Saliszowie Nadmorscy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Saliszowie Nadmorscy (ang. Coast Salish) - grupa plemion Indian zamieszkujących Kolumbię Brytyjską w Kanadzie. Plemionami wchodzącymi w skład grupy są m.in.:

Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.Indianie kanadyjscy – jedna z trzech rdzennych grup ludności w Kanadzie. Dwie pozostałe to Inuici i Metysi. Indianie są z tej grupy wyróżnieni w aktach prawnych. O ile prawodawstwo kanadyjskie stosuje termin "Indianie", w publicystyce i mowie potocznej nazywa się ich Pierwszymi lub Pierwotnymi Narodami – First Nations. W istocie grupa Indian kanadyjskich jest bardzo niejednorodna. Pomiędzy poszczególnymi plemionami istnieją znaczne różnice. Jedyną cechą je łączącą jest fakt, że zamieszkiwali tereny dzisiejszej Kanady przed przybyciem Inuitów (Eskimosów) w początkach X w. oraz kolonizatorów z Europy.
  • Cowichan
  • Musqueam
  • Nuxalk
  • Shishalh (Sechelt)
  • Snuneymuxw (Nanaimo)
  • Squamish
  • Stó:lō
  • Tsawwassen
  • T'Souke (Sooke)
  • Kilka grup Saliszów zamieszkuje także sąsiedni obszar Wybrzeża Północno-Zachodniego Stanów Zjednoczonych, gł. w okolicach Zatoki Puget (ang. Puget Sound) w stanie Waszyngton.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Nuxalk (ang. Nuxálk Nation, dawniej Bella Coola) – plemię północnoamerykańskich Indian, zamieszkujących okolice miejscowości Bella Coola w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska, nad rzekami Dean i Bella Coola. Zamieszkała najdalej na północy grupa Indian Salish, licząca w 2000 r. 1246 osób (w 1780 r. było ich ok. 1400).

    Każde z plemion posługuje się własnym językiem i posiada odmienne tradycje. Cechami łączącymi je jest środowisko życia (oceaniczne), sposób odżywiania się i polowań (połowy łososia oraz używanie totemów). Saliszowie posługiwali się oryginalnym, trzynastomiesięcznym kalendarzem, opartym na fazach Księżyca. Wioski Saliszów budowane wzdłuż rzek, nierzadko rozciągały się na wielokilometrowych odcinkach. Zabudowane były chatami wykonanymi z drewna i kory drzewnej. W pojedynczej chacie schronienie znaleźć mogło czterdzieści lub więcej osób. W razie konieczności zmiany lokalizacji, domostwa rozbierano, a elementy transportowano w inne miejsce.

    Języki salisz (ang. salish) to grupa języków używanych przez Indian w zachodniej Kanadzie i północno-zachodnich Stanach Zjednoczonych. Większość języków z tej grupy jest zagrożona przez ekspansję języka angielskiego. Posługują się nimi głównie starsi ludzie, niektóre języki zna tylko kilka osób.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Cechą charakterystyczną różniącą Saliszów od większości innych plemion indiańskich była instytucja własności prywatnej oraz związanego z tym statusu społecznego. Saliszowie rozwinęli także instytucję niewolnictwa. W przeciwieństwie do innych plemion, gdzie niewolnicy byli członkami plemienia pozbawionymi praw, własnością wspólną, niewolnicy Saliszów byli własnością prywatną. Status niewolnika był dziedziczony.

    Puget Sound (wym. [ˈpjuːdʒɪt saʊnd], też: Whulge) – system wąskich, głębokich zatok na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, w stanie Waszyngton, nad którym położona jest aglomeracja Seattle. Puget Sound stanowi część Salish Sea. Rozciąga się około 160 km na południe począwszy od Admiralty Inlet i Whidbey Island. Od zachodu Puget Sound łączy się z Hood Canal i razem uchodzą do Cieśniny Juana de Fuca, które wraz z Salish Sea tworzą szerokie ujście do Oceanu Spokojnego. Squamish – dystrykt gminny w prowincji Kolumbia Brytyjska, w Kanadzie, położony na północnym krańcu Zatoki Howe. Liczba mieszkańców: 14 949 (dane z 2006).

    Liczebność w roku 2000: Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 11034 obywateli USA zadeklarowało, że ma pochodzenie wyłącznie Puget Sound Salish, zaś 14631 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Puget Sound Salish.

    Ponadto 3310 obywateli USA zadeklarowało w 2000 roku pochodzenie wyłącznie Salish (4739 – wyłącznie lub m.in. Salish), zaś 3464 innych określiło swe pochodzenie jako wyłącznie Salish and Kootenai (4203 – wyłącznie lub m.in. Salish and Kootenai).

    Nanaimo jest drugim co do wielkości miastem na wyspie Vancouver w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie. Jest siedzibą jednostki administracyjnej Nanaimo Regional District. Nazwa miasta pochodzi od nazwy zamieszkującego do dziś jego okolice plemienia Snuneymuxw, należącego do grupy plemion Saliszów.Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 36. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Barry M. Pritzkert: A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1.
  • Grupa etniczna (inaczej: etnos), w znaczeniach antropologicznym i społecznym – zbiorowość, która postrzega siebie samą lub postrzegana jest przez otaczające ją zbiorowości jako odrębną i specyficzną ze względu na jedną lub więcej cech takich jak:Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.




    Warto wiedzieć że... beta

    Totem – termin określający zjawiska związane z relacjami człowieka ze zwierzęcym (lub roślinnym, czasem zjawiskiem przyrodniczym) przodkiem. Każdy klan posiada własny totem, nazwę, a jego członkowie połączeni są więzami pokrewieństwa. Totemy oznaczają mistyczne więzi między ludźmi, a jedynie wtórnie odzwierciedlają stosunki społeczne. Totem to również - w bardziej popularnym znaczeniu - godło rodziny lub klanu rodzinnego u wielu ludów pierwotnych. Totemem mogło być zwierzę, roślina lub jakiś martwy przedmiot, które uznawane było za protoplastę i opiekuna tej rodziny.
    Kolumbia Brytyjska (ang. British Columbia) – prowincja Kanady. Jej zachodnią granicę wyznacza wybrzeże Pacyfiku. Od północy graniczy z Jukonem, Terytoriami Północno-Zachodnimi i Alaską. Na wschodzie z prowincją Albertą, a na południu z amerykańskimi stanami Waszyngton, Idaho i Montana.

    Reklama