Sad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sad owocowy starego typu (Kolonia Strzałki, 2009 Polska)
Nowoczesny sad jabłoniowy

Sad – obszar użytkowany rolniczo, plantacja, na którym uprawia się drzewa lub krzewy dostarczające jadalnych owoców. Gałęzią nauki zajmującą się czynnościami związanymi uprawą sadu jest sadownictwo.

Sadownictwo – dziedzina ogrodnictwa zajmująca się uprawą roślin trwałych (wieloletnich) dających jadalne owoce, czyli roślin sadowniczych. Zgodnie z tą definicją są to zarówno drzewa i krzewy jak i krzewinki i byliny uprawiane w sadach i na plantacjach.Wiśnia ptasia, czereśnia, trześnia (Prunus avium L.) – gatunek rośliny należący do rodziny różowatych. Rodzime obszary jej występowania to Europa oraz Azja Zachodnia i Kaukaz, rozprzestrzeniła się też gdzieniegdzie poza te obszary. W Polsce rośnie dziko na terenie całego kraju, od nizin po pogórze i niższe tereny górskie (po 700-900 m n.p.m.), jednak głównie na południu kraju. Jest w wielu odmianach powszechnie uprawiana jako drzewo owocowe.

Uprawą sadu zajmuje się osoba prawna lub fizyczna. Drzewa zasadzone przez rolnika, zwanego sadownikiem lub przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną na własnym terenie bądź na terenie przekazanym w wieczyste użytkowanie przez Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki bądź na terenie dzierżawionym od właściciela nieruchomości. Według przepisów kodeksu cywilnego drzewa posadzone przez rolniczą spółdzielnie produkcyjną na wieczyście użytkowanym terenie stanowią własność tejże spółdzielni, natomiast przez sadownika nie stanowią jego własności, pomimo ich trwałego związania z gruntem.

Morela pospolita, m. zwyczajna (Armeniaca vulgaris Lam.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny różowatych. Pochodzi z Azji, w stanie dzikim występuje od Chin poprzez środkową Azję po Azję Mniejszą. Jest uprawiany w wielu krajach świata, również w Polsce.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Sady w Polsce[ | edytuj kod]

Według danych Powszechnego Spisu Rolnego z 2010 roku w powierzchnia sadów utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej w gospodarstwach rolnych w Polsce wyniosła 374,2 tys. ha i w porównaniu do 2002 r. była większa o 103,2 tys. ha, (38,1%), natomiast liczba gospodarstw użytkujących sady zmniejszyła się w porównaniu z 2002 r. o 10,2% (o 32,2 tys.) i wyniosła 284,6 tys. gospodarstw. Średnia powierzchnia sadów Polsce wyniosła 1,31 ha, natomiast struktura upraw przedstawiała się następująco: drzewa owocowe 71,3%, krzewy owocowe 24,3% i szkółki drzew i krzewów owocowych 4,4%.

Orzech włoski (Juglans regia L.) – gatunek drzewa liściastego z rodziny orzechowatych. W stanie dzikim występuje na Bałkanach, w południowo-wschodniej Europie, południowo-zachodniej, środkowej i wschodniej Azji, w Himalajach, w północnej Mjanmie i południowo-zachodnich Chinach. W Polsce pospolicie uprawiany i często dziczejący, w niektórych rejonach kraju zadomowiony (kenofit). Obecnie (2012) klasyfikowany jako zajmujący liczne nowe stanowiska gatunek inwazyjny w początkowej fazie ekspansji.Kodeks cywilny (skrót k.c. lub w języku prawniczym kc) – usystematyzowany według określonych reguł (nawiązujących do systematyki pandektowej) zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego obejmujący przynajmniej podstawowy zestaw instytucji z tej dziedziny.

