Senet (gra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nefertari grająca w senet, malowidło z jej grobowca
Komplet do gry z grobowca Amenhotepa III, Brooklyn Museum w Nowym Jorku
Komplet do gry z grobowca Tutanchamona, eksponat Muzeum Egipskiego w Kairze. Widoczna strona pudełka zawiera planszę do gry w Aseb, niewidoczna - w Senet.

Senet – popularna w starożytnym Egipcie gra planszowa. Pomimo wielu badań archeologicznych nie udało się poznać zasady tej gry.

Hieroglify (stgr. ἱερογλυφικά hieroglyphika, dosł. święte znaki) – najwcześniejszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego. Nazwa wywodzi się (podobnie jak nazwa władcy – faraona) z greki i oznacza święte znaki. Ponieważ Hellenowie nie mogli ich zrozumieć, nie przypuszczali że służą do pisania.Muzeum Egipskie w Kairze, Muzeum Kairskie (egipski arabski ‏المتحف المصري‎, Al-Matḥaf al-Miṣrī) – muzeum sztuki egipskiej w stolicy Egiptu, Kairze, założone w 1835 roku.

Jej tradycje sięgały zamierzchłych czasów, najstarszy komplet do gry odkryto w grobowcu Hesy'ego z czasów III dynastii z okresu Starego Państwa. Znak planszy z pionami występuje już w najstarszych hieroglifach. Popularność tej gry była bardzo duża, o czym świadczą liczne przedstawienia grających Egipcjan i to w różnych sytuacjach – w domu i poza domem, w tawernach, ogrodach, w kolejkach do golarza. Znane jest przedstawienie Ramzesa III grającego w senet z damą ze swojego haremu czy też grającej królowej Nefertari. O popularności tej gry świadczy również fakt, że plansza z pionami (i mieszczącym się pod nią pudełkiem na piony) wchodziła również często w skład wyposażenia grobowego, aby zmarli mogli poddawać się ulubionej rozrywce również w zaświatach. Do tej pory odkryto w grobowcach ponad 40 kompletów do gry.

Grobowiec Tutanchamona – grobowiec (oznaczony jako KV62) będący miejscem spoczynku Tutanchamona, faraona z XVIII dynastii rządzącego starożytnym Egiptem w latach 1333-1323 p.n.e. Odkryty został przez Howarda Cartera i Georga Carnarvona w listopadzie 1922 roku. Ze względu na fakt, iż był to jedyny znaleziony niezrabowany grobowiec faraona z zachowanym bogatym wyposażeniem i zawierał on jedyną zachowaną in situ mumię w Dolinie Królów, jego odkrycie stało się sensacją medialną i naukową. Znajduje się w Egipcie w pobliżu miasta Luksor.Archeologia (z gr. ἀρχαῖος archaīos – dawny, stary i -λογία -logiā – mowa, nauka) – nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych, czyli materialnych pozostałości działań ludzkich.

Senet to siatka z trzydziestu kwadratów, ułożonych w trzech rzędach po dziesięć. Pionki do gry składają się z dwóch zestawów po pięć sztuk, w niektórych zestawach więcej, jak również czasem mniej). Rzeczywiste reguły gry są tematem debaty. Historycy Timothy Kendall i RC Bell proponują własne zestawy reguł do gry. Zasady te zostały przyjęte przez różne firmy, które sprzedają zestawy do gry.

Brooklyn Museum (Muzeum w Brooklynie) – muzeum sztuk pięknych położone w nowojorskiej dzielnicy Brooklyn przy 200 Eastern Parkway. Jedno z najstarszych i największych muzeów sztuki w Stanach Zjednoczonych. Powierzchnia całkowita wynosi 52 025 m² (drugie co do wielkości muzeum Nowego Jorku).Starożytny Egipt (egip. Kemet, Czarna Ziemia) – wysoko rozwinięta cywilizacja starożytnego Bliskiego Wschodu położona w północno-wschodniej Afryce w dolinie i delcie Nilu (z oazami Pustyni Libijskiej włącznie). W okresie największego rozkwitu (Nowe Państwo) obejmująca swoim zasięgiem także Nubię (Kusz) oraz Punt na południu, Syropalestynę (Retenu) na północnych rubieżach azjatyckich, oraz tereny libijskie na północnym zachodzie.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Warcaby
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Rachet G. - „Słownik cywilizacji egipskiej”, Wyd. Książnica Sp. z o.o., Katowice 2006, s.122-123, ​ISBN 83-7132-980-6
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Soubeyrand C. - „The Game of Senet” (ang.)
  • Harem (z arab. ulga, zakaz); od arab. harim ("miejsce zakazane lub święte") inaczej perski: sarāy, zenana – określenie oznaczające prywatną strefę domu, powszechnie – choć nie do końca słusznie – określenie kojarzone jako część domu zamieszkiwania wyłącznie przez kobiety (żony) właściciela domu. Do części domu określonej jako harem nie mają wstępu obcy mężczyźni. Jest to zamknięta część domu, przeznaczona wyłącznie dla kobiet z rodziny męża i żony. W haremie – jako pewnej strukturze społecznej – główną rolę wśród kobiet odgrywała matka panującego władcy.




    Reklama