Saul Kripke

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Saul Kripke

Saul Aaron Kripke (ur. 13 listopada 1940 w Omaha w Nebrasce) – amerykański filozof i logik. Pionier badań nad semantyką logiki modalnej. „Naming and Necessity” (książka, stanowiąca zapis jego wykładów z 1970 roku) stanowiła punkt przełomowy w badaniach semantycznych. Obok prac Hilarego Putnama była to pierwsza zapowiedź eksternalizmu semantycznego. Jednocześnie Kripke atakował w niej teorię identyczności umysł–ciało. Praca „Wittgenstein on Rules and Private Language” jest jednym z punktów odniesienia w analizie tekstów późnego Wittgensteina. Obecnie wykłada w City University of New York.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

Filozofia[ | edytuj kod]

Jako jeden z pierwszych wykorzystał zdobycze logiki modalnej w swojej filozofii. Jako jeden z pierwszych wprowadził pojęcie „światów możliwych”. W odpowiedzi na zarzuty, iż jest to termin narzucający skojarzenia metafizyczne, wprowadził jako równoprawne określenie termin „sytuacja kontrfaktyczna”. Sytuacja kontrfaktyczna rozumiana jest jako wydarzenie alternatywne, które również mogłoby zaistnieć przy takim samym układzie początkowym. Mogłoby na przykład zdarzyć się, że Arystoteles nie został filozofem. Zatem istnieje taki świat możliwy (lub po prostu zaistniała taka sytuacja kontrfaktyczna), w którym nikt nie słyszał o Arystotelesie-filozofie. Nie byłby natomiast światem możliwym świat, w którym światło poruszałoby się dwukrotnie wolniej lub woda miała inne własności fizyczne.

Model Kripkego (nazywany również modelem relacyjnym) – struktura matematyczna używana w logikach modalnych i intuicjonistycznym rachunku zdań. Definiuje się go jako trójkę M = ⟨ U , R , V ⟩ {displaystyle M=langle U,R,V angle } , gdzie U {displaystyle U,} to zbiór niepusty, R {displaystyle R,} – relacja na tym zbiorze (podzbiór właściwy iloczynu kartezjańskiego U × U {displaystyle U imes U,} ), a V {displaystyle V,} – funkcją przyporządkowującą kolejnym zmiennym zdaniowym podzbiory zbioru U {displaystyle U,} .Logika modalna – teoria logiczna, która bada pojęcia możliwości, konieczności i ich wariantów. Niekiedy termin "logika modalna" rozumie się szerszej, włączając w jego obręb logiki epistemiczne, logiki temporalne, logiki deontyczne i logiki programów – niniejszy artykuł omawia jedynie logiki modalne w sensie wąskim (logiki modalne aletyczne) na przykładzie systemu S5.

Wprowadził także podział na sztywny oraz nie-sztywny desygnator. Sztywny desygnator oznacza wyrażenie, które desygnuje we wszystkich światach możliwych ten sam obiekt. Analogicznie nie-sztywny desygnator tej własności nie posiada. Oto wyrażenia „Arystoteles” oraz „Wychowawca Aleksandra Wielkiego” wskazują na jedną i tę samą osobę. Arystoteles bez względu na to jak potoczyłoby się jego życie pozostałby Arystotelesem, więc słowo „Arystoteles” jest sztywnym desygnatorem. Możliwy jest jednak świat, w którym Arystoteles nie wychowywałby Aleksandra, zatem „Wychowawca Aleksandra Wielkiego” należy zaklasyfikować jako nie-sztywny desygnator.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Sztywny desygnator – w logice modalnej termin, który desygnuje (odnosi się do, wyróżnia) ten sam obiekt we wszystkich możliwych światach, w których ten obiekt istnieje. Wyrażenie to zdefiniował po raz pierwszy Saul Kripke w książce "Naming and Necessity". Kripke uważa, że imiona są sztywnymi desygnatorami.

