Saintsimonizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Saintsimonizm – doktryna filozoficzno-społeczna powstała w pierwszej połowie XIX wieku, doktryna postuluje ustalenie nowej struktury społecznej, w której zniesione byłoby prawo dziedziczenia i obowiązywałaby zasada "każdemu według zdolności". Saintsimonizm stanowi jeden z nurtów socjalizmu utopijnego. Twórcą doktryny jest Henri de Saint-Simon, francuski historyk, filozof, wolnomularz, industrialista, socjalista utopijny oraz jeden z prekursorów socjologii, jego idee propagowane były w pismach takich jak l'Industrie, La politique, i L'Organisateur.

Henri de Saint-Simon (Claude Henri de Rouvroy, comte de Saint-Simon; 17 października 1760 - 19 maja 1825), francuski historyk, filozof, ekonomista i wolnomularz. Industrialista i socjalista utopijny.Jacques Augustin Thierry (ur. 10 maja 1795 w Blois, zm. 22 maja 1856 w Paryżu) – francuski historyk, uczeń i sekretarz Henriego de Saint-Simona. Prawdziwą historię stanowić miały według niego dzieje przodków stanu trzeciego. Istniejące nierówności społeczne, które przerodziły się w walkę klasową, wywodził z podbojów, które miały miejsce w średniowiecznej Europie. Napisał pracę Essai sur l’histoire de la formation et des progres du Tiers Etat.

Zgodnie z poglądami Saint-Simona wraz ze wzrostem uprzemysłowienia społeczeństwo będzie porzucać tradycyjne idee i zmierzać w stronę nowego społeczeństwa opartego na równości. Idea ta wpłynęła na myślicieli i socjologów takich jak Auguste Comte (który był przez pewien czas sekretarzem Saint-Simona), Karol Marks, John Stuart Mill. Wyprzedzając doktrynę marksizmu saintsimonizm głosił hasło Od każdego według jego zdolności. Ideologia stanowi połączenie wcześniejszych myśli utopijnego socjalizmu z wartościami chrześcijańskimi, jednocześnie rozdzielając struktury Kościoła od państwa. Saint-Simon starał się dostosować poglądy chrześcijańskie do materializmu. Do najważniejszych prac Saint-Simona zalicza się "Wprowadzenie do odkryć naukowych w XIX wieku" Introduction aux travaux scientifiques du XIXe siècle (1803) i będący pochwałą Napoleona tekst "Uwagi na temat pracy człowieka" (Mémoire sur la science de l'homme) (1813). W pracach tych Saint-Simon próbuje udowodnić że nauka jest środkiem służącym reorganizacji społeczeństwa.

Karl Heinrich Marx (ur. 5 maja 1818 w Trewirze, zm. 14 marca 1883 w Londynie) – niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny. Twórca socjalizmu naukowego, współzałożyciel I Międzynarodówki.Industrializacja, inaczej uprzemysłowienie, jest to proces przekształcania się społeczeństw tradycyjnych w przemysłowe dzięki wprowadzeniu gospodarki opartej na mechanizacji produkcji, kierowanej planowo przy użyciu określonych metod zarządzania, charakteryzujący się zwiększaniem odsetka osób zatrudnionych w przemyśle, standaryzacją czasu pracy, wyraźnym podziałem pracy i wzrostem heterogeniczności społeczeństwa. Procesowi temu towarzyszy przyspieszona urbanizacja, zwiększaniem się liczby grup wtórnych w stosunku do grup pierwotnych, zmniejszaniem się roli grup wspólnotowych.

W publikacji napisanej wraz z Jacquesem Augustinem Thierrym De la réorganisation de la société européenne z 1814 roku Saint-Simon i Jacques przedstawiają wizję zjednoczonej Europy oczekując przy tym że Wielka Brytania będzie miała w procesie zjednoczeniowym wiodącą rolę zachowując jednak te sama prawa i instytucje. Saint-Simon w późniejszym okresie życia wraz z Augustem Comte skupił się na ekonomii politycznej, filozofowie zajęli się prognozą społeczną z pominięciem zmian okresu rewolucji francuskiej w której nauka i przemysł miała zwyciężyć nad dotychczasową średniowieczną teokracją. W wydanej w 1825 roku pracy "Nowe Chrześcijaństwo" (Le Nouveau Christianisme) Saint-Simon przedstawił wizję społeczeństwa opartego na odnowionych wartościach chrześcijańskiej miłości braterskiej, Saint-Simon zmarł wkrótce po wydaniu dzieła.

