Sarkofag Scypiona Barbatusa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sarkofag Scypiona Barbatusa

Sarkofag Scypiona Barbatusa – starożytny rzymski sarkofag należący do Lucjusza Korneliusza Scypiona Barbatusa, konsula z roku 298 p.n.e., odnaleziony w 1782 roku w grobowcu rodziny Scypionów przy via Appia. Stanowi część zbiorów Muzeów Watykańskich.

Tryglif – w architekturze starożytnej Grecji i Rzymu element dekoracyjny w postaci prostokątnej płyty stosowanej we fryzie belkowania doryckiego. Była ona umieszczana między metopami we fryzie oraz na narożnikach budowli. Pod każdym tryglifem znajdowała się regula (listewka) z sześcioma guttae (łezkami). Tryglify występują również w monumentalnych budynkach wznoszonych według wzorów antycznych w stylu klasycyzmu oraz w okresie eklektycznego historyzmu.Konsul (łac. consul – l.mn. consules) – w starożytnym Rzymie, w okresie republiki był jednym z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję. Był odpowiedzialny za politykę zagraniczną.

Sarkofag stanowi jeden z najcenniejszych przykładów sztuki rzymskiej pierwszej połowy III wieku p.n.e. Jest najstarszym spośród sarkofagów umieszczonych w grobowcu Scypionów i zarazem jedynym, który posiada jakiekolwiek zdobienia. Wykonany został z szarego tufu wulkanicznego. Ma 2,77 długości i 1,42 m wysokości. Nadano mu kształt inspirowany ówczesnymi monumentalnymi ołtarzami hellenistycznymi. Skrzynię ozdobiono motywami architektonicznymi – w jej górnej części znajduje się fryz tryglifowo-metopowy znany z porządku doryckiego, z wpisanymi w metopy rozetami. Wieko sarkofagu udekorowane jest natomiast w narożnikach wolutami przechodzącymi w liście akantu. Wyryto na nim także nazwisko zmarłego: [L. Corneli]o(s) Cn. f. Scipio.

Terminem sztuka starożytnego Rzymu określa się zazwyczaj sztukę tworzoną w Rzymie – mieście nad Tybrem oraz całym państwie złożonym z wielu prowincji i nie wykazującą żadnych ścisłych związków kulturowych z sztuką rodzimą konkretnego rejonu pozostającego pod panowaniem imperium, powstałą w okresie od VI w. p.n.e. do końca IV w., czyli momentu podziału cesarstwa na wschodnie i zachodnie.Via Appia (właśc. Via Appia Antica), Droga Appijska – najstarsza droga rzymska, przebiegająca przez Italię w południowej części Półwyspu Apenińskiego.

W dolnej części sarkofagu znajduje się inskrypcja kommemoratywna ku czci zmarłego, wyryta około sto lat po jego śmierci na miejscu wcześniejszego napisu. Jest to elogium ułożone w wierszu saturnijskim. Jego treść głosi:
CORNELIVS LVCIVS SCIPIO BARBATVS GNAIVOD PATRE
PROGNATVS FORTIS VIR SAPIENSQVE – QVOIVS
FORMA VIRTVTEI PARISVMA
FVIT – CONSOL CENSOR AIDILIS QVEI FVIT APVD
VOS – TAVRASIA CISAVNA
SAMNIO CEPIT – SVBIGIT OMNE LOVCANA
OPSIDESQVE ABDOVCIT

Tuf, tuf wulkaniczny – rodzaj lekkiej, zwięzłej, zazwyczaj porowatej skały osadowej należącej do skał piroklastycznych.Zygmunt Kubiak (ur. 30 kwietnia 1929, zm. 19 marca 2004) − polski pisarz, eseista, tłumacz, propagator kultury antycznej, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, laureat Nagrody Kościelskich za 1963 rok.
Korneliusz Lucjusz Scypio Brodaty, Z Gneusza zrodzony, dzielny mąż i rozumny, Którego postać cnotom jego dorównała, Konsul, cenzor i edyl wśród naszego ludu, Taurazję, Cyzaunę, Samnium zdobył, Podbił całą Lukanię, zakładników pojmał. (tłum. Zygmunt Kubiak)


Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Janusz A. Ostrowski: Starożytny Rzym. Polityka i sztuka. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 53. ISBN 83-01-12616-7.
  2. Filippo Coarelli: Rome and Environs. An Archaeological Guide. Berkeley: University of California Press, 2014, s. 369. ISBN 978-0-520-28209-4.
  3. Alfred Twardecki: Mały słownik sztuki starożytnej Grecji i Rzymu. Warszawa: Unia wydawnicza Verum, 1998, s. 35. ISBN 83-85921-75-3.
Elogium (łac. z gr.) – w starożytnym Rzymie napis pochwalny, upamiętniający czyny zmarłych, umieszczany na nagrobkach, pomnikach lub wizerunkach zmarłych; również mowa pochwalna.Sztuka grecka okresu hellenistycznego – sztuka ostatniego, umownego okresu dziejów sztuki starożytnej Grecji. Jego ramy czasowe wyznaczają: śmierć Aleksandra Macedońskiego w 323 p.n.e. oraz podbój Egiptu Ptolemeuszy, ostatniego, niezależnego państwa hellenistycznego (30 p.n.e.).




Warto wiedzieć że... beta

Muzea Watykańskie powstały ze zbiorów dzieł sztuki zgromadzonych przez poszczególnych papieży. Początki kolekcji związane są ze zbiorem dzieł zgromadzonych przez Sykstusa IV i Juliusza II. Powiększone podczas pontyfikatów kolejnych papieży. Udostępnione publiczności już w 1787 w celu pogłębienia znajomości sztuki i kultury.
<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
Sarkofag (gr. σαρκoφάγος / sarkophagos; z gr. σάρξ / sarx - 1. „mięso”, 2. „ciało” + gr. φαγειν / phagein - „zjeść, pożreć”) – zdobiona trumna w kształcie skrzyni ceramicznej lub kamiennej, dekorowana techniką malarską lub rzeźbiarską, znana od czasów starożytnych.
Akant (Acanthus L.) , z gr. = ákanthos) – rodzaj roślin należących do rodziny akantowatych (Acanthaceae). Należy do niego ok. 30 gatunków bylin lub krzewów pochodzących z tropikalnych obszarów Azji i Afryki oraz południowych rejonów Europy. Gatunkiem typowym jest Acanthus mollis L..

Reklama