Jest zdecydowanym krytykiem deskrypcjonizmu, teorii stawiającej znak równości pomiędzy nazwą przedmiotu a jego opisem. Na dowód przytaczał wyżej wspomniany fakt istnienia nie-sztywnych desygnatorów. Gdyby owa teoria była słuszna, taki podział nie byłby możliwy. Jako alternatywę wprowadza teorię „chrztu językowego”. Nazwa powstaje w momencie owego „chrztu”, gdy przedmiot po raz pierwszy jest w określony sposób nazywany. Dalej nazwa rozprzestrzenia się w procesie wzajemnej komunikacji międzyludzkiej.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Ludwig Josef Johann Wittgenstein (ur. 26 kwietnia 1889 w Wiedniu, zm. 29 kwietnia 1951 w Cambridge) – filozof zajmujący się przede wszystkim kwestiami języka i logiki, poruszał także kwestie kluczowe dla filozofii umysłu i matematyki. Jego wczesne prace uczyniły z niego "ojca chrzestnego" neopozytywizmu, późniejsze natomiast stanowiły kluczowy wkład w badaniach nad pragmatyką.

Kripke nie uznaje pokantowskiego podziału prawd na: konieczne-analityczne oraz przygodne-syntetyczne. Wykazuje istnienie prawd koniecznych-syntetycznych. Oto „Gwiazda Poranna” i „Gwiazda Wieczorna” okazała się w historii astronomii tym samym obiektem, nie dzięki analizie umysłowej, lecz dzięki doświadczeniu.

Kripke jest także krytykiem teorii identyczności umysłu z ciałem — teorii redukującej procesy psychiczne jedynie do zjawisk fizycznych zachodzących w mózgu. Gdyby owa teoria była prawdziwa, zdanie „Barwa czerwona to fala elektromagnetyczna od ok. 630 do ok. 780 nm.” byłoby zdaniem koniecznym. Jednak możliwy do wyobrażenia jest świat, w którym nie widzimy tego zakresu, a spostrzegamy ultrafiolet (jak np. pszczoły). Nie ma tutaj dwóch sztywnych desygnatorów, zatem nie jest to zdanie konieczne. Właśnie owo podważenie teorii identyczności wydaje się być najważniejszym zastosowaniem, tak teorii desygnatów, jak i „światów możliwych”.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Logika (gr. λόγος, logos – rozum, słowo, myśl) – wedle klasycznej definicji – nauka o sposobach jasnego i ścisłego formułowania myśli, o regułach poprawnego rozumowania i uzasadniania twierdzeń. Jako taka wraz z retoryką logika stanowiła część filozofii. Współczesna logika wykorzystując metodę formalną znacznie rozszerzyła pole badań włączając w to badania nad matematyką (metamatematyka, logika matematyczna), konstruowanie nowych systemów logicznych (np. logiki wielowartościowe), czysto teoretyczne badania o matematycznym charakterze (np. teoria modeli), zastosowania logiki w informatyce i sztucznej inteligencji (logic for computer science).


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Hilary Putnam (ur. 31 lipca 1926 w Chicago, zm. 13 marca 2016 w Arlington) – amerykański filozof analityczny, zajmujący się m.in. epistemologią, filozofią nauki, umysłu i języka; przedstawiciel pragmatyzmu, realizmu oraz funkcjonalizmu. Autor eksperymentu myślowego znanego jako mózg w naczyniu.
Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
Bohdan Chwedeńczuk (ur. w 1938 roku w Warszawie) – filozof, tłumacz i publicysta, uczeń filozofów wywodzących się ze szkoły lwowsko-warszawskiej. Socjalista, ateista i antyklerykał. Zwolennik naturalizmu, empiryzmu i relatywizmu moralnego.
Filozofia (gr. φιλοσοφία – umiłowanie mądrości) – rozważania na temat podstawowych problemów takich jak np. istnienie, umysł, poznanie, wartości, język.
National Library of Australia (pol. Biblioteka Narodowa Australii) – australijska biblioteka narodowa w Canberrze, założona w 1960 roku.
SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.

Reklama