Saga (literatura)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Scena z islandzkiego manuskryptu z XVII wieku

Saga (isl. sögur) – staroskandynawskie dzieło epickie o legendarnych lub historycznych bohaterach i wybitnych rodach – wyprawach wikingów, migracji na Islandię.

Literatura islandzka – piśmiennictwo związane z narodem Islandii, "ziemi lodu", tajemniczej "Ultima Thule", "najdalszej wyspy" leżącej bliżej Grenlandii niż kontynentu europejskiego, nigdy nie była centrum życia kulturalnego Europy, co nie zmienia faktu, że wpisała się w europejską kulturę złotymi zgłoskami. Do VII wieku n.e. zupełnie nie zamieszkana, z czasem otworzyła się na osadnictwo. Początkowo zasiedlali ją wyłącznie irlandzcy mnisi, poszukujący tam odosobnienia i odpowiedniego miejsca do modlitwy. W drugiej połowie IX wieku na Islandię zaczęli przybywać norwescy wikingowie, w większości jarlowie, uciekający przed despotycznymi rządami Haralda Pięknowłosego. Od tej daty historia Islandii nieodłącznie związała się z historią krajów skandynawskich. I właśnie tam, na najdalszej wyspie, zrodziła się literatura staroskandynawska.Język islandzki (isl. íslenska) - język z grupy języków nordyckich, którym posługują się mieszkańcy Islandii. Posługuje się nim około 320 tys. osób., głównie Islandczycy w kraju i na emigracji. Zapisywany jest alfabetem łacińskim.

Geneza i tematyka[ | edytuj kod]

Pierwotnie przekazywane ustnie, były w wiekach XIII - XIV spisywane na Islandii w języku staronordyjskim (wyjątkiem jest datowana na XII wiek Saga o Gotlandczykach, spisana w języku starogotlandzkim). Dzieli się je zwykle – na podstawie tematyki – na pięć grup:

Saga o wiedźminie – cykl książkowy (powieściowy) autorstwa Andrzeja Sapkowskiego o dziejach wiedźmina Geralta z Rivii, będący kontynuacją wcześniejszych zbiorów opowiadań tegoż autora: Ostatnie życzenie (z których część wydano wcześniej w tomie Wiedźmin) oraz Miecz przeznaczenia.Parafraza – swobodna przeróbka tekstu lub tłumaczenia, która rozwija lub modyfikuje treść oryginału, zachowując jednak jego zasadniczy sens. Przeciwieństwo metafrazy – literalnego przekazu słowo w słowo. Parafraza jest czytelna tylko wtedy, gdy odwołuje się do dzieła powszechnie znanego.
  • sagi królewskie, poświęcone władcom norweskim i duńskim, sprawującym rządy w IX-XII wieku (na przykład Heimskringla);
  • sagi islandzkie, dotyczące okresu pierwszego osadnictwa i kształtowania się zrębów państwowości islandzkiej, to jest latom 900-1030; są to w większości dzieła anonimowe, powstałe w XII-XIII wieku i zawierające dzieje wielkich rodów islandzkich (niektóre z nich: Saga o Egilu, Saga o Njalu, Saga o Gislim);
  • sagi bohaterskie, zainspirowane mitologią germańską (np. Saga o Völsungach);
  • tak zwane sagi współczesne – powstały w XII i XIII wieku, ale koncentrowały się wokół postaci wodzów i biskupów współczesnych autorom, z których nie wszyscy byli anonimowi;
  • sagi rycerskie, na które składają się głównie przekłady i przeróbki obcych romansów (m.in. o Trystianie i Izoldzie, Aleksandrze Wielkim, Karolu Wielkim, królu Arturze).
  • Z początkiem XIV wieku twórcy sag zaczęli porzucać stopniowo oryginalne motywy islandzkie na rzecz wzorów obcych, głównie romańskich i celtyckich, a do gatunku coraz bardziej przenikały wątki fantastyczne.

    Saga (jap. 佐賀市 – Saga-shi) – miasto w Japonii, w północno-zachodniej części wyspy Kiusiu, stolica prefektury Saga.Mitologia nordycka – mitologia ludów krajów skandynawskich (północno-germańskich): Danii, Szwecji, Norwegii, Islandii i Wysp Owczych.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Geralt z Rivii – fikcyjna postać, wiedźmin, bohater powieści i opowiadań Andrzeja Sapkowskiego oraz opartych na nich produkcji: komiksów, filmu, serialu telewizyjnego oraz gier komputerowych. Jego losy i przygody zostały spisane w kilku tomach opowiadań oraz liczącej pięć tomów Sadze o wiedźminie. W filmie Wiedźmin w Geralta wcielał się Michał Żebrowski, w grach komputerowych głosu postaci użyczał Jacek Rozenek, zaś w wydanym pod koniec 2011 roku słuchowisku – Krzysztof Banaszyk.
    Artur Górski (ur. 2 lipca 1870 w Krakowie, zm. 7 grudnia 1959 w Warszawie) – pisarz, krytyk literacki, współredaktor czasopisma Życie.
    Saga o Njalu (isl. Brennu-Njáls saga) – XIII-wieczna saga islandzka opisująca historię Njálla Þorgeirssona i jego przyjaciela Gunnara Hámundarsona. Jest to jedna z najdłuższych i w ocenie wielu jedna z najpiękniejszych sag rodowych, choć opowiada o licznych intrygach, zabójstwach i krwawej zemście. Składa się ona niejako z trzech części: pierwsza opowiada o wpływowym poganinie z zamożnej rodziny – Gunnarze, druga opisuje historię chrześcijańskiego mędrca i jasnowidza Njala oraz jego synów, a trzecia o zemście Káriego Sölmundarsona.
    Einherjer − w mitologii nordyckiej wyjątkowo dzielni wojownicy, którzy polegli w chwale na polu bitwy. Ich dusze były wybierane przez Walkirie, one także sprowadzały je do Walhalli. Tam wojownicy przygotowują się na ostateczną bitwę, Ragnarok. Każdy dzień spędzają na doskonaleniu swych umiejętności bojowych (walcząc między sobą), wieczorami z kolei zasiadają wraz z Odynem do uczty, w czasie której wszystkie odniesione w czasie treningu rany zostają w cudowny sposób zagojone.
    Ragnarök lub ragnarek (W. Kopaliński) – w mitologii skandynawskiej zmierzch bogów (Götterdämmerung). W wyobrażeniach mitologicznych ma on być wielką walką pomiędzy bogami a olbrzymami pod wodzą Lokiego, w wyniku której świat i Asgard, siedzibę bogów, strawi ogień, wszystkie gwiazdy zgasną, a Ziemię zaleje wielkie morze. Ostatecznie z tej toni wyłoni się nowy świat i nastąpi era szczęśliwości bez przemocy i wojen. Mit o Ragnaröku powstał zapewne pod wpływem chrześcijańskiej wizji apokaliptycznej. Po raz pierwszy pojawił się w poemacie Völuspá (Przepowiednia wieszczki), zredagowanym pod koniec X wieku.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Serial (ang. serial = seryjny) – periodyczna publikacja (np. komiks w odcinkach), program telewizyjny, wieloodcinkowy film, audycja radiowa (np. słuchowisko). Istotą serialu jest udostępnianie go odbiorcom w odcinkach, w regularnych odstępach czasu. Termin ten najczęściej odnosi się do seriali telewizyjnych.

    Reklama