzaju mógł być noszony jako shōtō w daishō, zastępując wakizashi lub też jako samodzielny oręż, często ukrywany w fałdach obszernych szat zarówno przez mężczyzn jak i kobiety. Istniało wiele rodzajów tej broni: niewielkich sztyletów używanych do obrony (także przez kobiety, często tzw. "broń ostatniej szansy"), noży do rytualnego samobójstwa (seppuku) oraz ciężkich odmian służących do przebijania zbroi (ō-yoroi), zwanych yoroi-dōshi.
    Centymetr (symbol: cm) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS (centymetr gram sekunda). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10 m.
    Ken (jap. 間, Ken) – japońska jednostka długości, równa 1/60 chō, sama z kolei dzieli się na 6 shaku. Wynosi około 1,8182 m.
    Jednostka miary wielkości fizycznej lub umownej – określona miara danej wielkości służąca za miarę podstawową, czyli wzorzec do ilościowego wyrażania innych miar danej wielkości metodą porównania tych miar, za pomocą liczb. Wartość liczbową takiej miary wzorcowej przyjmuje się umownie (w danym układzie jednostek miar), jako równą jedności, stąd jej nazwa – jednostka miary. Konkretne wartości wielkości można przedstawiać zarówno wielokrotnościami, jak i ułamkami jednostek, a same wartości, o ile to możliwe, mogą być zarówno dodatnie, jak i ujemne.

    Reklama