Struktura gatunkowa drzew owocowych w Polsce w 2010 roku przedstawiała się następująco:

  • jabłonie – 71,0%
  • wiśnie – 12,8%
  • śliwy – 6,3%
  • czereśnie – 4,4%
  • grusze – 2,9%
  • orzechy włoskie – 1,6%
  • brzoskwinie i morele – 1,0%
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Encyklopedia Gazety Wyborczej. T. 16. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 318. ISBN 83-89651-35-1.
    2. Szczepan A. Pieniążek: Sadownictwo. Warszawa: PWRiL, 1988, s. 823. ISBN 83-09-01251-9.
    3. Red. Tadeusz Hołubowicz: Sadownictwo w Wielkopolsce : praca zbiorowa. Poznań: Państw, Wydawn. Rolnicze i Leśne,, 1987. ISBN 83-09-01197-0.
    4. Uprawy ogrodnicze, Powszechny Spis Rolny 2010. Główny Urząd Statystyczny, 2012. [dostęp 06-09-2014].
    5. Produkcja ogrodnicza, badanie sadów, Powszechny Spis Rolny 2010. Główny Urząd Statystyczny, 2012. [dostęp 07-09-2014].


    Tadeusz Hołubowicz (ur. 12 sierpnia 1929 w Czarnej, województwo tarnopolskie) – polski sadownik, pomolog, profesor zwyczajny, doktor honoris causa Akademii Rolniczej w Poznaniu.Wiśnia pospolita (Cerasus vulgaris Mill.), w. zwyczajna – gatunek rośliny z rodziny różowatych. Jest gatunkiem poliploidalnym, powstawała w Azji Mn i pd.- wsch, zapewne wielokrotnie jako wynik krzyżowania dipliodalnej czereśni ptasiej z tetraploidalną wiśną karłowatą. Występuje wyłącznie jako roślina uprawna oraz dziczejąca.




    Warto wiedzieć że... beta

    Rolnictwo – jeden z działów gospodarki, którego głównym zadaniem jest dostarczenie płodów rolnych. Rolnictwo uzyskuje produkty roślinne i zwierzęce dzięki uprawie roli i roślin oraz chowu i hodowli zwierząt.
    Owoce jadalne – jadalne części drzew lub krzewów będące z punktu widzenia morfologii roślin owocami lub owocostanami. Rośliny uprawne, z których się je uzyskuje nazywane są drzewami i krzewami owocowymi. Ich uprawą zajmuje się dział ogrodnictwa – sadownictwo. Uprawiane są w sadach, ogrodach i na plantacjach, rzadziej pozyskiwane są ze stanowisk naturalnych (z lasów).
    Plantacja (ang. i fr. plantation, hiszp. plantación z łac. plantatio od plantare „sadzić”) – duży teren przeznaczony pod uprawę jednej rośliny (monokultura).
    Skarb Państwa – podmiot cywilnoprawnych (w tym majątkowych) praw państwa, z reguły osoba prawna reprezentująca państwo jako właściciela majątku, z wyłączeniem części pozostających we władaniu innych państwowych osób prawnych (m.in. funduszów celowych, przedsiębiorstw i banków państwowych, jednostek samorządu terytorialnego, samorządowych osób prawnych). Jako osoba prawna w obrocie prawnym jest równoprawna z innymi osobami prawnymi i fizycznymi (w przeciwieństwie do uprawnień władczych państwa).
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Śliwa domowa (Prunus domestica L.) – poliploidalny gatunek roślin wieloletnich należący do rodziny różowatych, nie występujący w stanie dzikim. Formy wyjściowe powstawały prawdopodobnie wielokrotnie w warunkach naturalnych w wyniku samoistnego krzyżowania się dwóch dziko rosnących gatunków ałyczy (P. cerasifera) i śliwy tarniny (P. spinosa) lub wprost z poliploidalnych, dzikich form ałyczy. Ojczyznę śliwy domowej sytuuje się zwykle w rejonie Kaukazu, czasem też Azji Mniejszej i Zakaukazia. Dalsze różnicowanie śliw domowych wiązało się z częstym krzyżowaniem wstecznym i selekcją odmian hodowlanych. Prawdopodobnie odmiany o pestkach łatwo odchodzących od miąższu owocu powstały ze skrzyżowania ałyczy z bałkańskim gatunkiem P. cocomilia Ten. Śliwy do uprawy wprowadzili Persowie, a w Europie Grecy i Rzymianie. Hodowla ich i selekcja trwa do dziś. Obecnie w uprawie jest około 2 tysięcy odmian uprawnych, choć znaczenie ekonomiczne ma około 100.
    Brzoskwinia zwyczajna (Prunus persica (L.) Batsch) – gatunek drzewa należący do rodziny różowatych. Prawdopodobnie pochodzi z środkowych i północno-wschodnich Chin, obecnie nie rośnie dziko, występuje tylko jako roślina uprawna.

    Reklama