Auguste Comte, Izydor Maria August Franciszek Ksawery Comte (ur. 19 stycznia 1798 w Montpellier, zm. 5 września 1857 w Paryżu) – francuski filozof i pozytywista, twórca terminu socjologia.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

Lata 30. XIX wieku okazały się okresem największej popularności idei. Zwolennicy saintsimonizmu zaczęli spierać się o charakter ruchu, frakcja z Barthélemy Prosperem Enfantinem skupiona wokół gazety Le Globe skupiła się na tworzeniu ruchu bardziej religijnego zakładając miejscowość Ménilmontant, działacze tacy jak Olinde Rodrigues i Gustave d'Eichthal przeciwni pomysłom Enfantina wykorzystali saintsimonizm do celów praktycznych realizując pomysły nurtu w rozwój francuskiej gospodarki zyskując wpływy w Spółce Kanału Sueskiego i banku Crédit Mobilier.

Marksizm – światopogląd polityczno-społeczno-gospodarczy wywodzący się z myśli Karola Marksa, a także, w mniejszym stopniu, Fryderyka Engelsa.John Stuart Mill (ur. 20 maja 1806 w Pentonville, Londyn, Anglia, zm. 8 maja 1873 w Awinion, Francja) – angielski filozof, politolog i ekonomista. W filozofii był pierwotnie kontynuatorem tradycji utylitaryzmu, by później przejść na pozycje naturalistyczne. W politologii i ekonomii był teoretykiem i piewcą liberalizmu. Uważany jest za twórcę liberalizmu demokratycznego. Żonaty z Harriet Taylor Mill, z którą wspólnie napisali Poddaństwo kobiet – jedną z najważniejszych krytyk nierówności płci.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Susan Quinn Życie Marii Curie 1997 s. 149
  2. Biblioteka studiów nad marksizmem, Tom 17 s. 100, 136 Książka i Wiedza, 1975
  3. Goyau, G. Saint-Simon and Saint-Simonism w Catholic Encyclopedia, New York, 1912
  4. Henri de Saint-Simon, the Great Synthesizer
  5. Res publica nowa, Tom 19 Batory Press spółka z o.o., 2006 s. 103
  6. Leopold, David Saint-Simon, Claude-Henri de Rouvroy in E. Craig (ed.). Routledge Encyclopaedia of Philosophy, London, 1998

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • SaintsimonizmWIEM (encyklopedia)
  • WIEM (Wielka Interaktywna Encyklopedia Multimedialna) – encyklopedia internetowa, stworzona na podstawie Popularnej Encyklopedii Powszechnej i Multimedialnej Encyklopedii Powszechnej wydawnictwa Fogra, udostępniana od 2000 roku przez portal internetowy Onet.pl. Edycja 9 z 2006 r. zawiera ponad 125 tys. haseł.Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ideologia polityczna – zespół poglądów artykułujących generalne cele działalności politycznej i dopuszczalne metody ich osiągania. Nadrzędną funkcją ideologii politycznej jest definiowanie celów i środków uzgadniania zachowań współzależnych grup społecznych o sprzecznych interesach w sposób rokujący ochronę i zwiększanie szans przeżycia i osiągania satysfakcji z życia jej adresatów. Ideologiczne samookreślanie ruchów i instytucji politycznych - partii, rządów, międzynarodowych organizacji i sojuszów - dokonuje się przez definiowanie jakie interesy społeczne uznawane są za priorytetowe oraz jakie sposoby ich osiągania za dopuszczalne. Siła wpływów ideologii politycznych jest uwarunkowana ich zgodnością z interesami społecznymi. Rzeczywistej praprzyczyny wszelkich działań politycznych należy poszukiwać przede wszystkim w interesach sił społecznych, a w ideologiach tylko o tyle, o ile je adekwatnie artykułują. Wzmacnianiu siły wpływów ideologii politycznych służy powoływanie się na uznawane powszechniej doktryny naukowe i religijne.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Napoléon Bonaparte (pierwotnie wł. Napoleone Buonaparte), Napoleon I (ur. 15 sierpnia 1769 w Ajaccio na Korsyce, zm. 5 maja 1821, o 17:49, w Longwood na Wyspie Świętej Heleny) – pierwszy konsul Republiki Francuskiej 1799-1804, cesarz Francuzów w latach 1804-1814 oraz 1815, prezydent (1802-1805) i król Włoch w latach 1805-1814.

    Reklama